Avropa İttifaqının mülki missiyasının Azərbaycan-Ermənistan sərhədi boyu yerləşməsi iki ölkə arasında münasibətlərin nizamlanması, bizim vasitəçilik səylərimizə təzyiq cəhdidir. Bunu Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Mariya Zaxarova oktyabrın 11-də keçirdiyi brifinqdə Avropa İttifaqı (Aİ) missiyasının Ermənistan-Azərbaycan sərhədinə göndərilməsini şərh edərkən bildirib.
O qeyd edib ki, missiyanın yerləşdirilməsi suveren dövlətin qərarıdır.
Avropa İttifaqının real imkanlarından danışan Zaxarova qeyd edib ki, 8 il ərzində Berlin və Paris Ukrayna ətrafındakı vəziyyətin qaynar mərhələyə keçməsinin qarşısını ala bilməyib.
Mətbuat katibi qeyd edib ki, Rusiya regionda davamlı sülh və uzunmüddətli sabitliyin bərqərar olmasının yeganə açarını Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin üçtərəfli bəyanatlarının tam şəkildə həyata keçirilməsində görür:
“Biz bu məsələ ilə bağlı Ermənistan və Azərbaycandan olan həmkarlarımızla müntəzəm əlaqə saxlayırıq”.
Rusiya açıq şəkildə Avropanın sülhyaratma cəhdlərinə qarşı çıxırsa, qarşıda bu istiqamətdə nə gözlənilir?
Siyasi şərhçi Tofiq Abbasov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Mariya Zaxarovanın dediklərində həqiqət var: “Çünki biz hazırda Ermənistanın daxilində gedən proseslərlə bağlı açıq-aşkar görürük ki, həm onun hakim dairələri, həm də fəal olan müxalif qruplar birmənalı Rusiyanı düşmən sayaraq, rəsmi İrəvanı KTMT-dən çıxmağa çağırırlar və məhz Qərbə doğru istiqamət götürməyi vacib sayırlar: “Bu prosesdə onların bəziləri balanslı siyasət anlayışını dillərinə gətirirlər. Guya Rusiya ilə münasibətlər qalarsa da, heç bir maneəçilik törətməz. Çünki əsas məqsəd Qərb istiqamətində daha fəal olmaq, Amerikanın təkidi ilə Avropa İttifaqının missiyasaını bölgəyə gətirməkdir. Biz üçtərəfli bəyənatların konstruksiya olmasının şahidiyik. 10 noyabr, 11 yanvar və Soçi Bəyənatlarında həqiqətən də Moskva çox konstruktiv və işlək formada proseslərin çözümünü görürdü. Ona görə də, Azərbaycan və Ermənistanla məsləhətləşmələr apardı. Bu variantda üç tərəf də dayandı. Türkiyə üçtərəfli bəyənatların mahiyyətini dərk edərək, İrəvanı çağırırdı ki, öz vəzifələrindən, öhdəliklərindən uzağa getməsin. Ancaq şahid olduq ki, Ermənistan üçtərəfli bəyənatlara etinasız yanaşır. Digər tərəfdən də, Qərb resursları ilə münasibət qurmağa çalışır ki, onlar Rusiyaya alternativ kimi bölgüyə gəlsinlər. Praqa danışıqlarında artıq görürük ki, Prezident İlham Əliyev qəti şəkildə bu yeni missiya təşəbbüsünü rədd elədi. Səbəb odur ki, bu missiya Ermənistana dəstək kimi gəlir. Missiyanın üzərinə düşən vəzifə ondan ibarətdir ki, Azərbaycanı bir qədər sıxışdırsın. Guya Azərbaycan Ermənistan ərazisinə təcavüz edib. Ermənistanın süveren ərazilərində Azərbaycan indi özünü rahat hiss