34 il əvvəl törədilən Sumqayıt qırğınlarının təşkilatçısı Eduard Qriqoryan özünü uzun illər gizlətməyə müvəffəq olsa da, nəhayət yeri bilinib. Sumqayıt qırğınların təşkilatçısı olan Eduard Qriqoryanın hazırda Rusiyanın Stavrapol diyarı, Koçubeyovka rayonunda yaşadığı bildirilir.
Mətbuatın “İTV Xəbər”ə istinadən yazdığına görə, himayədarlarının köməyi ilə Sumqayıtda törətdiyi ağır cinayətlərə görə cəzadan yayına bilən E.Qriqoryanın Rusiyanın Moskva vilayətinin Sergeyev Pasat şəhərində yaşadığı barədə illər öncə məlumat yayılıb. 2014-cü ildə isə onun sosial şəbəkələrdə fotoları yayılır.
Bundan sonra Azərbaycanın Baş Prokurorluğu tərəfindən 2015-ci ildə onun Cinayət Məcəlləsinin milli və irqi hüquq bərabərliyinin pozulması, kütləvi iğtişaş, xüsusi amansızlıq və zorlamaqla əlaqədar qəsdən adamöldürmə, bir qrup şəxs tərəfindən zorlama maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilməsi barədə qərar çıxarılıb. Nəsimi Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilərək “İnterpol” xətti ilə axtarışı elan edilib. Azərbaycanda onun barəsində cinayət işi açıldığından xəbər tutan Qriqoryan yaşadığı şəhəri ailəsi ilə birgə tərk edir. Qeyd edilidiyi kimi, hazırda isə Qriqoryanın Rusiyanın Stavrapol diyarında yaşadığı haqda məlumat yayılıb.
“Rusiya Qriqoryanın tutularaq Azərbaycana verilməsində maraqlı olmalıdır”
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının (QAT) sədri Akif Nağı bizimlə söbətində bildirdi ki, indiyə qədər Qriqoryan haqqında çox məlumatlar yayılıb, amma hələ də onun həbs olunaraq məhkəmə qarşısına çıxarılması mümkün olmayıb: “Sumqayıt hadisələrində əsas müqəssirlərdən biri olan Eduard Qriqiryanla bağlı həmişə müəyyən söhbətlər olub. Onun barəsində vaxtaşırı məlumatlar ortaya çıxıb. Həmin hadisələrlə bağlı eyni dərəcədə Əhməd Əhmədov adlı şəxs də ittiham olunurdu. Sonda Əhməd Əhmədova ağır cəza verildi, ölüm hökmü çıxarıldı, amma ondan daha artıq cinayət törədən Qriqoryan məsuliyyətdən kənarda qaldı. Baxmayaraq ki, bu cinayətin, təxribatın aparıcı qüvvəsi idi. O vaxt həm Rusiya hakimiyyətindəki müəyyən dairələrin, həm də ermənilərin təsiri ilə Qriqoryan barədə obyektiv qərar çıxarılmadı. Halbuki, bu məsələdə Əhməd Əhmədovun elə bir günahı da yox idi. O prosesdə iştirak edənlər də, şahidlər də bilirdilər ki, Əhməd Əhmədova qarşı sübut bazası yox dərəcəsində idi. Amma görünür, SSRİ rəhbərləyi hansısa səbəbdən Əhmədov barədə siyasi qərar qəbul etdi, ona güllələnmə cəzası kəsdilər, amma günahları sübut olunan Qriqoryanla bağlı yüngül cəza verildi. Onun işinə Azərbaycan məhkəməsində baxılmadı, onu Rusiya Federasiyasına göndərdilər. Tambovda işinə baxıldı və ona 12 il iş verildi. Bəzi məlumatlara görə, Rusiyada bir neçə ildən sonra Qriqoryan azadlığa buraxılıb. O sərbəst gəzir və layiq olduğu cəzanı tam almayıb. Artıq Qriqoryanın yeri məlumdur və onun məsələsi yenidən qaldırılmalı, bu barədə Rusiyanın müvafiq qurumlarına müraciət edilməlidir. Bilirik ki, barəsində Nəsimi rayon Məhkəməsində həbs qətimkan tədbiri seçilib və o, beynəlxalq axtarışa verilib. Müvafiq orqanlarımız Qriqoryanın yaşayış yeri ilə bağlı yayılan məlumatı dərindən araşdırmalı, bu məsələnin üzərinə getməli və onu Azərbaycana gətirməlidir”.
A.Nağı hesab edir ki, E.Qriqoryanın Azərbaycana təhvil verilməsi mümkün olmalıdır, çünki Azərbaycanla Rusiya arasında cinayətkarların, barəsində həbs qətimkan tədbir seçilənlərin və sairin mübadiləsi, ekstradisiyası barədə razılaşma da var, müqavilə də imzalanıb. “Bu sahədə Azərbaycanla Rusiya arasında müqavilə imzalanıb və Azərbaycan çalışmalıdır ki, Qriqoryanı Azərbaycana gətirsin. Rusiya Qriqoryanın tutularaq Azərbaycana verilməsində maraqlı olmalıdır. Sumqayıt hadisələri ilə bağlı Rusiyada versiyalar səsləndirilir. Bu hadisələrin arxasında kimlər dayanırdı? Qriqoryan kimin sifarişlərini yerinə yetirirdi? Bu məsələlərə aydınlıq gətirilməlidir. Sumqayıt hadisələrinə tam təfərrüatı ilə aydınlıq gətirilməsi Rusiya üçün də maraqlı olmalıdır. Rusiya bu məsələlərdə öz xüsusi xidmət orqanlarının əli olmadığını göstərməlidir. Çox böyük ehtimalla, Qriqoryan Ermənistanın xüsusi xidmət orqanlarının və xaricdə olan müəyyən məkrli qüvvələrin sifarşi ilə hərəkət edir. Ona görə də, Rusiya da bu məsələdə maraqlı olmalıdır ki, Qriqoryan tutulsun və Sumqayıt hadisələri ilə bağlı aydınlaşma getsin. Azərbaycan bu məsələnin üzərində təkidlə dayanmalıdır, bu istiqamətdə yenidən istintaq aparılmalıdır, məhkəmə qurulmalıdır”.
A.Nağı hesab edir ki, Qriqoryanın tutulub Azərbaycana gətirilməsi çox mühüm işdir. Onun sözlərinə görə, Sumqayıt hadisələrinə birdəfəlik aydınlıq gətirilməlidir ki, ermənilər uydurma təbliğatlarla insanların beynini zəhərləməkdə davam etməsinlər.
İradə SARIYEVA
