ABŞ-da son hakimiyyət dəyişikliyindən sonra burada iqtidara gəlmiş yeni administrasiya ilə Rusiya arasında Cənubi Qafqaz uğrunda geosiyasi rəqabətin yenidən gərgin mərhələyə keçməsi müşahidə edilir. Real vəziyyət bu rəqabətin əsas məkanı qismində Ermənistan və Gürcüstanın çıxış etməkdə olduğunu göstərir. Azərbaycan isə yeni balanslı, hərətərfli düşünülmüş xarici siyasət nəticəsində ABŞ və Rusiyanın qarşıdurma yaşadığı məkan olmayacaq. Əksinə, görünən odur ki, həm ABŞ, həm də Rusiya indi Azərbaycanla bərabər səviyyəli əməkdaşlıqda olduqca maraqlıdır.
Ermənistan və Gürcüstanla bağlı vəziyyət tamam fərqlidir. Artıq sirr deyil ki, siyasi böhran yaşayan Ermənistanda eyni zamanda ABŞ və Rusiyanın kəskin mübarizəsi gedir. ABŞ Ermənistanı Rusiyanın təsir dairəsindən çıxarmaq üçün aktiv fəaliyyətini davam etdirir. Erməni mediasının iddiasına görə, bu günlərdə ABŞ-da Ermənistandaki daxili siyasi proseslər barədə görüş keçirilib və ABŞ-dan maliyyələşən müəyyən qüvvələrə tapşırıqlar verilib. ATƏT-in Minsk Qrupunun keçmiş amerikalı həmsədri, ABŞ-ın Azərbaycandakı sabiq səfiri Metyu Brayza bu xüsusda bildirir: “Düşünürəm ki, ABŞ Ermənistandakı siyasi böhranın aradan qalxmasını və ölkənin normal vəziyyətə qayıtmağını görmək niyyətindədir. ABŞ eyni zamanda hərbi müdaxilənin əvəzinə Ermənistanda demokratiyanın güclənməsini və ikinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan tərəfindən qəti şəkildə məğlub edildikdən sonra yaranan psixoloji böhrandan qurtularaq bu fürsətdən istifadə edib regional iqdisadiyyata yenidən inteqrasiya olunmasını istəyər”. Hazırda ABŞ Ermənistanda fəaliyyətini genişləndirir. Rusiya isə buna qarşı ciddi müqavimət göstərir. Amma təkcə Ermənistanda yox, həm də Gürcüstanda. Bunu Rusiyanın Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin ABŞ administrasiyasının Gürcüstandakı vəziyyətlə bağlı yanaşmasını tənqid edən bəyanatı da təsdiq edir. Sənəddə son zamanlar Vaşinqtonda Gürcüstanın hakim Gürcü Arzusu Partiyasının hərəkətləri ilə bağlı narazılığın artdığı bildirilib. Qeyd olunub ki, ABŞ hələ Mixail Saakaşvilinin vaxtında Gürcüstanda siyasi proseslərin idarə olunması, hakimiyyətin fəaliyyəti və müxalifətə münasibətdə hansı xətti tutmasını diktə etməyə öyrəşib. Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəisi Sergey Narışkin bəyan edib ki, ABŞ Gürcüstanda vəziyyəti qaydasına salmaq üçün müxalifətçilərə dəstəyin göstərilməsi və eyni zamanda Gürcü Arzusunun mövqelərini sarsıtmaq üçün sistemli iş qurmağı planlaşdırır. Bəyanatda qeyd olunub ki, Ağ Evdə hakim partiya üzvlərinin Avroatlantik inteqrasiya istiqamətində qeyd-şərtsiz irəliləməsi ilə bağlı göstərişi tam yerinə yetirməmələrinə görə qıcıqlanıblar: “Vaşinqton Gürcüstan hakimiyyətinə çatdırmaq istəyir ki, Ağ Evin Tiflisə münasibətdə gələcək xətti Gürcüstan hakimiyyətinin Amerikanın göstərişlərinə dəqiqliklə əməl etməsinə hazırlığı ilə müəyyən olunacaq”. Belə bir vaxtda hakim düşərgə ilə bağlı yaranan qalmaqal da təsadüfi sayılmır. Xatırladaq ki, bu günlərdə Gürcüstanın "Pirveli" televiziya kanalı hakim Gürcü Arzusu Partiyasının keçmiş sədri Bidzina İvanişvilinin oğlu Bera İvanişvili və baş nazir İrakli Qaribaşvilinin təxmin edilən telefon danışığının səsyazısını yayıb. Yazıda B.