Moskvada Praqa görüşü diqqətdən kənarda qalmayıb. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi Mariya Zaxarova Praqa danışıqları ilə bağlı bildirib ki, sülh müqaviləsi ilə bağlı onların hərtərəfli təklifləri Bakı və İrəvana təqdim olunub.
Onun sözlərinə görə, Rusiya xarici işlər nazirinin xüsusi nümayəndəsi İqor Xovayev bu mövzuda məsləhətləşmələr üçün bölgəyə bir sıra səfərlər edib. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinə Qərbin yanaşmasına gəlincə, bizcə, onlar kifayət qədər balanslı görünmür və mən bəzi Qərb vasitəçilərinin rolu barədə danışmaq belə istəmirəm”.
Hazırda Aİ və Rusiya Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli ilə bağlı öz konsepsiyalarını irəli sürür. Rusiyanın “Kommersant” nəşri məlumatlı diplomatik mənbələrinə istinadən bildirir ki, danışıqlar prosesində iki yanaşma mövcuddur. Rusiyanın sazişi layihəsi Ermənistanla Azərbaycan arasında mövcud olan bütün problemlərin həllini nəzərdə tutur. “ Dağlıq Qarabağ”ın statusunun müəyyənləşdirilməsi məsələsi ikinci plana qoyulacaq. Tanınmamış “respublika”nın statusunun gələcəkdə müəyyən edilməsi mövzusu İqor Xovayevin münaqişə tərəflərinə təqdim etdiyi sazişin rus variantının 15-ci bəndində öz əksini tapıb. Ermənistan hakimiyyəti rus versiyasına razılıq verib, lakin Azərbaycan bunu rədd edib. Çünki Bakı Qarabağ problemini həll olunmuş hesab edir və status məsələsinə qayıtmaq istəmirlər.
Maraqlıdır, Rusiya tərəfi hansı əlavə sənəddən və onun 15-ci bəndindən danışır?
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, sonuncu erməni təxribatı və ona verilən cavabdan sonra sülh sazişi ilə bağlı proses xeyli sürətlənib: “Rusiya əvvəlcədən saziş layihəsi hazırlamışdı. Bəli, həmin sənəd Azərbaycana və Ermənistana göndərilib. ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə köməkçisi hər iki ölkə rəsmilərini ABŞ-a dəvət etdi və onlara sülh sazişi üzrə işləmək təklif olundu. Hətta qaralama olan bir variantı da hazırlamaq ideyasını irəli sürdü. Avropa İttifaqı da iki ay ərzində sülh sazişinin imzalanmasına nail olmaq istəyir. Ortada üç variant var. Azərbaycan layihələrin şaxələndirməsinə üstünlük verir. Şübhə yoxdur ki, son söz Azərbaycana məxsus olacaq. Hansı ölkənin hazırladığı saziş bizə sərf etsə, həmin variantı qəbul edəcəyik. Çox güman ki, ilin sonuna bu saziş imzalanacaq. Avropa İttifaqının təqdim etdiyi konsepsiyada Qarabağ təklifi yoxdur. Ermənistana əvvəlcədən başa salınıb ki, bunun layihəyə salınması prosesi illərlə uzada bilər. Paşinyan bunu qəbul etdi. Təbiidir ki, bu variant bizi qane edir. Belə fikirlər səslənir ki, Rusiyanın təklif etdiyi layihədə Qarabağla bağlı fikirlər var. Azərbaycan bunu qətiyyən qəbul etmədiyindən, layihədə müəyyən dəyişikliklər etdilər. Rusiyanın başı nə qədər Ukrayna müharibəsinə qarışsa da, sülh sazişinin imzalanmasında təşəbbüsü heç kimə vermək istəmir. Bunun da yolu Azərbaycanı qane edən layihənin ortaya qoyulmasından keçir. Üç mərkəz arasında ciddi rəqabət var. Rusiya Aİ-nin təklif etdiyi müddəaları öz saziş layihəsinə salsa, ola bilər ki, üstünlük yenə də Rusiyaya verilsin. Çünki Qarabağ ermənilərinə Rusiyanın təsir gücü daha çoxdur. Rusiyanın geri çəkiləcəyini düşünmürəm. Hazırlayacağı yeni layihə daha mükəmməl olacaq. Bizi qane edən layihəni məhz Rusiya ortaya qoyacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
