Son dövrlərin təhlili göstərir ki, Rusiyanın ayrı-ayrı vilayətləri Azərbaycanla iqtisadi müstəvidə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə indi xüsusi önəm verir. Bunu Rusiyanın müxtəlif vilayət rəhbərlərinin və iqtisadi sferaya rəhbərlik edən rəsmilərinin Azərbaycana intensivləşən səfərlərindən də aydın sezmək olar. Bu fonda Sverdlovsk vilayətinin qubernatoru Yevgeni Kuyvaşevin rəhbərliyilə ölkəmizə gələn nümayəndə heyəti və onların buradakı görüşləri xüsusi diqqət cəlb edir. Belə görünür ki, Azərbaycan Rusiyanın bu vilayəti ilə də sıx iqtisadi münasibətlər quracaq. Eləcə də bu vilayətlə əməkdaşlıq fonunda ölkədə sənaye sahəsində yeni mühüm addımların atılması gözlənir.
İqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayevin açıqlamaları da qeyd edilən istiqamətlərdə yaxın tezlikdə vacib işlərin görüləcəyini istisna etmir. Məsələn, nazir vurğulayıb ki, Azərbaycan Rusiyaya meyvə və tərəvəzin ixracını 2 dəfəyə yaxın artıra bilər: "Ötən il Azərbaycanın meyvə-tərəvəz istehsalçıları Rusiyaya 555 min ton meyvə və tərəvəz ixrac ediblər. Azərbaycan-Rusiya Hökumətlərarası Komissiyası çərçivəsində aparılan təhlillə hər iki tərəf bu qənaətə gəlib ki, Azərbaycan Rusiyaya meyvə və tərəvəzin ixracını 2 dəfəyə yaxın artıra bilər. Yəni bu həcmləri təxminən 1 milyon tona çatdırmaq imkanları var".
Sverdlovsk vilayətinin Rusiyanın ən inkişaf etmiş regionlarından biri olduğunu qeyd edən Şahin Mustafayev bildirib ki, bu vilayətin böyük potensialı var: "Azərbaycan bu vilayətlə əməkdaşlıq etməkdə maraqlıdır. Tərəflər arasında artıq əməkdaşlıq əlaqələri qurulub. Azərbaycanla Rusiyanın Sverdlovsk vilayəti arasında ötən il ticarət dövriyyəsi əvvəlki illə müqayisədə təxminən iki dəfə artaraq 95 milyon dollara çatıb". Şahin Mustafayev vurğulayıb ki, Yekaterinburqda logistika mərkəzinin yaradılması bu rəqəmlərin reallaşdırılmasına öz töhfəsini verəcək. Nazir həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycanda Rusiyanın Sverdlovsk vilayətinin Kalinin adına zavodu ilə birgə istehsal həyata keçirilə bilər. Onun sözlərinə görə, tərəflər Azərbaycanda qaldırıcı avadanlıq və kranların istehsalının təşkili istiqamətində işlər görə bilər. Xatırladaq ki, Sverdlovskdan əvvəl cari ilin iyununda Moskva vilayətinin rəhbərliyi də ölkəmizdə səfərdə olub. Həmin səfər zamanı da gündəmə gələn məsələlərdən biri məhz Azərbaycandan Rusiyaya daha çox meyvə-tərəvəzin göndərilməsi olub.