edir. Təbii, Ermənistanın hay-küy qoparma kampaniyalarının məqsədi bu idi ki, özünə yeni dəstəkçi qüvvələr tapsın. Hazırda Nensi Pelosinin bölgəyə gəlməsinin şahidi olduq. Ona qədər Amerikadan çox açıq aşkar çağırışlar səslənirdi ki, guya Azərbaycan gərək beynəlxalq hüquqa hörmətlə yanaşsın. Fransa bu proseslərdə canfəşanlıq edirdi. Makronun bu proseslərə qatılması, Praqa görüşlərində dördüncü bir iştirakçı kimi iştirak etməsi Qərbin Rusiyaya qarşı apardığı siyasəti mahiyyəti ilə ortaya qoydu. Təbii ki, Rusiyanın missiyası hələ sona çatmayıb. Çünki Ermənistan öz öhdəliklərindən qaçır. Praqa görüşləri Moskvanın gözündən kənarda qala bilməzdi, bir halda ki, bölgədəki proseslərdə rəsmi Moskva yaxından iştirak edirdi və nəticələr əldə olunmuşdu. Bu onu göstərir ki, Ermənistan çox çalışır Rusiya amilini zəiflətsin və onu tamamilə Qərbin iştirakı ilə əvəz etsin. Bu alınan iş deyil. İki aylıq missiya heç bir nəticə verməyəcək. Prezident İlham Əliyevin cavabı ondan ibarət oldu ki, gəlsinlər, Ermənistan tərəfdə qalsınlar, nə istəyirlər etsinlər. Ancaq biz lazım bilsək bu məsələyə qatılarıq. Belə olduğu halda, biz onlara lazımi cavablarını verəcəyik. Hətta Ermənistanda belə iddialar var ki, Azərbaycan Ermənistana qarşı yeni, genişmiqyaslı hərbi hücumlar tədbiq edəcək. Bunlar hamısı cəfəngiyatdır, bir məqsədə qulluq edir. Onlar bütün dünyanı Azərbaycana qarşı qaldırmaq istəyirlər. Mən belə düşünürəm ki, rəsmi Moskva Qafqaz bölgəsindən uzaqlaşmayıb və biz Rusiya ilə həm qonşuyuq, həm də strateji tərəfdaşıq. Türkiyə ilə qardaşıq. Rəsmi Ankara ilə birlikdə çox böyük proseslərin təşəbbüskarı kimi çıxış edirik. Hətta Ankara ilə Moskva arasında böyük razılıqlar əldə olunub. Biz gördük ki, Amerika və Fransa Rəcəb Tayyib Ərdoğana təzyiqlər göstərdilər ki, Paşinyanla danışıqlara getsin, orda razılıq əldə olunsun. Razılıq nədən ibarətdir? Onlar nə istəyir? Onlar istəyir ki, Türkiyə öz sərhədlərini Ermənistanla açsın. Amma rəsmi Ankara bildirib ki, Azərbaycanda bu proseslər istər-istəməz razılaşdırılacaq və digər tərəfdən də, barışıq prosesindən bəhs edilirsə, bu gərək həmahəng tərzdə baş versin. Həm Ermənistan Azərbaycanla barışsın, sülh sazişinə imza atsın, həm də Türkiyə barışığa getsin və Ermənistanla sərhədlər açılsın. Mən düşünürəm ki, bu ən münasib konfiqurasiyadır. Onun çərçivəsindən çıxmaq yersizdir. Azərbaycan bu proseslərdə ilk növbədə qonşularla və digər qüvvələrlə əməkdaşlığı davam etdirəcək. Azərbaycan bütün bu öhdəlikləri öz üzərinə götürüb həll etdikdən sonra gördük ki, işğalçı dövlətə açıq-aşkar dəstək verilir. Bu bizi qorxuda bilməz. Biz kifayət qədər özümüz-özümüzə arxayınıq. Güclü dövlətik. Bütün bu hərbi-texniki məsələlərlə bağlı öz yanaşmalarımız var. Qarşıda bizi sülh sazişi gözləyir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