İvanişvili İ.Qaribaşvilidən feysbuk sosial şəbəkəsində mənfi şərhlər yazan məktəblinin cəzalandırılmasını tələb edir. Gürcüstanın müxalifət partiyaları audioyazının təqdim olunmasından sonra baş nazirin istefasını tələb ediblər. Avropalı Gürcüstan Partiyasının lideri Gigi Uqulava bildirib ki, növbədənkənar seçkilərə qədər İ.Qaribaşvili istefa verməlidir. Lelo Partiyası bəyanat yayaraq audioyazı ilə bağlı araşdırmanın aparılması və hökumət başçısının istefasını tələb edib. Hakim partiyanın parlamentdəki fraksiyasının sədri Mamuka Mdinaradze səsyazısını saxta adlandıraraq bildirib ki, yazı "KQBsayağı" montaj olunub. Gürcüstan ombudsmanı Nino Lomcariya audioyazı ilə bağlı təhqiqat aparmağa çağırıb.
Məsələyə yenidən münasibət bildirən hakim partiya audioyazının 2010-2011-ci illərə aid danışıqlardan ibarət olduğu və kobud formada hazırlandığı bildirilib. Qeyd olunub ki, qanunsuz dinləmələr aparmaq və ondan istifadə müxalif Vahid Milli Birilik Hərəkatına aid əməllərdir: “Radikal müxalifət bu yazı ilə danışıqlardan imtina üçün səbəb kimi istifadə etmək istəyir. Onların yeni kampaniyasının heç bir perspektivi yoxdur, çünki saxtakarlığa əsaslanıb”. Xatırladaq ki, Vahid Milli Birilik Hərəkatı məhz ABŞ-la səx işbirliyində olan qüvvə kimi tanınır. Bu səbəbdən həmin siyasi qüvvəyə qarşı Rusiya da fəal iş aparır. Belə bir vaxtda gürcü ekspert Yeqor Kuroptev qeyd edir ki, Berya İvanişvilinin baş nazirlə və güc strukturları ilə səs yazısı bir-birinə qarşı ictimai təzyiq üçün yalnız aysberqin görünən hissəsidir: “Müxalifətin indiki görünüşü ilə bu prosesdən qalib kimi çıxacağını da gözləməyə dəyməz, ona görə ki, hakim komandanın destruktiv fəaliyyətləri müxalifətin etdiklərindən daha effektivdir. Əgər Gürcü Arzusu xalqın müəyyən etdiyi sərhədi keçməsə, Gürcüstanda hakim partiyanın parçalanması və müxalifətdəki məntiqli dəyişikliklər sayəsində ciddi proseslər görəcəyik. İvanişvilinin özü Gürcü Arzusunun dağılması, Vahid Milli Hərəkatın yekun olaraq zəifləməsi, siyasi landşaftı onu həbsə salmaq istəməyən mötədil qüvvələrin tutmasında maraqlıdır. Bunda həmçinin müxalifətin bir hissəsi də maraqlıdır. Bu, Vahid Milli Hərəkatı dəstəkləməyən və Gürcü Arzusundan yorulan cəmiyyətin bir hissəsini, eləcə də Gürcüstanda özbaşınalıqdan bezən Qərbi də qane edir. Bu gün məhz bu konstruksiya nəzərdən keçirilir. Suallar çoxdur. Gürcü Arzusunun qocamanları hakimiyyətə sarılırlar, çünki bu onlar üçün mövcudluq məsələsidir. Onlar elə şey edə bilərlər ki, küçədən başqa heç bir çıxış yolu qalmaz. Bu da bütün ssenariləri və planları dağıda bilər”.
Nahid SALAYEV
