Rusiya-Ukrayna savaşı, dünyanın bir çox ölkəsində olduğu kimi, Ermənistanda da ciddi narahatlıq yaradıb. Səbəb sözügedən savaşın Ermənistana siyasi, iqtisadi müstəvidə getdikcə daha çox təsir göstərməyə başlamasıdır.
İrəvan savaşın nəticələrinin onun regionda gələcək taleyini müəyyən edən əsas faktorlardan biri olacağını da yaxşı başa düşür. Erməni hərbi eskpert Karen Ovhannisyan qeyd edir ki, Rusiya bu hərbi əməliyyatlarla öz məqsədlərinə çatmasa, ölkəsinin durumu ağır olacaq. Sanksiyaların Rusiyaya necə təsir edəcəyi sualına cavabında Ovhannisyan bunun yenilik olmadığını deyib və Gürcüstan məsələsində də Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiq olunduğunu, lakin tədricən aradan qaldırıldığını xatırladıb. Erməni ekspert vurğulayıb ki, sanksiyalar baxımından Rusiya üçün çətin olacaq, lakin onların Rusiya üçün məhdudlaşdırıcı mexanizmlər olduğunu düşünmür: “Rusiya-Ukrayna münaqişəsi davam edərsə, bu əslində Ermənistana da ciddi təsir göstərəcək. Və bu təsir hərbi əməliyyatların bərpası miqyasında olacaq. Amma müharibə daha uzun sürsə, 10 gündən çox çəksə, o zaman əminliklə deyə bilərəm ki, bizim regionda da hərbi əməliyyatlar başlayacaq”. Ovhannisyan Moskva Bəyannaməsini şərh edərək qeyd edib ki, hərbi əməliyyatlar baş verəcəyi təqdirdə Rusiya heç kimin tərəfini tutmayacaq, çünki bu, hazırda Rusiyaya lazım deyil. Bu fonda o hesab edir ki, Azərbaycan Qarabağ. Zəngəzur dəhlizi kimi məsələlərdə istəyini daha asan formada reallaşdıracaq. Ermənistan parlamentinin keçmiş “Çiçəklənən Ermənistan” fraksiyasının katibi Arman Abovyan da “Facebook” səhifəsində etdiyi paylaşımda eyni fikri bölüşür: “Gəlin, bir anlıq dərdlərimizə qayıdaq. Yəni türklərlə azərbaycanlıların ruslar və şərti Qərblə hansı “oyunlar”da olduğunu anlamağa çalışaq”. Onun sözlərinə görə, yaradılan yeni geosiyasi vəziyyətdə türklər və azərbaycanlılar çoxdan formalaşmış “bir xalq, iki dövlət” konsepsiyasına uyğun hərəkət edir, rollar çox aydın şəkildə bölüşdürülür: “Rusiya-Qərb geosiyasi qarşıdurmasının bütün xətti boyunca formalaşan Türkiyə-Azərbaycan tandeminin reaksiyası çox əhəmiyyətlidir. Əslində baş verən budur. Beləliklə, Türkiyə Qərb paradiqmasına cavab verir və irəliləyir. Yuxarıdakıları yekunlaşdıraraq, yaxın gələcəkdə Ermənistan və Qarabağ ətrafında vəziyyətin xeyli gərginləşəcəyini əminliklə proqnozlaşdıra bilərəm”.
