MDB-nin Astana sammitində səslənmiş bir ideyaya Putin və Paşinyan reaksiya veriblər. İdeya KTMT-də MDB-yə müşahidəçi status verilməsindən ibarətdir.
Bunu “Bakı-Xəbər” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Aydın Quliyev öz Facebook səhifəsində yazıb.
A.Quliyev daha sonra yazır:
Rusiya prezidenti Putin deyib: "Normal təklifdir. Biz hər zaman MDB-də daha geniş təhlükəsizlik mexanizmləri tətbiq etmək istədik. Əgər Ermənistanın hasısa narahatlıqları varsa ayrıca müzakirə edə bilərik".
Paşinyan birbaşa bu təklifə qarşı çıxıb. Deyib ki, bəzi vacib suallara cavab tapılmayınca bu təklif barədə qərar vermək olmaz.
Təbii ki, Paşinyan ilk növbədə Azərbaycanın KTMT ilə hər hansı təşkilat bağlılığının yaranmasından çəkinir. Hələ Astanaya qədər Azərbaycanın KTMT-yə müşahidəçi statusla daxil olma dedi-qodularına Ermənistan dəfələrlə ağrılı reaksiya verib. Azərbaycan MDB üzvü olduğuna görə, MDB-nin müşahidəçilik statusundan Azərbaycanın bəhrələnə biləcəyi Ermənistanı qorxudur. Lakin Paşinyanın isterik inkarçılığı heç də təkcə Azərbaycanla bağlı deyil. O, eyni zamanda Rusiyanın siyasətini qurdalamaq istəyir. Bunu necə edir?
Paşinyan hesab edir ki, KTMT-də MDB-yə müşahidəçi status qərarı verilməzdən öncə iki ciddi suala cavab verilməlidir.
Birinci sual, KTMT 1991-ci il sənədi əsasında MDB üzvü olan ölkələrin sərhədlərini tanıyırmı? Paşinyana görə, bu çox prinsipial məsələdir. Çünki söhbət KTMT-nin məsuliyyət zonasının müəyyən olunmasından gedir, MDB üzvü ölkələr arasında sərhədlər hələ delimitasiya olunmadığı üçün KTMT-nin məsuliyyət zonası qeyri-müəyyəndir.
Mənim şərhimə də diqqət yetirin. Bilirsinizmi Paşinyan erməni bicliyi ilə hansı hədəfləri nişan alır? KTMT 1991-ci ilin əsas Alma-Ata sənədi ilə MDB-nin sərhədlərini necə tanıya bilər? Axı bu mümkün deyil. Çünki 91-ci il sənədi imzalananda Gürcüstan və Ukrayna da MDB-nin üzvləri idilər. İndi tərk ediblər. Üstəlik 91-ci ildə Abxaziya və Cənubi Osetiya Gürcüstanda idi, bu gün ikisi də Rusiyaya birləşdirilib. Demək, Rusiya və Gürcüstanın sərhədləri 91-ci il Alma-Ata sənədinin tanıdığı sərhədlər deyil artıq. KTMT bunu necə tanısın? Eyni sözləri Rusiya-Ukrayna sərhədləri barədə də demək olar. 91-ci il sənədi imzalanan vaxt Donetsk, Luqansk, Xerson və Nikolayev Ukraynaya məxsus idi, indi Rusiyaya aiddir, yəni 91-ci il sənədi ilə tanınmış Ukrayna-Rusiya sərhəddi faktiki olaraq bu gün yoxdur. İndi KTMT faktiki mövcud olmayan və ya pozulmuş sərhədləri necə tanıya bilər?!
Paşinyanın verdiyi ikinci sual - MDB üzvü olan ölkələr MDB-nin 91-ci il sənədi ilə nəzərdə tutulmuş sərhədləri tanıyırmı? Baxın ki, bic erməni nəyi hardan vurur. Axı MDB dövlətlərinin 91-ci il Alma-Ata sənədi ilə tanınmış sərhədləri bəzi fraqmentlərdə artıq mövcud deyil və pozulub. KTMT və MDB ölkələri MDB-nin sərhədlərinin 91-ci il variantını tanımalı olsa, gərək Rusiyanı Ukrayna və Gürcüstan torpaqlarından çıxmağa çağırsınlar. Bunu edə biləcəklərmi? Təbii ki, yox. Beləliklə, MDB-nin KTMT-də müşahidəçi statusu alması, Paşinyanın məntiqincə, bu iki təşkilatın bir-birini iqnor etdikləri səbəbindən mümkünsüzdür.
Paşinyan öz məntiqi həmləsini Azərbaycan-Ermənistan sərhədinə də yönəldir. Paşinyan demək istəyir ki, KTMT hələ delimitasiya olunmamış Azərbaycan-Ermənistan sərhədini tanıya bilməz. Tanıya bilməsə,Azərbaycanın da üzv olduğu MDB-ni özünə müşahidəçi kimi qəbul edə bilməz.
Əlbəttə, Azərbaycan MDB-nin üzvü olaraq bu təşkilatın KTMT-də təmsilçiliyinə hansı şərt daxilində məqbul yanaşdığını hələ bildirməyib və bildirmək hüququna malikdir.
İndi söz həm də Putinindir. Buyursun, müttəfiqi Ermənistanı başa salsın ki, KTMT 91-ci il Alma-Ata sənədi əsasında MDB ölkələrinin sərhədlərini heç bir problem və sual olmadan tanıya bilər...
