Bu gün dünyanın xüsusi narahatlıqla izlədiyi əsas məsələlərdən biri də Rusiya və Ukrayna arasında artan gərginlik, bunun yeni dünya müharibəsinə gətirib çıxara biləcəyidir. Baş verənlər, ABŞ başda olmaqla, NATO tərəfindən də diqqətlə izlənilir. Qərb istənilən savaş halında Ukraynanın yanında yer alacağını açıq mətnlə bildirir.
Bu fonda ABŞ Rusiyanın Ukrayna sərhədlərinə ordu yığmasına kəskin etirazını bildirib. Hətta Vaşinqton Moskvadan Ukrayna sərhədindəki təxribatların izahatını istəyib. Dövlət Departamentinin rəsmi nümayəndəsi Ned Prays vurğulayıb ki, ABŞ Rusiyanın hərəkətlərini, o cümlədən Ukrayna sərhədinə güc toplamasını eskalasiya kimi qəbul edir: "Ən əsası budur ki, biz ukraynalı həmkarlarımıza, eləcə də Rusiyanın özünə birbaşa bildirdik ki, bu qorxutma cəhdləri və aqressiya qarşısında biz Ukraynanı dəstəkləyirik". Bundan əvvəl Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ilə telefon danışığında ABŞ lideri Cozef Bayden davamlı Rusiya aqressiyası qarşısında Ukraynanın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini ifadə edib. Vladimir Zelenski Böyük Britaniyanın baş naziri Boris Consona da zəng vurub və Rusiyaya qarşı dəstək xahiş edib. Rusiya XİN rəhbərinin müşaviri Sergey Ryabkov isə vəziyyəti şərh edərkən deyib ki, Rusiya öz ərazisində vacib bildiyi addımları atır və buna aid ABŞ-ın, digər Qərb ölkələrinin siqnallarına əhəmiyyət vermir. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov, ABŞ müdaxilə edəcəyi təqdirdə, Rusiyanın səssiz qalmayacağını açıqlayıb: “ABŞ Ukraynaya ordu göndərərsə, bu, Rusiyanın sərhədləri yaxınlığında gərginliyin artması ilə nəticələnə bilər. Bu vəziyyətdə Rusiya təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müvafiq addımlar atacaq”. Peskov Donbasda vəziyyətin qorxulu olduğunu da qeyd edib və Ukrayna tərəfini atəşkəsi pozmaqda ittiham edib. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov da ABŞ və Qərb ölkələrini gərginliyə təhrik etməkdə ittiham edib: “Ümid edirəm ki, ABŞ başda olmaqla, Qərb tərəfindən təhrik edilən siyasətçilər hərbi qüvvələri təxribata çəkməyəcək. Donbasda yeni müharibə başlatmağa çalışanlar Ukraynanı məhv edəcək”.
Hazırda Rusiya Ukrayna sərhədlərinə və Krıma qoşun cəmləşdirməkdə davam edir. Son məlumatlara görə, Rusiya Müdafiə Nazirliyi Krıma S-400 “Triumf” və S-300 zenit-raket komplekslərinin yeni diviziyonlarını göndərib. Rusiya ekspertləri isə, hətta Donbasda taktiki nüvə silahının tətbiqinin mümkünlüyü haqda danışmağa başlayıblar. Hərbi ekspert Konstantin Sivkov bildirir ki, Ukrayna hakimiyyəti Donbasdakı münaqişəyə Birləşmiş Ştatları cəlb etmək üçün bütün mümkün olanı edir. Üstəlik, Böyük Britaniya və Almaniya da işə qarışa bilər. Onun fikrincə, belə vəziyyətdə Rusiya əlini yanına sallayıb boş dayanmayacaq. Ona görə də situasiya nəzarətdən çıxa bilər. Sivkovun sözlərinə görə, separatçı Donetsk və Luqansk “xalq respublikaları” özləri Kiyevin irimiqyaslı hücumunun qarşısını ala bilməzlər. Bu üzdən Rusiya hökmən müdaxilə edəcək. Bu da NATO ilə Rusiya arasında Ukrayna ərazisində müharibəyə gətirib çıxaracaq. Onun fikrincə, bu zaman tərəflərdən biri gərginliyə tab gətirməyə və taktiki nüvə silahını tətbiq edə bilər. Vaşinqtondakı "Atlantic Council" mərkəzinin ekspertləri isə bildirir ki, Rusiyanın Ukrayna sərhədlərində qoşun cəmləşdirməsinin iki səbəbi var. Birincisi, Rusiyada yaxınlaşan parlament seçkiləridir, ikincisi isə hakim partiyanın reytinqinin aşağı düşməsidir. "Atlantic Council"in Avrasiya mərkəzinin direktoru Con Herbst bildirir ki, Rusiya KİV-nin Ukraynanın atəşkəsi pozması haqda saxta məlumatları tirajlaması və sərhədə qoşun cəmləşdirilməsi məhz Kremlin hücuma hazırlaşdığına dəlalət edir: “Məqsəd Mariupolun və ya Xerson vilayətindəki Dnepr çayından Krıma gedən su kanalının nəzarətə götürülməsi ola bilər. Və yaxud Rusiya Donetsk və Luqansk “xalq respublikalarına” özünün “sülhməramlı qüvvələrini” yeritmək arzusundadır”. Herbst hesab edir ki, ola bilsin, Rusiyanın məqsədi həm də Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskini qorxutmaq və ABŞ-ın yeni administrasiyasını sınağa çəkməkdir: “Əgər belədirsə, deməli, Bayden sınaqdan çıxıb. Çünki ötən həftə Vaşinqton Kiyevi zənglərlə sadəcə olaraq bombardman edib. ABŞ prezidenti özü zəng vurub, onun milli təhlükəsizlik üzrə köməkçisi Ceyk Sallivan, dövlət katibi Entoni Blinken, müdafiə naziri Lloyd Ostin və Birləşmiş Qərargah rəisləri Komitəsinin rəhbəri Mark Milli zəng vurublar. Sonuncu Kremlin mesajı aldığına əmin olmaq üçün üstəlik Moskvaya da zəng vurub”.
Bu fonda Kiyevin NATO-nu öz hava məkanında birgə patrul keçirməyə çağırması və Rusiya ordusunun Krıma minlərlə əsgər və hərbi texnika göndərməyə davam etməsi savaş ehtimalını getdikcə gücləndirir. Ukrayna Könüllülər Ordusunun komandanı Dmitri Yaroş bildirir ki, Rusiya Ukraynaya təkcə şərqdən yox, şimal və cənubdan da hücuma keçəcək. Onun sözlərinə görə, yaxın aylarda Donbasda vəziyyət pisləşəcək: “Fikrimcə, rus hərbçilərinin ortaya çıxması ilə bütün cəbhə boyu böyük fəallıq baş verəcək. Rusiya Belarusdakı və işğal altında olan Krımdakı qüvvələrini artırmaqla açıq şəkildə vəziyyəti gərginləşdirmək arzusunu nümayiş etdirir. Ruslardan hər şey gözləmək olar”.
Nahid SALAYEV