Ermənistanın keçmiş baş naziri Qrant Baqratyan isə məsələnin başqa bir tərəfinə nəzər salır: “Ermənistan Ukrayna-Rusiya qarşıdurmasından heç nə qazana bilməz”. Onun sözlərinə görə, hazırda Kremlin bütün diqqəti Ukraynaya yönəlib: “Buna baxmayaraq, ümid edirəm ki, həll yolu tapa biləcəklər. İndi orada ciddi geosiyasi maraqlar toqquşur. Bu gün bizim vəzifəmiz Ermənistanın təzyiqinə imkan verməməkdir. Axı həm Türkiyə, həm də Azərbaycan Ermənistana qarşı aqressivliyini davam etdirir. Biz başa düşməliyik ki, indi birlikdə işləməliyik. Əks halda biz daha bir fəlakətlə üzləşəcəyik”. Digər erməni politoloq Alen Gevondyan ölkəsinin ciddi problemlərlə üzləşməsini qaçılmaz hesab edir: “Rusiya yaxşı bilir ki, istənilən müharibə ilk növbədə iqtisadiyyatdır. Ukrayna ssenarisi asan olmayacaq. Ukrayna böyük potensiala malik ölkədir. Hətta Rusiyanın müttəfiqləri də Rusiyaya qarşı loyal münasibətini baha qiymətə satmağa çalışacaq. Əslində Ukraynada Zelenskinin taleyi deyil, Rusiyanın dünyadakı statusu və onun yeni dünya nizamında yerinin bərqərar olması məsələsi həll olunur, çünki əvvəllər onun mövqeləri, yumşaq desək, rəqabətədavamlı deyildi. İndi burada Rusiyanın uduzması Qafqazda Ermənistanın daha küncə sıxılmış duruma düşməsini qaçılmaz edəcək”. Erməni türkşünas Hakob Çakryan da ölkəsi üçün pessimist fikirlər səsləndirir: “Görünən odur ki, Putin separatçıların “müstəqilliyi”ni tanıyaraq işğala girir və Qərblə daha güclü mövqedə danışıqlar aparmaq istəyir. Amma Rusiyaya qarşı sanksiyalar artırılarsa, ölkədə xaos yarana bilər. Digər tərəfdən, mən indiki Ukrayna hakimiyyətinin siyasətini və addımlarını anlaşılmaz hesab edirəm. Separatçılar Rusiyanı köməyə çağıranda Ukraynanın ABŞ-a cavab olaraq Böyük Britaniyanı çağırmaması təəccüblüdür. Halbuki, ABŞ ora desant və ya Hərbi Hava Qüvvələrinin təyyarələrini endirə bilərdi. Nəticəsinin necə olacağını, əlbəttə ki, bilmirik. Hər halda, mənim və Ermənistan üçün Rusiya və Ukraynanın hakimiyyətləri eynidir. Biri strateji müttəfiq deyil, dost hesab olunur, amma müharibə zamanı açıq şəkildə Azərbaycana kömək edib, digəri isə yaxşı strateji müttəfiq deyil, bizim üçün fəlakətli müharibədə əzəli rəqiblərimiz Azərbaycan və Türkiyə ilə əməkdaşlıq edib”. Erməni türkşünas vurğulayıb ki, Ermənistan beynəlxalq yardım potensialından səmərəli istifadə etməyib, ölkənin qorxaq siyasəti ucbatından çoxlu imkanlar itirilib. O qeyd edib ki, Putin öz məqsədinə çata bilməz, çünki bunun üçün davamlı iqtisadi artım, inkişaf edən sənaye lazımdır: “Rusiyanın iqtisadiyyatı və sənayesi isə pis vəziyyətdədir, Qərbin sanksiyaları nəticəsində zəifləyir, yeni sanksiyalar səbəbindən isə çökə bilər. Onda Ermənistanı daha ağır günlər gözləyir”. Belə bir vaxtda erməni mediasında məlumatlar yayılıb ki, Azərbaycan Qərbi Zəngəzur, konkret olaraq Dilican vilayəti istiqamətində ordu cəmləyir. Düzdür, bunu Dilican vilayətinin rəisi Hayk Qalumyan təsdiq etməyib: “Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Dilican sərhədində cəmlənməsi ilə bağlı məlumatım yoxdur”. Lakin istənilən halda görünən budur ki, Rusiya-Ukrayna savaşı Ermənistanı ciddi qorxuya salıb.
Samirə SƏFƏROVA
