Ermənistanın müttəfiqi olan Moskvanın başı üzərindən Avropa İttifaqı, xüsusən də Fransaya üz tutması Kreml, o cümlədən Rusiyanın prezidenti və administrasiyası tərəfindən heç də xoş qarşılanmır. Artıq Rusiyanın siyasi dairələrində, mediasinda Nikol Paşinyan iqtidarının siyasəti sərt tənqid olunur və onun fikirlərini cəfəngiyat adlandırırlar.
Qeyd edilənlər fonunda Ermənistanın Avropa İttifaqı mülki missiyasını öz ərazilərinə dəvət etməsi bu ölkənin Rusiya ilə münasibətlərinin yaxşı olmayacağını deməyə əsas verir. Qeyd edək ki, ilk olaraq Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi Mariya Zaxarova ölkəsinin bu məsələyə sərt reaksiyasını bəyan edib: “Biz bunu, təəssüf ki, Avropa İttifaqının istənilən vasitə ilə Azərbaycan və Ermənistan arasında tənzimləməyə soxulmaq, bizim ölkəmizin vasitəçilik səylərini sıxışdırmaq cəhdi kimi qiymətləndiririk”. Zaxarova vurğulayıb ki, Bakı və İrəvan arasında barışığın, regionda möhkəm sülh və uzunmüddətli sabitliyin yeganə açarı Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin üçtərəfli bəyanatlarının tam icra olunmasıdır. Rusiya prezidentinin beynəlxalq məsələlər üzrə köməkçisi Yuri Uşakov da qeyd edir ki, Avropa İttifaqı və ABŞ Rusiyanın nailiyyətlərindən istifadə edərək Ermənistanla Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşması prosesinə müdaxilə etməyə çalışır. Putinin köməkçisi qeyd edib ki, İrəvanla Bakı arasında münasibətlərin sabitləşməsinin əsasını Rusiya prezidentinin şəxsi vasitəçiliyi ilə əldə olunan üçtərəfli razılaşmalar təşkil edir: “Biz görürük ki, qeyri-regional oyunçular, xüsusən də Avropa İttifaqı və ABŞ bu işə müdaxilə etməyə çalışır, lakin onlar əsasən bizim nailiyyətlərimizdən istifadə edirlər. Bizim ən fəal iştirakımızla 2020 və 2021-ci illərdə əsas razılaşmalar əldə olunub”. Uşakovun açıqlamalarından o da bəlli olur ki, Kreml Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin yeni görüşünü təşkil etmək niyyətindədir, özü də Vladimir Putinin iştirakı ilə. Rusiya prezidentinin köməkçisi bu xüsusda bildirib: “Rusiya Ermənistan və Azərbaycana üçtərəfli sammit keçirməyi təklif edəcək. Biz növbəti sammitin üçtərəfli formatda Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin iştirakı ilə keçirilməsini təklif edəcəyik və ümid edirik ki, yaxın gələcəkdə onun keçirilmə tarixlərini razılaşdıra biləcəyik”. O, yaxın vaxtlarda sammitin şərtlərinin razılaşdırılmasının planlaşdırıldığını vurğulayıb. Uşakov xatırladıb ki, Rusiya Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşmasına fəal töhfə verir: “Moskva hesab edir ki, davamlı sülhə nail olmaq və regionda bütün problemləri həll etmək üçün açar Rusiya prezidentinin fəal iştirakı ilə əldə edilmiş üçtərəfli razılaşmaların həyata keçirilməsidir”. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə hesab edir ki, Azərbaycanla Ermənistanın sərhəd zonasında Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) müşahidəçilərinin olması lazımdır: “KTMT Ermənistana müşahidəçilər göndərməyə hazırdır. Ermənistan KTMT-nin növbədənkənar sammitini çağırmağı xahiş etdikdən dərhal sonra bu zirvə baş tutub və KTMT-nin baş katibinin, Birləşmiş Qərargah rəisinin Ermənistana göndərilməsi barədə qərar qəbul edilib. Onlar Ermənistana səfər etdilər və Ermənistanın tövsiyələrini təşkilata çatdırdılar. Bu tövsiyələr bir aydan çoxdur ki, bizdədir. Bu tövsiyələr Ermənistan ərazisinə, Azərbaycanla sərhədə KTMT müşahidəçilərinin monitorinq missiyasının göndərilməsindən ibarətdir. Tələb olunan yeganə məsələ KTMT sədri tərəfindən çağırılmalı olan Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının qərar verməsidir”. Bütün bunlar bir daha göstərir ki, Avropa İttifaqı mülki missiyasının Ermənistana gəlişi Rusiyada ciddi narazılıq yaradıb. Şübhə yoxdur ki, belə bir vaxtda Fransa prezidenti Emmanuel Makronun sərsəm açıqlamaları Rusiyanın, eləcə də Azərbaycanın sərt reaksiyasına səbəb olacaq. Makron iddia edir ki, Qafqaz regionunda və onun hüdudlarından kənarda sabitliyi pozmaq səyləri çərçivəsində Ermənistan və Azərbaycan arasında bir müddət öncə baş verən son toqquşmalarda Rusiya məqsədyönlü təxribat törədib: “Ermənistan-Azərbaycan sərhədində son iki ildə nə baş verir? 5 min rus əsgər guya sərhədi (Ermənistan sərhədini) qoruyur, ancaq ruslar bu konfliktdən istifadə edərək, bir neçə əsrdir ki, Azərbaycan oyununu oynayır və vaxtilə yaxın olduqları Ermənistanı zəiflətməyə qayıdıb. Görürsünüzmü nə baş verir? Bu, Rusiyanın vəziyyəti destabilizasiya etmək cəhdidir. O, Qafqazda qarışıqlıq yaratmaq istəyir ki, bizim hamımıza qeyri-sabitlik gətirsin”. O qeyd edib ki, Fransa Ermənistanı pis vəziyyətdə qoymayacaq: “Ermənistan bizimlə unikal əlaqələri olan ölkədir. Azərbaycan sərhəd boyu bir neçə hücum həyata keçirib. Biz onları qınadıq. Biz Ermənistanı tək qoymayacağıq”. Amma burada Makron nədənsə sərhəddəki son təxribatların Ermənistanın diversiyası üzündən baş verdiyini yada salmaq istəməyib. O, həmçinin, Ermənistan və Azərbaycan arasında sərhədlərin müəyyən edilmədiyini də deməyə lüzum görməyib. O da etiraf edilməlidir ki, son sərhəd toqquşması yenə Rusiyanın vasitəçiliyi ilə dayandırılıb. Makronun dedikləri region və Azərbaycan haqda tamamilə təhrif edilmiş və şantaj üzərində qurulan, Rusiyaya qarşı erməni ictimaiyyətini körükləyən və Ermənistandakı antirusiya ovqatından sui-istifadə edən bir çıxışdır. Makron tarixi təhrif edərək, Rusiyanın Ukraynada üzləşdiyi problemlərdən dolayı Ermənistanı ələ keçirməyə çalışır və regionda Kremlə qarşı siyasi çıxışlar edir. O, Ermənistanın daha layiqli qoruyucusu olduğunu göstərməyə çalışır. Ermənistan da Fransa ilə təmaslara girib Rusiyaya xəyanətini davam etdirir. Makronun yanaşması bir daha təsdiq edir ki, Fransa ikili standartlardan xilas olmayıb və bu ölkə Qafqazda heç vaxt sülhyaradıcı missiya həyata keçirə bilməz.
Samirə SƏFƏROVA
