Yayılam məlumatlara görə, Yaponiya Rusiyadan işğal etdiyi Kuril adalarını tələb edir. Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin Avropa Departamentinin direktoru Hideki Uyama deyib ki, sözügedən adalar işğal olunub: “Rusiya Cənub Kuril adalarını işğal edib. Şimal ərazilər işğal olunub və biz hesab edirik ki, bu, hazırda Rusiyanın Ukraynaya qarşı etdiyi hücum kimi beynəlxalq hüquqa ziddir”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, Kuril adalarının cənub qrupu Yaponiyanın şimalında yerləşir. Yaponiya hesab edir ki, onun suverenliyi Kuril adalarının cənub hissəsinə qədər uzanır. Moskva və Tokio ötən əsrin ortalarından İkinci Dünya müharibəsinin nəticələrindən sonra sülh müqaviləsi hazırlamaq üçün məsləhətləşmələr aparırlar. Bunun üçün əsas maneə isə Kuril adalarının cənub hissəsinə hüquqlarla bağlı fikir ayrılığıdır. Müharibə bitdikdən sonra bütün arxipelaq Sovet İttifaqının tərkibinə daxil edilib, lakin Yaponiya İturup, Kunaşir, Şikotan və ona bitişik kiçik, yaşayış olmayan adalar qrupunun onların ərazisi olduğunu iddia edir. Eyni zamanda, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi müvafiq beynəlxalq hüquqla bu ərazilər üzərində Rusiyanın suverenliyinin şübhəsiz olduğunu dəfələrlə vurğulayıb.
Görünən odur ki, Rusiyaya artan beynəlxalq təzyiqlər fonunda Yaponiya da vaxtilə ona məxsus olan adaları geri almağa çalışır. Bütün bunlar həm də Rusiya ətrafında halqanın daralmasının göstəricisidir. Maraqlıdır, məhz indiki situasiyada Yaponiyanın bunu gündəmə gətirməsi nəyə hesablanıb?
“Burada strateji hədəf odur ki, təzyiq arealını genişləndirməklə Rusiyanın gücünü tükəndirsinlər”
Məsələyə münasibət bildirən AMİP funksioneri Əli Orucovun fikrincə, Ukraynada müharibənin şiddətləndiyi bir vaxtda Yaponiyanın Rusiyanı işğalçılıqda ittiham etməsi təsadüfi deyil: “Zatən Yaponiya uzun müddətdir sözügedən adalara yönəlik iddialarla çıxış edir. Çünki bir vaxtlar həmin adalar Yaponiyaya məxsus olub. İkinci Dünya müharibəsində sovet Rusiyası həmin adaları işğal edib. Bu səbəbdən Yaponiya ilə Rusiya arasında diplomatik əlaqə olsa da, tərəflər arasında sülh sazişi imzalanmayıb. Məhz elə Kuril adalarına görə 1956-cı ilin oktyabrına qədər tərəflər arasında diplomatik münasibətlər olmayıb. O vaxtdan diplomatik münasibətlər qurulsa da, iki ölkə arasında sülh sazişi imzalanmadı. Yaponiya Kuril adalarından vaz keçməyib. Məlum olduğu kimi, Ukrayna məsələsinə görə Rusiyaya yönəlik təzyiqlər artır. Ard-arda ciddi sanksiyalar tətbiq edilir. Ukrayna cəbhəsində Rusiya ağır itkilərlə üzləşdikcə, bu ölkəyə qarşı olan dövlətlərin sayı artır. Rusiyanın digər ərazilərə olan iddiaları yavaş-yavaş arxa plana keçir. Yaponiyanın indiki məqamda Kuril adaları ilə məlum mövqeyi təsadüfi deyil. Çox güman ki, ABŞ-la məsləhətləşmədən sonra rəsmi Tokio belə bir mövqe ortaya qoyub. Nəzərə almaq lazımdır ki, Birləşmiş Ştatlar Yaponiyanın strateji müttəfiqidir. Bu isə o deməkdir ki, ABŞ Yaponiya vasitəsilə Rusiyaya təzyiqləri artırır. Çünki iki ölkə arasında böyük ticarət əlaqələri var. Burada strateji hədəf odur ki, təzyiq arealını genişləndirməklə Rusiyanın gücünü tükəndirsinlər. Hansısa mərhələdə Yaponiya hücum da edə bilər”.
Partiya funksioneri onu da qeyd etdi ki, Kuril ətrafında qarşıdurma kəskinləşə bilər.
Vidadi ORDAHALLI
