Rusiyanın neft nəhənglərindən olan “LUKoil” şirkəti ilə Kreml arasında münasibətlərin olduqca gərgin bir mərhələyə keçməsi gözlənilir. Buna əsas səbəb Azərbaycan əsilli iş adamı, şirkətin prezidenti Vahid Ələkbərovun Ukraynada gedən savaşa Rusiyanın rəsmi dairələrindən, o cümlədən prezident Valdimir Putindən fərqli münasibət bəsləməsidir.
Məsələ burasındadır ki, “LUKoil” şirkətinin Direktorlar Şurası Ukraynada hərbi əməliyyatların dayandırılmasına çağırıb. Direktorlar Şurasının şirkətin sərmayədarlarına, əməkdaşlarına və müştərilərinə ünvanladığı müraciətdə Ukraynada baş verən faciəvi hadisələrdən narahatlıq ifadə olunur, silahlı qarşıdurmaya tezliklə son qoyulmasına və münaqişənin danışıqlar yolu ilə həllinə çağırış edilir. Qeyd olunur ki, şirkət bütün ölkələrdə və regionlarda fəaliyyətini sabit davam etdirməyə, dünyanın hər yerində istehlakçılarının enerji ilə etibarlı təminatına çalışır: “LUKoil” öz fəaliyyətində sülhün, beynəlxalq münasibətlərin və humanitar əlaqələrin möhkəmlənməsinə səy göstərir”. Xatırladaq ki, Rusiyanın ikinci böyük neft şirkəti olan “LUKoil”un Direktorlar Şurasına 11 nəfər, o cümlədən şirkətin prezidenti Vahid Ələkbərov daxildir. Müraciətdə “LUKoil”un Ukraynada hərbi əməliyyatların dayandırılmaına çağırış etməsi Kremlin mövqeyindən fərqlənir. Belə ki, Vladimir Putin istənilən halda hərbi əməliyyatların davam etdiriləcəyini bildirib. Bu, Rusiya prezidenti ilə Fransanın dövlət başçısı Emmanuel Makron arasında telefon danışığında bir daha öz təsdiqini tapıb. Rəsmi məlumatlara əsasən, Putin fransalı həmkarını xarici vətəndaşların Ukrayna ərazisindən təhlükəsiz təxliyəsini təmin etmək üçün səylərə qoşulmağa çağırıb. O, xüsusilə Xarkovda Ukrayna güclərinin girovluğunda olan hindistanlı böyük bir tələbə qrupunu xatırladıb. Makron Kiyev rəhbərliyi ilə müvafiq iş aparacağına söz verib. Putin isə Rusiyanın Ukraynadakı humanitar problemlərin həlli üçün xarici tərəfdaşlarla əməkdaşlığa hazır olduğunu təsdiqləyib. Bununla belə, Rusiya prezidenti ölkəsinin hərbi əməliyyat öhdəliklərini istənilən halda yerinə yetirəcəyini bildirib. O qeyd edib ki, danışıqlar prosesinin uzanması Moskvanın Kiyev qarşısında əlavə tələblərinə yol açacaq. Putin deyib ki, Qərb ölkələri, o cümlədən Fransa Kiyevi Minsk razılaşmalarına əməl etməyə məcbur etmək üçün heç bir iş görməyib.
Putinlə yanaşı, Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov da Ukraynada hərbi əməliyyatların dayandırılmayacağını bəyan edib: “Rusiya danışıqlara hazırdır, amma Ukraynadakı hərbi əməliyyatı davam etdirmək niyyətindədir. Hazırda hərbi əməliyyat aparılır. Əməliyyatın məqsədləri dəqiq müəyyən edilib. Bunlar Ukraynanın demilitarizasiyası, denasifikasiyası və Ukraynanın NATO-ya qoşulmayacağı ilə bağlı zəmanətin verilməsidir. Biz danışıqlar aparmağa hazırıq. Ukraynalı həmkarlarımıza bizim mövqeyimiz bəllidir. Bizə söz veriblər ki, danışıqların növbəti mərhələsində öz mövqelərini təqdim edəcəklər. Biz danışmağa hazırıq, amma əməliyyatımızı davam etdirəcəyik, çünki Ukrayna ərazisində Rusiyanın təhlükəsizliyinə təhdid törədən infrastrukturun qalmasına imkan verə bilmərik”. Həm Putinin, həm də Lavrovun açıqlamaları göstərir ki, Rusiya Ukraynada hərbi əməliyyatları davam etdirməkdə israrlıdır. Belə bir vaxtda Vahid Ələkbərovun əks mövqe sərgiləməsi, hərbi əməliyyatların dayandırılmasına çağırış etməsi onun Putinə qarşı çıxması deməkdir. Belə halları isə Putin heç bir oliqarxa bağışlamır. Ekspertlər qeyd edir ki, Vahid Ələkbərovun Putinə qarşı çıxması sərvətini sürətlə itirməsi ilə bilavasitə bağlıdır. Qeyd edək ki, Vladimir Putinin Ukraynaya hücum qərarından sonra rusiyalı milyarderlərin sərvəti azalıb. Belə ki, Rusiyanın 21 ən varlı şəxsi bu il ümumi olaraq 84 milyard dollar itirib və bu proses davam edir. Milyarderlər hücumdan sonra cəmi bir gündə 39 milyard dollar itirib. Bu, ötən həftə ölkənin birja bazarında 50% ucuzlaşmaya gətirib çıxarıb. Bu həftə ərzində də itkilər davam edib. Rusiya milyarderləri arasında ən çox itki verən Vahid Ələkbərovdur. O, bu il 14 milyard dollar, yəni öz sərvətinin 60 faizini itirib. “Bloomberg”ə görə, onun indi sərvəti 8,8 milyard dollardır. Rusiyanın ən zəngin adamı Vladimir Potanin 6,2 milyard dollar itirib və hazırda sərvəti 24,7 milyard dollara düşüb. Onun prezidenti olduğu “Norilsk Nikel”in səhmlərinin qiyməti London birjasında 56 faiz ucuzlaşıb. Ural Mədən-Metallurgiya Şirkətinin prezidenti İskəndər Mahmudov milyarderlər siyahısından tamamilə çıxıb. Andrey Melniçenko bu il qazanc əldə edən yeganə rusiyalı milyarderdir. “Bloomberg”ə görə, onun sərvəti əsasən şəxsi gübrə şirkəti “EuroChem” və termal kömür firması SUEK-dən əldə edilir. Hələ Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsindən əvvəl ABŞ və Böyük Britaniya artıq rus oliqarxlarına və onların ailə üzvlərinə qarşı sanksiyalar tətbiq etmişdi. “Reuters”in məlumatına görə, Böyük Britaniya tərəfindən sanksiya tətbiq edilən şəxslər arasında Putinlə yaxın əlaqələri olan oliqarx Gennadi Timçenko da var. Onun sərvəti bu il 11,3 milyard dollar azaldıqdan sonra indi 11,1 milyard dollar təşkil edir. Lakin indiyə kimi, Vahid Ələkbərov istisna olmaqla, digər oliqarxlar Putinin müharibə siyasətinə qarşı çıxış etməyib.
Nahid SALAYEV
