Son günlər media sahəsində ciddi islahatların aparılmasına ciddi zərurət olduğu ilə bağlı ictimai müzakirələrin aparılması daha intensiv hal almağa başlayıb.
Bir sıra ekspertlər hesab edirlər ki, xüsusilə də 1999-cu ildə qəbul edilən KİV haqqında qanun müasir dönəmin tələbləri ilə qəti uyğunlaşmır. Xüsusilə də bu sahəni tənzimləyən geniş səlahiyyətli bir qurumun olmasına ciddi ehtiyacın olduğu bildirilir.
Aydın Quliyev: “KİVDF-nin səlahiyyətləri və əhatə dairəsi genişləndirilməli…”
"Bakı-Xəbər" qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyev mediaya açıqlamasında bu mövzuya toxunub. O qeyd edib ki, Azərbaycanda KİV qanunu müstəqilliyin ilk illərində qəbul edilib və bu gün ciddi dəyişikliklərə ehtiyac var: "Çap medianın yeni inkişaf meylləri qanunvericilik yolu ilə müəyyən olunmalıdır, sosial medianın statusu qanuniləşdirilməlidir, internet jurnalistikanın statusu qanuni təyinat almalıdır, internet məkanda və sosial şəbəkələrdə fəaliyyət göstərən subyektlərin statusu dəqiqləşdirilməlidir və bütün bunlar yeni KİV qanununda öz əksini tapmalıdır. Ən ciddi problemlərdən biri çap medianı müasir milli sivilizasiyanın dəyərlərindən biri kimi qoruyub saxlamaq və inkişaf etdirmək üçün yeni trendlər müəyyən etməkdir. Bütünlüklə medianın sərbəst fəaliyyət imkanları genişləndirilməlidir". Baş redaktorun sözlərinə görə, müasir şəraitdə anormal görüntülərdən biri odur ki, bir halda medianın hansısa bir seqmenti rəsmi qurum tərəfindən idarə edilir və ya maliyyələşdirilir, medianın başqa seqmentləri isə sanki idarəolunmaz bir halda buraxılıb:
"Konkret deyilsə, KİV-in dövlət tənzimlənməsinin və dövlət maliyyələşməsinin tək çap mediaya şamil edilməsi tələbata cavab vermir. KİVDF-nin səlahiyyətləri və əhatə dairəsi genişləndirilməli, tək çap medianı yox, həm də ən müxtəlif media seqmentlərini əhatə etməlidir".
Aydın Quliyevin fikrincə, medianın inkişafına dövlət dəstəyi mexanizminin əsaslarının qorunub saxlanması vacibdir, lakin dövlətin mediaya dəstəyinin vahid qurum və vahid mexanizm halında həyata keçirilməsi daha əhəmiyyətli olardı.
Müşfiq Ələsgərli: “KİVDF-nin digər funksiyaları da aktivləşməlidir”
Media eksperti Müşfiq Ələsgərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, hazırda qüvvədə olan “KİV Haqqında” Qanun zamanı üçün mütərəqqi sayılıb: “İndi isə media ilə bağlı bəzi yeni reallıqlar ortaya çıxıb. Xüsusilə də onlayn medianın bazarda ənənəvi media qədər inkişaf etməsi sözügedən qanunda bəzi boşluqların olduğunu üzə çıxarmış olur. Həmin qanundan irəli gələn bir sıra müddəalar tam yerinə yetirilmədi. Məsələn, 1999-cu ilin qanununda deyilir ki, medianın üzərindən dövlət tənzimlənməsi götürülür, yerində özünüidarəetmə qurumları yaradılır. Mətbuat Şurası və Milli Teleradio Şurası yaradıldı. Ancaq bu qurumlarla bağlı xüsusi bir qanun qəbul edilmədi. Bugünə qədər də Mətbuat Şurasının statusu haqda qanun yoxdur. Bu detallar yarımçıq qaldığı üçün həmin qurumların fəaliyyətində problemlər yarandı. Məsələn, peşə etikasını pozan KİV-ə Mətbuat Şurası xəbərdarlıq edir, ancaq həmin sayt öz ənənəvi fəaliyyət metodunu davam etdirir. Qurumun əlində prosesə ciddi təsir etmək səlahiyyəti yoxdur. Bəlli olur ki, zamanında mütərəqqi olan qanun bugünün tələblərinə cavab vermir”.
Ekspertin sözlərinə görə, KİVDF-nin səlahiyyət çərçivəsinin genişləndirilməsinə də ciddi ehtiyac var:
“Bu qurum indiyə qədər əsasən çap medianın maliyyələşməsi ilə məşğul olub. Hazırda onlayn media da günümüzün vacib elementi sayılır. Ancaq bu sahənin maliyyələşməsi səlahiyyəti hələlik KİVDF-də yoxdur. Qurumun nizamnamə və səlahiyyətləri bir qədər də genişləndirilməlidir ki, o yalnız çap medianı deyil, həm də elektron KİV-i əhatə edə bilsin. KİVDF-nin digər funksiyaları da aktivləşməlidir. Onlar əsasnamədə var. Digər vacib bir məqam isə dövlət qurumlarının media orqanları təsis etmək səlahiyyətilə bağlıdır. 2005-ci ildə “İnformasiya Əldə Etmək Haqqında” Qanunun tələblərində deyilir ki, dövlət qurumları öz veb səhifələrini yaratmalı və informasiyalarını həmin resurs vasitəsilə paylaşmalıdır. Belə olan halda həmin qurunların əlavə media təsis etməsi nəyə lazımdır? Həmin KİV-lər cəmiyyətdə tanınmaslar da, onlar həmin qurumun reklam dövriyyəsində mühüm rol oynayırlar”.
Ekspertin sözlərinə görə, bu cür hallara da son qoyulmalıdır ki, qurumların reklamı bir cibdən o biri cibə getməsin, həm də müstəqil medianı əhatə etsin.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
