Son günlərdə Qarabağ separatçıları arasında maraqlı proseslər müşahidə edilməkdədir. Məlumatlara görə, Ruben Vardanyan və himayədarları Qarabağda növbəti “seçki” şousuna hazırlaşır. Sirr deyil ki, Qarabağda “seçkilər” adlanan bütün bu oyunun əsas məqsədi Vardanyanın separatçılar üzərində tam rəhbər olmasının təmin olunmasına hesablanıb.
Vardanyan bununla separatçıların lideri Arayik Arutunyanı “hakimiyyət”dən uzaqlaşdırır və onun kreslosunda oturmağı planlaşdırır. Ən sonda Vardanyan Ermənistanda Nikol Paşinyanı əvəzləməlidir. Lakin erməni mediası yazır ki, Azərbaycan Qarabağda Vardanyanın “seçki şousu” düzəltməsinə imkan vermək niyyətində deyil. “Qraparak” nəşri mənbələrinə istinadən yazır ki, Qarabağda separatçı rejimin “rəhbərliyi” – Arayik Arutyunyan və Ruben Vardanyan əslində, tezliklə istefaya gedəcəklər. Eyni zamanda, qondarma “milli təhlükəsizlik xidmətinin direktoru” Armen Akopcanyan da “vəzifə”dən” uzaqlaşdırılır. Məlumata görə, Arayik Arutyunyan qondarma rejimin keçmiş “rəhbəri” Bako Saakyanla “dövlət naziri”nin dəyişdirilməsi məsələsini müzakirə edib. Vardanyanın getməsindən sonra Bakının təzyiqinin azalacağı düşüncəsi var: “Vardanyan Arayik Arutyunyanın xahişi ilə gedir. Daha doğrusu, Nikol Paşinyan belə bir tələbin Azərbaycan rəhbərliyi tərəfindən irəli sürüldüyünü separatçılara deyib. Bakı açıq şəkildə bildirib ki, Vardanyan arzuolunmaz şəxsdir və Qarabağı tərk etməlidir. Qarabağda “siyasi qüvvələr” buna qarşı çıxır, onlar hesab edirlər ki, Bakının hansısa tələbi icra olunarsa, daha heç nə edə bilməyəcəklər. Lakin Vardanyandan sonra Arayik Arutyunyanın özü də istefaya gedəcək, məqsəd gərginliyin azalması, Bakının istəklərinin yerinə yetirilməsidir. Eyni zamanda, “milli təhlükəsizlik xidmətinin direktoru” da “postun”dan göndərilir”. Qeyd edək ki, separatçıların qondarma “parlamenti”nin, o cümlədən, Arutyunyanın da istefaya gedəcəyi haqda məlumatlar yayılıb. Bu məlumatlara istinadən irəli sürülən versiyalardan biri belədir ki, bununla rejim tamamilə ləğv olunacaq. Separatçı “parlamentin spikeri” Artur Tovmasyan “İravunk” qəzetinə açıqlamasında qondarma rejimdə növbədənkənar “parlament” və “prezident” “seçkiləri”nin olacağını istisna etməyib. “Qraparak” nəşri yazır ki, məsələ Vardanyandan “daha böyük yerdə” həll edilib və Bakının tələbləri qarşısında qondarma rejimin “rəhbərliyi” Qarabağı tərk edəcək. Düzdür, istefa verəcəyi xəbərləri yayıldıqdan sonra Ruben Vardanyan “Facebook” profilində bunu təkzib edib və “hər kəsi birliyə” çağırıb: “Xüsusilə indiki vəziyyətdə təqaüdə çıxmaq fikrində deyiləm. Eyni zamanda, ölkə “prezident”inin, deməli, “parlament”in də mümkün istefası qəbuledilməzdir.Belə bir vəziyyətdə “təslim olmaq və Azərbaycan gündəminə xidmət etmək” haqqımız yoxdur. Mən hamını siyasi sağlam düşüncəyə və həmrəyliyə çağırıram”. Lakin “Qraparak” nəşri yazır ki, vardanyanın dedikləri əhəmiyyətsizdir: “Vardanyanın “istefa verməyəcəm” açıqlaması əslində pası Arayik Arutyunyana atmaqdır, o istəyir ki, məsələyə Arutyunyan aydınlıq gətirsin. Mənbələrimiz bildirir ki, Vardanyanın istefasının alternativi yoxdur. Arutyunyan