Kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizə bizim üçün indi əsas məsələlərdən biridir. Xəbər verildiyi kimi, bunu Prezident İlham Əliyev sosial-iqtisadi sahə ilə bağlı keçirilən müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, bizdə nağdsız ödənişlər hələ də aşağı səviyyədədir: “Hesab edirəm ki, bu sahədə çox ciddi addımlar atılmalıdır. Çünki biz çalışmalıyıq ki, nağdsız ödənişlərin həcmi artsın. Posterminalların sayı da artmalıdır. Ancaq mənə verilən məlumata görə, onların sayı artmır. Bu problem öz həllini tapmalıdır. Çünki nağdsız ödənişlərin aşağı səviyyədə olması, əlbəttə ki, kölgə iqtisadiyyatını qidalandırır. Kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizə bizim üçün indi əsas məsələlərdən biridir. Bu gün burada verilən məlumat bunu göstərir ki, bu istiqamətdə önəmli addımlar atılıb. Yüz mindən çox əmək müqaviləsi bağlanıb. Halbuki, bu insanlar əvvəllər kölgə iqtisadiyyatında fəaliyyət göstərirdilər. Nağdsız ödənişlərin aşağı səviyyədə olması, əlbəttə ki, qəbuledilməzdir. Tapşırıq verirəm ki, bu məsələ təhlil edilsin və ciddi addımlar atılmalıdır. Nağdsız ödənişlərin ümumi həcmi Azərbaycanda 2 milyard 300 milyon dollardır”.
Prezidentin məlum açıqlamasından belə məlum olur ki, kölgə iqtisadiyyatının minimum səviyyəyə endirilməsi üçün işlər davam etdirilməlidir. Bunun üçün də, başlıcası, nağdsız hesablaşmaların həcmini artırmaqdır. Nağdsız hesablaşmaların hazırkı həcmi qaneedici səviyyədə olmadığı üçün, kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizə də lazımi səviyyədə getmir. O baxımdan kölgə iqtisadiyyatı ilə daha effektiv mübarizə aparılmalıdır.
Əli Əlirzayev: “Hələ də bəzi biznes qurumları gəlirlərini gizlətmək istəyir, vergidən yayınmağa çalışırlar”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin sözlərinə görə, bu sahədə görüləsi xeyli iş var: “Kölgə iqtisadiyyatı hər zaman iqtisadiyyat üçün qorxulu və arzuolunmaz haldır. Ancaq, buna baxmayaraq, bu hər zaman olub. Bütün mümkün vasitələrlə çalışmaq lazımdır ki, bunun qarşısı alınsın. Bunun başlıca şərti maliyyə aşkarlığıdır. Sahibkarların fəaliyyəti, gəlirləri aşkar olmalıdır. Deklorasiya təqdim etməlidirlər. İnsanların yaşayış tərzini, xərclərini müəyyən mənada hamı bilməlidir və bunun əsasları olmalıdır. Gəlirlərlə xərclər arasında bir mütənasiblik olmalıdır. Son zamanlar Azərbaycanda kölgə iqtisadiyyatının azaldılması üçün müəyyən işlər görülür. Aparılan islahatların əksəriyyəti kölgə iqtisadiyyatının minimuma endirilməsinə hesablanıb. Bu sahədə müəyyən nəticələr var. Belə ki, iş yerlərində əmək müqaviləsi bağlayanların sayı artıb, məvaciblər kartla verilir və s. Ancaq bütün bunları tam yetərli hesab etmək olmaz. Ona görə ki, ölkədə nağdsız hesablaşmaların həcmi elə də böyük deyil. Bu sahədə hələ görüləsi bir sıra işlər var. Hələ də bəzi biznes qurumları gəlirlərini gizlətmək istəyir, vergidən yayınmağa çalışırlar. Ona görə də biz bütün kompleks vasitələri işə salıb kölgə iqtisadiyyatını azaltmalıyıq. Kölgə iqtisadiyyatı azalsa, gəlirlər də, xərclər də artacaq. Ona görə də aparılan islahatların ən mühüm mərhələsi bilavasitə ölkədə olan kölgə iqtisadiyyatını yavaş-yavaş azaltmaq və onu aradan götürməkdir. Bunun üçün də birinci növbədə qanunlarda boşluq olmamalıdır. Qanunlar elə olmalıdır ki, bu heç kəsin mənafeyinə qulluq etməsin. Yalnız xalqın, cəmiyyətin mənafeyinə qulluq etməlidir. Deməyim odur ki, qanunlarda hansısa boşluqlar da kölgə iqtisadiyyatına zəmin yaradır”.
Vidadi ORDAHALLI
