“Əməkdaşlıq üçün vacib olan digər sahə minatəmizləmə sahəsidir”. Bunu Prezident İlham Əliyev Budapeştdə Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban ilə birgə mətbuata bəyanatında deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, bu sahədə Macarıstanın təcrübəsindən faydalanmaq olar: “Azərbaycan İkinci Qarabağ müharibəsindən keçən dövr ərzində bu sahədə böyük problemlərlə üzləşib, bir milyondan çox mina təmizlənməlidir. Müharibədən sonra iki il ərzində 300-ə yaxın Azərbaycan vətəndaşı ya həlak olub, ya da ki, ağır yaralanıb. Ona görə bu sahədə Macarıstanın təcrübəsini nəzərə alaraq biz əməkdaşlıq üçün yaxşı imkanlar görürük”.
Məlum olduğu kimi, minaların təmizlənməsi ilə bağlı Slovakiya ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlıq çərçivəsində bu ölkədən minatəmizləmə texnikaları gətirilir. Özü də bu texnikaların göstəriciləri yüksək qiymətləndirilir.
Maraqlıdır, bəs Macarıstan bununla bağlı Azərbaycana nə kimi yardım edə bilər?
“Müxtəlif müasir texnikalar Azərbaycana verilsə, təcrübə mübadiləsi aparılsa, həmçinin fiziki yardım göstərilsə...”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekspert Azad İsazadənin fikrincə, Macarıstan NATO ölkəsi olduğuna görə, müəyyən texniki imkanlara malikdir: “Nəzərə almaq lazımdır ki, Macarıstanın inkişaf etmiş sənayesi var. Müxtəlif yük və sərnişin avtomobilləri istehsal edirlər. Bir vaxtlar Azərbaycanda istifadə edilən məşhur “İkarus” markalı avtobuslar Macarıstan istehsalı idi. O cümlədən, orada elektronika sənayesi inkişaf edib. Hesab edirəm ki, NATO ölkəsi olaraq Macarıstanda kifayət qədər minatəmizləmə avadanlığı var. Bu məsələdə söhbət təkcə texniki yardımdan getmir. Söhbət həm də fiziki yardımdan gedir. Çünki işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minalanmış ərazilərin miqyası çox böyükdür. Bunu təkcə Azərbaycan öz imkanları hesabına həyata keçirsə, o zaman vaxt çox aparacaq. Ona görə də, müxtəlif müasir texnikalar Azərbaycana verilsə, təcrübə mübadiləsi aparılsa, həmçinin fiziki yardım göstərilsə, o zaman əraziləri minalardan təmizləmək xeyli sürətlə həyata keçiriləcək. Bu baxımdan minaların təmizlənməsi ilə bağlı Macarıstanla əməkdaşlığa eytiyac var. Nəzərə almaq lazımdır ki, minatəmizləmə prosesi iki mühüm əməliyyatdan ibarətdir. Birincisi, minanı tapmaqdır. Bu, daha çətindir. İkincisi, tapılan minanı zərərsizləşdirmək. Bu baxımdan daha müasir texniki vasitələrə üstünlük verilməlidir. O vasitələr ki, böyük mina sahələrini aşkar etmək gücünə malikdir. Xüsusi dronlar olmalıdır. Maqnit dalğalarla, yerin altında minaları aşkar edə bilən skaner vasitələri və digər bu kimi texniki qurğular bu baxımdan işi sürətləndirə bilər. Bir sözlə, minaların axtarılıb tapılmasında bizə həddən artıq çox müasir texniki avadanlıqlar lazımdır. Bunu da biz Azərbaycanla yaxın olan ölkələrlə əməkdaşlıq etməklə əldə edə bilərik. Nə qədər çox ölkə bu işə maraq göstərsə, bu bir o qədər ümumi işin xeyrimizə olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
