Fransa Livandakı müharibəyə son qoymaq üçün gizli planını işə salıb. “Axios”un əldə etdiyi sənədlərə görə, Livan tarixində ilk dəfə İsraili tanımağa hazırlaşır. Məsələ ilə tanış olan üç mənbə bildirib ki, plan Livandan müharibəyə son qoymaq üçün görünməmiş bir addım atmağı tələb edir.
İddialara görə, Makron administrasiyası tərəfindən hazırlanan çərçivə Livanın cənubunda İsrailin işğalının uzanmasının qarşısını almaq üçün Hizbullahın tərksilah edilməsini nəzərdə tutur. Digər tərəfdən, planın ən vacib məqamlarından biri təhlükəsizlik məsələlərinə əsaslanır. UNIFIL sülhməramlı qoşunları Litani çayının cənubundakı tərksilah prosesinə nəzarət edəcək, başqa ölkələr koalisiyası isə Livanın qalan hissəsindəki prosesi izləyəcək.
Əvəzində İsrail müharibənin başlanğıcından bəri ələ keçirdiyi ərazilərdən bir ay ərzində geri çəkiləcək.
ABŞ mətbuatına danışan diplomatlar bildiriblər ki, Hizbullahın İsrailə raket hücumları ilə başlayan müharibənin ölkəni ağır dağıntılara sürükləyə biləcəyindən narahat olan Livan hökuməti planı sülh danışıqlarının əsası kimi qəbul edib.
Plan hazırda İsrail və ABŞ tərəfindən nəzərdən keçirilir.
Təklif olunan sənədlərdə Livanın İsraili ilk dəfə tanımaq öhdəliyi də yer alır. İsrail və Livan həmçinin 2006-cı il müharibəsinə son qoyan BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinə və 2024-cü il atəşkəs müqaviləsinə sadiqliklərini bir daha təsdiqləyəcəklər.
Bu arada, İsrail və ABŞ rəsmiləri İsrailin Livandakı quru əməliyyatını genişləndirməyə hazırlaşdığını bildiriblər. Əməliyyat baş tutarsa, bu, 2006-cı ildən bəri Livanda İsrailin ən böyük quru əməliyyatı olacaq.
Sazişin iki ay ərzində imzalanması planlaşdırılır.
“Axios” xəbər verir ki, bu, 1948-ci ildə İsrailin qurulmasından bəri davam edən rəsmi müharibə vəziyyətinə son qoyacaq. Təcavüzkarlıq paktının imzalanmasından sonra İsrail qüvvələri 2024-cü ilin noyabr ayından bəri işğal etdikləri cənubi Livandakı beş mövqedən geri çəkiləcək.
Fransa planının son mərhələsi 2026-cı ilin sonuna qədər İsraillə Livan və Livanla Suriya arasında sərhəd çəkməyi hədəfləyir. Livan prezidenti Cozef Aun danışıqlar qrupu təyin etsə də, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu prosesi idarə etməyi keçmiş nazir Ron Dermerə tapşırıb.
Tahir TAĞIYEV
