MDB PA-nın Şura və 53-cü plenar iclaslarında iştirak etmək üçün Moskvada işgüzar səfərdə olan Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova noyabrın 25-də Rusiya Federal Məclisi Federasiya Şurasının sədri Valentina Matviyenko ilə görüşüb.
Milli Məclis sədrini salamlayan V.Matviyenko parlamentlərarası əlaqələrin ikitərəfli münasibətlərin inkişafında vacib rolunu vurğulayaraq, bu əlaqələrin inkişafına töhfə və dəstək verdiyi üçün Azərbaycan rəhbərliyinə minnətdarlığını bildirib. Görüşdə S.Qafarova deyib ki, gələn il ölkələrimiz arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 30-cu ildönümü tamam olacaq. S.Qafarova 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində ölkəmizin əldə etdiyi qələbə barədə məlumat verərək deyib ki, Azərbaycan bu qələbə nəticəsində 30 il işğal altında olan torpaqlarını azad edib, ərazi bütövlüyünü bərpa edib: "Ötən il noyabrın 10-da Azərbaycan və Rusiya prezidentləri, Ermənistanın baş naziri tərəfindən imzalanan üçtərəfli bəyanatla münaqişəyə son qoyulub və bununla da yeni bir mərhələ başlayıb. Hazırda Azərbaycan işğaldan azad olunmuş ərazilərimizdə geniş bərpa və quruculuq işləri həyata keçirir. Azərbaycan regionda sülh və təhlükəsizliyin təmin olunmasını istəyir və bu istiqamətdə lazımi bütün işləri görür. Azərbaycan ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması şərti ilə sərhədlərin delimitasiyasına dair Ermənistanla danışıqlara başlamağa hazır olduğunu bəyan edib. Ermənistan isə yenə də təxribatlardan əl çəkmir".
Milli Məclisin sədri noyabrın 16-da dövlət sərhədində Ermənistan tərəfindən törədilən təxribatlar nəticəsində baş verən döyüş əməliyyatları barədə də məlumat verərək qeyd edib ki, bu təxribat nəticəsində 7 nəfər hərbi qulluqçumuz şəhid olub. O, xüsusilə vurğulayıb ki, bu təxribatın məsuliyyəti Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin üzərinə düşür. Spiker, həmçinin diqqətə çatdırıb ki, bugünə qədər Ermənistan tərəfindən basdırılmış minaların partlaması nəticəsində hərbi qulluqçularla yanaşı, mülki şəxslər də həlak olub. S.Qafarova V.Matviyenkonun diqqətinə çatdırıb ki, həlak olanlar arasında sülhməramlılar da var. O deyib ki, Ermənistanın bütün çağırışlara baxmayaraq minalanmış ərazilərin xəritələrini təqdim etməkdən imtinası beynəlxalq hüquqa və regionda sabitliyin bərpa olunması cəhdlərinə qarşı yönəlib.
Xatırladaq ki, 2020-ci ildə Vətən müharibəsi başlamazdan 4 gün öncə Sahibə Qafarovanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Rusiyada xarici işlər naziri Sergey Lavrovla görüş keçirmişdi. Bu, müharibə öncəsi Azərbaycan üçün vacib idi. Həmin görüşdən sonra məlumat yayıldı ki, Lavrov Sahibə Qafarovaya Azərbaycanın işğal altında olan ərazilərinin ən yaxın vaxtda azad edilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Hadisələrin sonrakı inkişafı göstərdi ki, Sahibə Qafarova ilə Lavrov arasında çox ciddi mövzular ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb və səslənən bütün ehtimallar özünü doğrultdu.
Matviyenko ilə keçirilən görüşün yekunları ilə də bağlı maraqlı bir məlumat yayılıb. Bildirilir ki, Matviyenko Azərbaycan-Ermənistan sərhədlərinin dəqiq müəyyənləşdirilməsi üçün ən etibarlı istinad nöqtəsinin SSRİ xəritələri olduğunu dilə gətirib və onların Rusiya Müdafiə Nazirliyində saxlanıldığını xatırladıb. Şübhə yoxdur ki, bu da olduqca mötəbər xəbərdir. Qısası, Sahibə Qafarovanın səfərlərinə təkcə sıradan texniki xarakterli məzmun vermək kifayət etmir. Matviyenkonun xəritələrlə bağlı səsləndirdiyi fikirləri Kremlin sərhədlərin dəqiqləşdirilməsinə dair konkret mövqeyi kimi də qiymətləndirmək olar. Belə olan təqdirdə, yəni sərhədlərin SSRİ xəritələri əsasında müəyyənləşməsi Azərbayan üçün nə kimi nəticələri ortaya qoya bilər?
Politoloq Qabil Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, istənilən halda, SSRİ dövründəki xəritələr sərhədlərin dəqiqləşməsi üçün əsas götürülə bilər: “Onlar daha dəqiq olduğu üçün Rusiyanın Baş Qərargahında saxlanılan hərbi xəritələri nəzərdə tuturlar. Əsasən 1975-ci ildən sonrakı xəritələrə istinad etmək istəyirlər. Bizim əsas ərazilərimiz həmin vaxta kimi erməniyə pay verilib. 1923-cü ildə bütün Zəngəzur torpaqları onlara bağışlanıb. 1923-cü ildən 1934-cü ilə qədər olan dövrdə Dərələyəz və Göyçə mahalı Ermənistana verilib. Obyektiv nəticə almaq istəyirlərsə, Azərbaycan Demokratik Cümhuriyətinin zamanında olan xəritələrə də istinad olunmalıdır. AXC dönəmində Naxçıvanla Azərbaycanın digər ərazilərinin arasında hər hansı bir erməni ərazisi olmayıb. Bu torpaqların ən dəqiq mənzərəsini əldə etmək üçün çar Rusiyası dönəmində olan sənədlərə də istinad olunmalıdır. Ermənistanın 1918-ci ildə öz müstəqilliyini əldə etdiyi dönəmdəki xəritələrə baxsınlar. Onda bütün detallar aydın olacaq. Təkcə bir dövrün xəritəsi yetərli deyil. 1975-ci ildən sonra 1984-cü ildə 3 min kvadrat kilometr ərazini otlaq sahəsi kimi Ermənistana veriblər. Bizə lazımdır ki, ərazilərimizin Ermənistana verilməsi faktını üzə çıxaraq. Qarabağ erməniləri İrandan gəlib, Ermənistandakılar Livan, Mesopotamiyadan ora köç ediblər. Bütün bunları bir fakt kimi ortaya çıxarmalıyıq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