da gedir, lakin o siyasi qüvvələri inandırmağa çalışır ki, istefa verdikdən sonra “parlament və prezident seçkiləri”ni təşkil edəcək, halbuki, mövcud “konstitusiya və qanunlar” ona belə bir imkanı verməyəcək. Siyasi qüvvələr hesab edirlər ki, istefalardan və “parlamentin” buraxılmasından sonra Azərbaycan öz istəyinə çatacaq və Qarabağı Bakıdan təyin olunan nümayəndə idarə edəcək”. Qeyd edək ki, bundan öncə Vardanyanın Rusiyadakı və Ermənistandakı bütün əmlaklarını sataraq, məxfi şəkildə Britaniyaya yerləşdirdiyi haqda məlumat yayılmışdı. Bildirilirdi ki, Vardanyan Qarabağda qalmağın “perspektivsizliyini” anlayıb və aradan çıxmağa çalışır. Əslində, onun Qarabağa sığınması öz var-dövlətini sanksiyalardan qorumağa hesablanmışdı. Çirkli yollarla milyardlıq varidat toplayan Vardanyan Qarabağın təbii sərvətləri hesabına pul qazanmağa davam edəcəyini və çirkli pullarını yuyacağını hesablamışdı. Məhz buna görə də 10 dekabr 2022-ci ildə Azərbaycan mütəxəssislərinin yataqlarda monitorinqinə imkan verməmək üçün “aksiya” təşkil etmişdi. Amma Azərbaycanın buna qarşı gedişilri Vardanyanı çətin vəziyyətə salıb. İndi o, yaxşı başa düşür ki, Qarabağı tərk edb qaçmaq qarşısında duran ən yaxşı çıxış yoludur.
Baş verənləri şərh edən britaniyalı ekspert Tomas de Vaal xatırladır ki, Vardanyanın Britaniya və Amerikada geniş əlaqələri var: “Bəli, o, ora Rusiyanın razılığı ilə gedib, amma məncə, onun öz gündəmi var. Gündəmin nədən ibarət olduğunu təxmin etmək çətindir, amma istisna etmək olmaz ki, Vardanyan Qarabağı artıq İrəvanda, Ermənistanın özünün siyasi arenasında öz ambisiyaları üçün siyasi platforma kimi görür. Vardanyanın Qarabağda hakimiyyətə gəlişinin Bakının Qarabağ ermənilərinin elitası ilə mümkün razılaşmalar üzrə planlarını pozmasına gəlincə, bu, təbii ki, baş verir”. Hazırda görünən budur ki, Vardanyan-Arutunyan cütlüyünün rəhbərlik etdiyi quldur dəstəsi Xankəndi sakinlərini faktiki girov saxlayır, terror siyasəti həyata keçirir. Laçın-Xankəndi yolu açıq olsa da quldur dəstəsi saxta böhran görüntüsü yaratmaq, dünya ictimaiyyətini çaşdırmaq üçün sadə insanların o yoldan istifadə etməsinə imkan vermir. Hazırda Vardanyan-Arutunyan cütlüyü onların qanunsuz əməlləri, terrorçu fəaliyyəti ilə razılaşmayan Xankəndi sakinlərinə təzyiq edir, hətta döydürüb işgəncə verirlər. Xankəndi sakinlərinin sosial şəbəkə hesabları da izlənilir, təftiş edilir. Bu yaxınlarda bir neçə Xankəndi sakini sosial şəbəkə profillərində Vardanyan-Arutunyan cütlüyünü ifşa etdi. Nəticədə onlardan bəziləri zorakılığa məruz qaldılar. Ekspertlər hesab edir ki, Qarabağda ermənilər yaşayan ərazilər, Laçın-Xankəndi yolundakı etiraz aksiyası Azərbaycanın daxili məsələsidir. Ona görə də Vardanyan-Arutunyan cütlüyü və onların rəhbərlik etdiyi terrorçu ünsürlər Qarabağ bölgəsindən çıxarılmalıdırlar. Bundan imtina edən cinayətkarlar Azərbaycan qanunları qarşısında cavab verməlidirlər. Qarabağdakı ermənilər isə Azərbaycan Konstitusiyası, qanunları çərçivəsində yaşaya bilərlər. Belə ermənilərin say artdığından onların separatçı rejim rəhbərliyinə təzyiqləri də çoxalır.
Ramil QULİYEV
