Beynəlxalq terrorizm, eləcə də separatizm və narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi bütün dünya ictimaiyyəti qarşısında əsl problemə çevrilib. Bu fonda hazırda istənilən dövlətin daxili təhlükəsizliyini təmin etmək üçün effektiv sistemin yaradılması bütün aparıcı dünya gücləri üçün də son dərəcə aktualdır.
Dünyanın bütün ölkələrində dövlətin daxili təhlükəsizliyini təmin edən qüvvələrin təşkili və idarə olunmasının optimal modellərinin intensiv axtarışı daim aparılır, onların hüquqi bazası, strategiya və fəaliyyət taktikası təkmilləşdirilir, hər bir ölkə müxtəlif şəkildə bu xüsusda üzləşdiyi problemləri həll edir. Hüquq-mühafizə orqanlarında müsbət nəticələr əldə etməyə nail olmuş dünya ölkələrinin təcrübəsinə böyük tələbat var.
Təqdirəlayiq haldır ki, belə uğulu nümunənin müəlliflərindən biri də Azərbaycandır. Bunu İqtisadiyyat və Sülh İnstitutunun hazırladığı "Global Terrorism Index 2024" (GTI) hesabatı ilə dövlətlərin terror təhlükəsinə görə növbəti reytinq sıralanması da təsdiq edir. GTI reytinq sıralanması indeksləri terror hadisələri, ölümlər, ağır nəticələr, girovlar, terrorçuluqla mübarizə, terrorçuluğun araşdırılması effektivliyi və digər çoxsaylı göstəricilər üzrə qəbul edilmiş mürəkkəb hesablamalara əsaslanır. Azərbaycan terror təhlükəsi üzrə qeyd olunan sıralamada "0" indekslə sonuncu - 89-cu yerdə Danimarka, Finlandiya, Qətər kimi ölkələrlə birgə qərarlaşmaqla, dünyada terrorla bağlı ən təhlükəsiz ölkələrdən biri kimi ən yüksək reytinqə sahiblənib. Ərazisində terrorçuluq fəaliyyəti və terror təhlükəsi ən yüksək olan ölkələr arasında ilk sıralara Burkina Faso (8.571), İsrail (8.143), Mali (7.998), Pakistan (7.916), Suriya (7.89), Əfqanıstan (7.825) daxil edilib. Qeyd olunan sıralamada İran (4.464) 26-cı, Türkiyə (4.168) 29-cu, ABŞ (4.141) 30-cu, Rusiya (3.016) 35-ci, Fransa (2.647) 38-ci, Norveç (1.747) 53-cü, Ermənistan (0.423) 76-cı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (0.233) 79-cu, Litva (0.059) 87-ci yerdə qərarlaşıb. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı, Dünya Bankı və digər beynəlxalq təşkilatlar, akademik institutlar, beyin mərkəzləri, qeyri-hökumət təşkilatlarının istinad mənbəyi kimi çıxış edən "Global Terrorism Index" hesabatları İqtisadiyyat və Sülh İnstitutu tərəfindən dövri olaraq açıqlanır. Məlum olduğu kimi, daha əvvəl Avropa Şurasının "Çirkli Pulların Yuyulmasına və Terrorizmin Maliyyələşdirilməsinə qarşı Tədbirlərin Qiymətləndirilməsi üzrə Ekspertlər Komitəsi"nin (MONEYVAL) Azərbaycan üzrə uzun müddət gözlənilən son 5 il üzrə qiymətləndirmə nəticələrinə görə hesabatı açıqlanmış, terrorçuluğun maliyyələşdirilməsi cinayətlərinin araşdırılması kriteriyası üzrə nəticələr yüksək qiymətləndirilmişdi. Hesabatda "Azərbaycan qeyd olunan cinayətlərlə mübarizədə yüksək səviyyədə effektivliyə nail olub və bu cinayətlərin araşdırılmasının uğurla aparılması bacarıqları nümayiş etdirilib" qeyd edilmişdi. Beynəlxalq hesabatlardan göründüyü kimi, nə qədər həssas və mürəkkəb geosiyasi məkanda olsa da, müstəsna dərəcədə uğurlu dövlət siyasəti nəticəsində bərqərar olmuş sürətli inkişaf, sabitlik və əmin-amanlıq, o cümlədən terrorçuluğa qarşı mübarizə sahəsində təhlükəsizlik orqanları tərəfindən son illər görülən effektiv işlər nəticəsində Azərbaycan dünyada ən yüksək daxili təhlükəsizlik reytinqinə yüksəlib.
Beləliklə Azərbaycanın təhlükəsizlik baxımında yüksək nailiyyətləri dünya miqyasında da etiraf olunur. Məlumdur ki, ölkəmizdə müxtəlif dinlərin və xalqların nümayəndələri sülh, əmin-amanlıq və mehribanlıq şəraitində yaşayırlar. İctimai-siyasi həmrəylik, xüsusilə də xalq-iqtidar birliyi milli təhlükəsizliyin əsaslarını möhkəmləndirir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa etməsi də öz sözünü deyir. Regionda yeni təhlükəsizlik və əməkdaşlıq arxitekturası məhz Azərbaycanın yaratdığı geosiyasi reallıqlar əsasında formalaşır, proseslər Bakının iradəsinə uyğun tənzimlənir. Bakı yeni reallıqlar fonunda dialoq və əməkdaşlıq məkanı, inam və etimad ünvanıdır. Ölkəmizdə mötəbər tədbirlərin, görüşlərin keçirilməsi də bunun sübutudur. Bakıya regional və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələsində inam olduqca yükəskdir. O da bəllidir ki, siyasi təhlükəsizlik ölkənin milli suverenliyinin toxunulmazlığı, ona təzyiqlərin və xarici qüvvələrin onun işlərinə kobud müdaxiləsinin yolverilməzliyidir. Eyni zamanda, ölkənin dövlət və konstitusiya quruluşunun gücü, onun siyasi sisteminin və bütün təsisatlarının vətəndaşların əksəriyyətinin mənafeyinə uyğun səmərəli fəaliyyətinin təmin edilməsini nəzərədə tutur. Bütün buların uğurlu nümunəsinə yenə Azərbaycanda rast gəlmək mümkündür. Sosial ədalətin əsas prinsiplərinin həyata keçirilməsini sosial sabitliyin əsasını təşkil edir. Beləliklə, dövlətin sabit vəziyyəti yalnız xarici və daxili təhlükəsizlik lazımi qaydada təmin edildikdə əldə edilir. Terrorizmlə mübarizədə prinsipial olaraq yeni strategiya və taktikaların işlənib hazırlanması da Azərbaycanda uğurla həyata keçirilir. Bütün bunlar dünyada yüksək qiymətləndirilir.
Ramil QULİYEV
