Adil Qeybulla: "Bu, real statistikanı gizlətmək və bunun müqabilində hər hansısa mənfəətlər əldə etməkdən ötrüdür"
COVİD-19 dövründə, hətta Avropa Komissiyasının vaksin alışları zamanı bağlanan müqavilələrdə məhkəmə saxtakarlıq halları üzə çıxarıb. Saxta və natamam sənədlərlə “Pfizer” vaksininin alınması üzrə müqavilələr bağlayıb. Maraqlıdır, bu cür humanitar bir əqdin bağlanmasında saxtakarlığa səbəb nə ola bilər?
Avropa Komissiyası və "New York Times" arasında “Pfizer” COVID-19 peyvəndi müqavilələrinin şəffaflığı ilə bağlı uzun sürən mübahisədən sonra Avropa Ədalət Məhkəməsi Komissiyanın tələb olunan sənədlərinin olmaması ilə bağlı inandırıcı izahat verə bilmədiyi barədə qərar çıxarıb. Məhkəmə hesab edir ki, Avropa Komissiyası tələb olunan sənədlərə malik olmadığını deyə bilməz. O, ictimaiyyətə və məhkəməyə bu sənədlərin nəyə görə tapılmadığını inandırıcı şəkildə izah etməlidir. Avropa Ədalət Məhkəməsi müəyyən edib ki, "New York Times" Avropa Komissiyasının prezidenti ilə “Pfizer” şirkətinin baş direktoru arasında COVID-19 vaksininlərin satın alınması ilə bağlı müqavilə mətninin mövcudluğuna dair müvafiq və ardıcıl sübutlar təqdim edib.
Nəşr müqavilə mətnlərinin varlığı barədə 2021-ci ildə “Pfizer”in baş direktoru Albert Bourla müsahibədən öyrənib. Lakin onlara giriş əldə etməkdə maneələrlə qarşılaşıb. Avropa Komissiyası mətnləri təqdim edə bilməyəcəyini bildirib. Mətnləri əldə etmək üçün uğursuz cəhdlərdən sonra "New York Times" 2023-cü ilin yanvarında Avropa Ədalət Məhkəməsinə müraciət edib. Məhkəmə qərara gəlib ki, Komissiya tələb olunan müqavilə mətnlərinin silinib-silinmədiyini, silinibsə, bu silinmənin qəsdən və ya avtomatik olub-olmadığını adekvat şəkildə izah edə bilməyib.
Bunun səbəbi nə ola bilər? Yəni qurum qanunauyğun müqavilə imzalaya bilməzdimi? Yoxsa bu da tez və daha çox vaksin əldə etmək üçün tələsməkdən qaynaqlanıb?
Məlum olduğu kimi, COVİD-19 pandemiyasi dünyanın başının üstünü necə almışdısa, demokratiyanın beşiyi olan ölkələr belə cəngəllik qanunları ilə davranırdı. Sanki Darvinin "yaşamaq uğrunda mübarizə" qanunu həmin vaxt demokratik dövlətlərin həyat kredosuna çevrilmişdi. Oxuculara elə gəlməsin ki, biz sözün həqiqi mənasında Avropa ölkələrinin "yaşamaq uğrunda mübarizə"sindən danışırıq. Bu ölkələr pandemiyanı bir fürsət bilib, dünya əhalisinin təşvişindən istifadə edərək daha çox pul qazanmağa, kasıb dövlətlərin büdcəsindən daha çox vəsait götürməyə cəhd etdilər və buna nail ola bildilər.
Həmin vaxt Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin bir neçə dəfə kasıb ölkələrin əhalisinin taleyi barədə düşünmək, daha çox vaksin alıb anbarlara yığmaqdansa bu ölkələrlə bölüşmək barədə etdiyi çağırışların, vaksin müqavilələrinin qeyri-şəffaf olmasına dair bəyanatların predmetləri indi sübuta yetirilir və üzə çıxır. Deməli, hətta Avropa Komissiyası belə COVİD-19 pandemiyasından qazanmağa çalışıb və ona görə də “Pfizer”lə qeyri-şəffaf müqavilələr bağlayıb.
Baki-xeber.com-a məsələ ilə bağlı açıqlamasında professor Adil Qeybulla bildirdi ki, vaksin alınması üçün müqavilə bağlanarkən belə bir saxtakarlığın baş verməsi təəssüf doğurur: "Ümumiyyətlə, istənilən durumda qanundankənar bir hal baş verirsə, dürüstlük pozulursa, hansısa saxtakarlığa yol verilirsə, deməli, orada korporativ maraqlar var. Bu artıq sübut olunmuş məsələdir. Nəyə görə beynəlxalq bir qurum vaksin almaq üçün qanunauyğun müqavilə imzalamasın? Bu, real statistikanı gizlətmək və bunun müqabilində hər hansısa mənfəətlər əldə etməkdən ötrüdür. Bu da yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi bir vəziyyətdir -indi araşdırılacaq, detalları ilə üzə çıxacaq. Amma hər halda, bu pozuntunun arxasında korrupsiya dayanır".
Onu da qeyd edək ki, dünya xalqlarına şəffaflıq, dürüstlük və hesabatlılıq "dərsi keçən" bir çox beynəlxalq təşkilatlarda bu cür korrupsiya hallarına rast gəlmək olur.
Dəniz NƏSİRLİ
