Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, 2019-cu ilin yanvar-iyul (7 ayda) aylarında debet və kredit kartları vasitəsilə Azərbaycan daxilində aparılan əməliyyatların həcmi 11 milyard 485 milyon manat təşkil edib. Nağdlaşdırma əməliyyatını yalnız nağd pula ehtiyacı olanlar deyil, olmayanlar da aparır. İnsanlar pulu bank hesablarında deyil, nağd şəkildə göz önündə saxlamaq istəyirlər. Bank kredit kartlarından istifadə ötən aylarla müqayisədə azalıb.
Qeyd edək ki, ölkədə 2015-ci ildə ardıcıl devalvasiyaların ardından yenicə dirçələn bankların təqdim etdiyi kredit və ya taksit kartlarına maraq kəskin şəkildə azalmağa başlayıb. Ölkədə kredit kartlarının sayının 2014-cü ildə 1 milyon 302 min ədədə çatması ölkə tarixində maksimum göstəricini əks etdirdi. Lakin növbəti “böhran dövrü”ndə artıq bu say 1 milyon 10 min ədədə qədər azalmalı oldu. Növbəti illərdə isə bu tendensiyanın davam etməsi ilə kartların sayında antirekordlar yeniləndi və 2015-cı ilin iyulunda bu rəqəm 562 min ədədə qədər düşüb.
Azərbaycanda öncəki ayda ümumi olaraq plastik kartların ölkə tarixində ilk dəfə sayı 7 mln. ədədi ötüb. Plastik kartlar dedikdə bura debet kartlara aid olan əməkhaqqı, sosial və eləcə də kredit kartları aid edilir. Amma, göründüyü kimi, ölkənin maliyyə bazarının son illər artımı fonunda, kredit kartlarında bunun bir qədər əksi baş verir. 1 avqust 2019-cu il tarixində plastik kartlar üzrə yalnız kredit kartlarının sayında (779 min ədəd) azalmalar müşahidə olunub. Artıq əvvəlki kimi kredit kartları insanların marağında deyil.
Fuad İbrahimli: “Bir çox müştəri müəyyən səbəblərdən tam olaraq kartların məbləğini ödəyə bilmədiyi üçün banklara müraciət edərək…”
İqtisadçı Fuad İbrahimli qeyd etdi ki, son zamanlar əhalinin kredit kartlarına marağı əvvəlki səviyyədə deyil: “Ümumiyyətlə, ölkə əhalisində keçmiş təcrübəyə əsaslanaraq bu məhsula qarşı nisbətən qorxu və çəkinmə meylləri yaranıb. Əhali daha çox aylıq ödənişli kreditləri üstün tutur. Məlum devalvasiyalar ardından istehlak kreditlərinin kəskin şəkildə azalması kredit kartlarına da təsirsiz ötüşməyib. Digər səbəb isə kredit kartlarında ödəniş qrafiki və şərtləri ilə bağlıdır. Məlumdur ki, kredit kartlarında ödənişlər müddətin sonunda birdəfəlik olur. Bir çox müştəri müəyyən səbəblərdən tam olaraq kartların məbləğini ödəyə bilmədiyi üçün, banklara müraciət edərək həmin bankdakı məbləğləri aylıq ödənişli istehlak kreditlərinə çevirdi. Bu səbəbdən də kredit kartları bağlanaraq istehlak kreditləri ilə əvəzlənməyə başlandı”.
Günel CƏLİLOVA
