Rusiya prezidenti Vladimir Putin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının dövlət başçılarının sammitini keçirib. Videokonfrans formatında baş tutan iclasda dünyada və regiondakı hərbi vəziyyət müzakirə olunub.
Putin çıxışında deyib ki, Qarabağda qanlı qarşıdurmaları dayandırmaq üçün Rusiyanın fəal vasitəçilik səylərinə ehtiyac yarandı. Putin baş nazir Nikol Paşinyanı dəstəkləməli olduqlarını diqqətə çatdırıb: “Bizim hədəfimiz dinc həyata qayıdış və əldə olunmuş razılaşmların icrası naminə baş nazir Paşinyanı və onun komandasını dəstəkləməkdən ibarətdir”. Sonra çıxış üçün söz Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyana verilib. Amma texniki problemlər səbəbindən onun səsi bir müddət eşidilməyib.
Məlumdur ki, siyasi kuluarlarda Paşinyan Rusiyanın arzu etmədiyi bir rəhbər kimi xarakterizə edilir. Belə olan təqdirdə Putinin bu dəstək çağırışı nə ilə bağlı ola bilər?
Politoloq İlqar Vəlizadə “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu formalizm də ola bilər: “Ancaq daha çox real situasiyadan irəli gələn fikirlərdi. Paşinyan Qərbə meylli siyasətçi olsa da, hazırda Rusiya ilə hesablaşmağa məhkumdur. Çünki gördü ki, onu düşdüyü acınacaqlı vəziyyətdən Qərb yox, Putin çıxardı. Bunu Rusiya hamıdan yaxşı bilir və bu səbəbdən də hələlik Paşinyanın hakimiyyətdən getməsini zəruri bilmir. Çünki hazırda Rusiya Cənubi Qafqazda maraqlarını təmin etməklə məşğuldur. Bundan irəli gələn məsələlərdən biri də 10 noyabrda imzalanan üçtərəfli Bəyanatın müddəalarının həyata keçməsidir. Həmin sənəddəki bəndlərdən bəziləri artıq reallaşıb, ancaq qalanları da var. Rusiyanın marağındadır ki, həmin sənəd tam icra olunsun. Ermənistan tərəfdən həmin sənədə imza atan Paşinyandır. Yəni ciddi öhdəliyi məhz o üzərinə götürüb. Belə həssas və mürəkkəb dönəmdə Paşinyanın hakimiyyətdə qlaması həmin sənədin tam həyata keçməsinə şərait yaradır. Düzdür, Paşinyan olmasa da Ermənistan bunları etməlidir. Ancaq Putin yenidən ona gündə 5 dəfə zəng edən hansısa yeni ölkə başçısı ilə vaxt itirmək istəmir. Ermənistanın daxili rəyində Bəyanata etirazlar var. Xüsusilə də müxalifət həmin sənədin ləğvini və Bəyanata dəyişikliyi tələb edir. Putin bu çıxışı ilə həm də onlara mesaj verdi ki, Paşinyan indiki məqamda Rusiyanın marağına tam uyğun şəxsdir. Paşinyan bir təminatçı kimi Rusiyaya sərf edir. Rusiyanın Ermənistana təsir rıçaqları qalmaqdadır. Həmin ölkənin sərhədlərini Rusiya hərbçiləri qoruyur. Ermənistanda Rusiyanın hərbi bazası mövcuddur. Paşinyan hakimiyyətinin müəyyən dönəmində anti-Rusiya ovqatında olsa da, sonra bunun ağır fəsadlarını öz üzərində hiss etməli oldu. Hazırda Paşinyanın Rusiyanın marağında olan bütün məsələləri icra etməkdən başqa çarəsi yoxdur. Onun bundan sonra qəbul edəcəyi bütün qərarları qeyri-populyar olacaq. Rusiya da istəyir ki, məhz həmin qərarları elə Paşinyana qəbul etdirsin. Bir sözlə, Putinin bu cür çıxışı heç də Paşinyanın şəxsinə bəslənən simpatiyadan irəli gəlmir. Daha çox Rusiyanın maraqları və real situasiyadan qaynaqlanır”.
Müsahibimizin sözlərinə görə, Paşinyanın Rusiyanın təminatı ilə hakimmiyyətini qorumasından başqa alternativi qalmayıb: “Onu dəstəkləyən Qərb ölkələrinin regiona təsir gücü azdır. Olsa belə, Rusiya onları tam neytrallaşdırmaqda maraqlıdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
