Fuad İbrahimov: “Şərqdən Qərbə daşımaların ən əlverişli hissəsi Azərbaycandan keçir”
“Azərbaycan Avrasiyanın nəqliyyat-logistika mərkəzlərindən biridir”. Bunu Prezident Əliyev “ŞƏT plyus” formatında çıxışında bildirib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, biz beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərini fəal şəkildə inkişaf etdirir, müasir infrastruktur yaradırıq: “Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizləri yeni iqtisadi və nəqliyyat perspektivləri yaradıb. Orta Dəhliz Azərbaycan vasitəsilə Çin və Mərkəzi Asiyanı Avropa ilə birləşdirən etibarlı və təhlükəsiz marşrutdur. 2022-ci ildən bəri Orta Dəhliz üzrə Azərbaycan vasitəsilə yükdaşımaların həcmi təxminən 90 faiz artıb. Yüklərin bu dəhliz üzrə keçid müddəti əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında bağlantının yaradılması üzrə bu yaxınlarda əldə olunmuş razılaşmalar beynəlxalq yükdaşımalar üçün tranzit imkanlarının genişlənməsinə xidmət edəcək”.
Ümumilikdə, Azərbaycanın Avrasiyanın nəqliyyat-logistika infrastrukturu, potensialı ilə bağlı ŞƏT zirvəsində səslənən bu sözlər təşkilatın potensiallarını daha da inkişaf etdirmək baxımından nə dərəcədə əhəmiyyətlidir? Ümumiyyətlə, Şimal-Cənub, Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlərinin ŞƏT dəhlizinə, onun arteriyasına çevrilə bilərmi?
“Zəngəzur dəhlizi işə düşəndən sonra Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun əhəmiyyəti azalmayacaq, həmçinin...”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun fikrincə, bugünkü vəziyyətdə, ümumiyyətlə, nəqliyyat-logistika dəhlizləri dünya iqtisadiyyatının parametrlərini formalaşdıran ən mühüm amillərdən biridir: “Ümumiyyətlə, bu postpandemiya və münaqişələr dövründə həqiqətən də nəqliyyat-logistika dünya iqtisadiyyatının parametrlərini, tələblamələrini dəyişdirib. Yəni bu gün belə əlverişli, cazibədar dəhlizlərə sahiblik edən, onun icra mexanizmini öz siyasi iradəsi ilə, iqtisadi dayanıqlığı ilə idarə edə bilən ölkələr regionun ən strateji məkanına çevrilir. Bu nöqteyi-nəzərdən hazırda Şərqlə Qərb, Şimalla Cənub arasında elastikliyi, qovşağı, əsas icra mexanizmini quran ölkə Azərbaycandır. Məsələ ondadır ki, bu gün Şərqdən Qərbə daşımaların ən əlverişli hissəsi Azərbaycandan keçir. Bu, göydən düşməyib. Azərbaycan illərlə infrastruktur layihələrinin qurulmasına, müasirləşdirilməsinə milyardlarla vəsait yatırıb. Bu gün istər şimaldan, istər cənubdan biz su nəqliyyatı ilə hərəkətdə olsaq, zaman göstəricisinə uyğun ən qısa yol Azərbaycan üzərindən keçir. Zamanla tez bir vaxtda həyata keçirilən daşımalar isə mütləq şəkildə qiymətəmələgəlmə prosesinə müsbət təsir edir. Bu gün məhsulun qiymətinin əmələ gəlməsinin müəyyən hissəsi logistikadan, nəqliyyatdan asılıdır. Eyni zamanda dünyanın ən böyük varlığı zamandır. Okeanlar üzərindən Çindən Avropaya iki ayadək vaxt aparır. Ancaq Azərbaycan üzərindən keçməklə yüklər iki həftəyə Avropaya çatdırılır. Hətta Rusiya üzərindən daşımalar bu qədər tez Avropaya çatmır. Yəni bu baxımdan, əlbəttə ki, artıq bu dəhliz regionun çevrilmə yolundadır, istiqamətindədir. Məsələn, 2019-cu ildə Avropa İttifaqı ilə Çin arasında ticarət dövriyyəsi 540 milyard dollar idisə, 2023-cü ildə artıq bu, 750 milyardın üzərində idi. İndi bunu 1 trilyona çatdırmağı hədəfləyirlər. Bir belə ticarətin fiziki daşınması təmin edilməlidir. Ona görə də Azərbaycan Ələt Beynəlxalq Dəniz Limanının buraxılış qabiliyyətini ildə 15 milyon tondan 25 milyon tona çatdırmaq niyyətindədir. Bu, həm də o deməkdir ki, Zəngəzur dəhlizi işə düşəndən sonra Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun əhəmiyyəti azalmayacaq. Həmçinin, İran üzərindən yeni dəhlizə olan ehtiyac aktuallığını itirməyəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