Moskva vilayətinin kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları naziri Andrey Razin həmin vaxt bildirmişdi ki, Azərbaycan məhsullarına Rusiya bazarında böyük maraq var: “Bir qrup insan Rusiyada məhz Azərbaycan məhsullarına üstünlük verir. Bu planda iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi artmaqdadır. Tələb olunan məhsullar icərisində üstünlük meyvə-tərəvəzə verilir. Bu, Azərbaycan məhsullarının ilk öncə keyfiyyətcə tanınmasıdır. Tələb var, təklif isə artmalıdır”. Rusiyanın iqtisadi inkişaf naziri Maksim Oreşkin də vurğulayır ki, ölkəsi Azərbaycandan ərzaq məhsulları idxalını artırmaq niyyətindədir. Nazir hazırda Azərbaycandan ərzaq məhsulları tədarükünün artım tempinin yaxşı səviyyədə olduğunu bildirib. Maksim Oreşkin onu da bildirib ki, Azərbaycanla Rusiya arasında çox səmərəli iqtisadi münasibətlər bərqərar olub, hazırda qarşıya müxtəlif sahələrdə çoxşaxəli layihələr həyata keçirmək vəzifəsi qoyulub: “Təqribən ilyarım əvvəl köklü dönüş əldə olunub. Bütün əlaqələrimizi, problemlərin həlli mexanizmlərini yenidən qurduq, nəticədə ticarət dövriyyəmiz sürətlə artır. Bu müsbət meyli daim gücləndirəcəyik. Hazırda qarşıya qoyulan vəzifə müxtəlif sahələrdə çoxşaxəli layihələr həyata keçirməkdir ki, qüvvələrimizi bu istiqamətə yönəldəcəyik”.
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Sverdlovsk vilayəti ölkəmizdə qaldırıcı avadanlıq və kranların istehsalının təşkilini də diqqətdə saxlayır. Bu istiqamətdə də artıq müsbət təcrübə var. Məsələn, məlumdur ki, Rusiya tərəfindən QAZ markalı avtomobillərin üçüncü ölkələrə ixracı üçün bünövrə olaraq qəbul edilən Hacıqabul Sənaye Məhəlləsindəki sözügedən müəssisəyə 14 milyon manat həcmində sərmayə yatırılması nəzərdə tutulub. Həmin müəssisədə “GAZel Next”, “GAZel Business” yüngül tutumlu, “GAZon Next” orta tutumlu yük avtomobilləri yığılacaq. İndi eyni təcrübənin qaldırıcı avadanlıq və kranların istehsalı sahəsində də tətbiqi tamamilə mümkün sayılır. Moskvanı maraqlandıran məsələlərdən biri isə həm də məhsullarını Azərbaycan vasitəsilə dünya bazarlarına çıxarmaqdır. Rusiya üçün Azərbaycan bazarı maraqlı olduğu kimi, ölkəmiz vasitəsilə açılan digər dövlətərin bazarları da cəlbedicidir. Oreşkin bu xüsusda qeyd edib: “Azərbaycan Rusiya məhsullarının dünya bazarına çıxmasında da böyük rol oynayır. Belə ki, Azərbaycan vasitəsilə Rusiya istehsalının İrana, oradan da Hindistana kimi yayılma imkanı var. Bu baxımdan Azərbaycan Rusiya üçün nəqliyyat-loqistika məkanına çevrilə bilər. Bu isə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin son dərəcə artımına səbəb olacaq”. Bu məqam, Rusiyanın digər vilayətləri kimi, Sverdlovsk rəhbərlyinin də diqqətini çox cəlb edir. Sverdlovsk vilayətinin qubernatoru Yevgeni Kuyvaşev qeyd edib ki, Azərbaycanla əməkdaşlıq beynəlxalq əlaqələrdə başlıca istiqamətlərdən biridir: "Azərbaycanla Sverdlovsk vilayəti arasındakı ticarət dövriyyəsi 85 faiz artıb. Əməkdaşlığımızı daha da inkişaf etdirmək üçün böyük potensial var. İşgüzar əlaqələr və təhsil sahələrində birgə planlar tərtib etmək imkanı yaratdıqları üçün Azərbaycan tərəfinə çox minnətdaram".
Ümumiyyətlə isə, Azərbaycan regionda Rusiyanın artıq mühüm ticarət tərəfdaşı qismində çıxış edir. Belə ki, Rusiyanın Cənubi Qafqazla ticarətinin yarısı Azərbaycanın payına düşür. Qeyd edək ki, bu ilin yeddi ayında iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 23 faiz artıb. Qarşıdakı dövr ərzində isə Cənubi Qafqazla Rusiya ticarətinin təxminən dörddə üçünün məhz Azərbaycanın payına düşməsi proqnozlaşdırılır. Rusiyanın müxtəlif vilayət təmsiləçilərinin ölkəmizə artan səfərləri də bu istiqamətdə mühüm rol oynayır.
Tahir TAĞIYEV
