Türkiyə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Qranada görüşündən imtina etməsini təqdir edir. Bu barədə Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının sözçüsü Ömər Çelik mətbuat konfransı zamanı bildirib.
O qeyd edib ki, Avropa liderlərinin Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın beşli formatda (Ermənistan-Azərbaycan-Fransa-Almaniya-Avropa İttifaqı) görüşə qatılmasına etirazları qəbuledilməzdir: “Avropa Qarabağın azad edilməsindən narahatdır. Məhz buna görə də onlar Türkiyə prezidentinin Qranada görüşündə iştirak etməsini istəmir. Qafqazda həqiqətən sülh istəyənlər bu görüşdə ilk olaraq Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirak etməsini istəməlidir. Amma onlar yenə tək tərəfli siyasətlərini davam etdirirlər. Beləliklə, cənab İlham Əliyevin görüşə getməməsi “bizim gündəmimiz sülhdür, sizin nəticə vəd etməyən siyasətinizi bir daha rədd edirəm” mənasını verir. Biz də ona təbriklərimizi çatdırırıq”. Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyev Avropa İttifaqı, Fransa və Almaniya liderlərinin iştirakı ilə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşün keçirilməli olduğu İspaniyaya getməkdən imtina edib. Buna səbəb nəzərdə tutulan beştərəfli görüşdə iştirakçı olan Fransanın destruktiv mövqe tutması, eləcə də Paris və Berlinin Türkiyənin toplantıda iştirak etməsi ilə bağlı fikir ayrılığıdır. Məsələyə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova da münasibət bildirib. O qeyd edib ki, Azərbaycanın Qranadada planlaşdırılan görüşdə iştirak etməmək qərarı onun suveren hüququdur: “Mövqeyini və siyasətini müəyyən etmək hər bir ölkənin suveren hüququdur. İndiki halda söhbət onsuz da bizim iştirak etməyəcəyimiz görüşdən gedir. Buna görə də tərəflərin qərarlarını şərh etməyə lüzum görmürəm. Üstəlik, Bakı bütün addımlarını mütəmadi olaraq izah edir və informativ şəkildə münasibət bildirir”. Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyevlə Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan arasında görüşlər Avropa İttifaqının rəhbəri Şarl Mişelin vasitəçiliyi ilə keçirilirdi və bu görüşlərdə nisbətən müsbət atmosfer formalaşmışdı. Amma Fransa prezidenti Emmanuel Makron masada oturmağa başladıqdan bu yana Brüsselin vasitəçiliyində irəliləyiş olmayıb. Şarl Mişelin Makronun təzyiqi ilə masa iştirakçılarının sayını artırması yanlış qərar olub. Elə bu fonda Prezident İlham Əliyevin “masada Fransa və Almaniya varsa, Türkiyə də olmalıdır” tələbi yerində hesab olunur. Əgər bu təklif qəbul edilməyəcəksə, Brüsselin vasitəçiliyi heçə enəcək. Azərbaycan isə Brüssel formatının Fransa üzündən ləğvini istəmir. Bu, Almaniya Federativ Respublikasının kansleri Olaf Şoltsun Prezident İlham Əliyevə zəngi fonunda bir daha diqqətə çatdırılıb.
Qeyd edək ki, telefon danışığı əsnasında regional məsələlərlə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb. Olaf Şolts region ölkələrinin ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə Almaniyanın dəstəyini ifadə edib. O vurğulayıb ki, ölkəsi Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişelin rəhbərliyi ilə aparılan Brüssel prosesini dəstəkləyir. Almaniya kansleri BMT-nin ölkəmizdəki rezident-əlaqələndirici missiyasının Azərbaycanın Xankəndi şəhərinə səfərinin müsbət bir addım olduğunu deyərək bunu yüksək qiymətləndirib. Bu fonda Azərbaycan dövlət başçısı Bakının regional sülh gündəliyinə sadiqliyini və Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişelin iştirakı ilə aparılan Brüssel prosesini yaxından dəstəklədiyini vurğulayıb. Eləcə də prezident İlham Əliyev mərkəzi hökumət tərəfindən Qarabağın erməni sakinlərinə göstərilən humanitar yardımları qeyd edib, miqrasiya, sosial müdafiə sahələri ilə bağlı yerində erməni sakinlərə xidmətlər göstərildiyini deyib, müvafiq qeydiyyat proseslərinin başladığını və bunun üçün də ayrıca portalın müəyyən edildiyini bildirib. Dövlət başçısı Azərbaycanın bu sahədə təmin etdiyi şəffaflığın nümayişi olaraq, BMT-nin ölkəmizdəki rezident-əlaqələndirici ofisinin və BMT-nin ixtisaslaşmış təsisatlarının nümayəndələrindən ibarət qrupun əraziyə səfər etdiklərini bildirib, onların da mülki əhaliyə və mülki-ictimai infrastruktura heç bir ziyanın qeydə alınmadığı ilə bağlı müvafiq bəyanatla çıxış etdiklərini diqqətə çatdırıb. Beləliklə, Bakı Brüssel prosesini yaxından dəstəklədiyi halda, bu formatda danışıqlara Fransa ciddi əngəl yaradır. Belə vəiyyətdə Azərbaycan müzakirələrdə region ölkələrinin, xüsusilə Türkiyənin iştirakında israrlıdır. Azərbaycanın bu mövqeyi region ölkələrinin maraqlarına tam cavab verir, çünki qeyri-region ölkələrinin bölgəyə hərbi-siyasi yerləşmə cəhdlərini artırması Cənubi Qafqazda münasibətləri gərginləşdirməklə yanaşı, destabilizasiya yaradır. Fransa bunun ən yaxşı nümunəsidir. Bakı sülhdə maraqlı olduğundan, İrəvandan fərqli olaraq, danışıqlardan spekulyasiya etmək üçün yox, konkret nəticələrə xidmət edən görüşlərdə iştirakda maraqlıdır. Azərbaycan Qranada görüşündən imtina etməklə bir daha diqtə edilən deyil, diqtə edən tərəf olduğunu nümayiş etdirmiş oldu. Bundan başqa, Ankaranın tərəf kimi qəbul edilmədiyi bir platformada Bakının da iştirak etməsi mümkün deyil. Artıq bunu Avropada nəzərə almağa məcburdurlar.
Samirə SƏFƏROVA
