Azərbaycan Mərkəzi Bankı inflyasiya ilə bağlı proqnozunu dəyişib. MB ilin sonunda inflyasiyanın 6 faizədək yüksələcəyini proqnozlaşdırır. Bundan əvvəl inflyasiyanın ilin sonuna qədər 4,2 faiz olacağı açıqlanıb.
Bankın proqnozunda inflyasiya səviyyəsinə başlıca təsir kimi ərzaq qiymətlərinin artımı göstərilir: “Dəqiqləşdirilmiş proqnozlara görə, cari ilin sonuna qədər inflyasiyanın hədəf diapazonunda (4±2 faiz) olacağı, lakin daxili tələbin genişlənməsilə bağlı ilin sonuna onun hədəf intervalının yuxarı hissəsində formalaşacağı gözlənir”.
MB-nin yaydığı məlumatda qeyd edilir ki, İdarə Heyətinin monetar siyasətə həsr olunmuş axırıncı toplantısından sonra mövsümi amillərin təsiri ilə deflyasiya qeydə alınıb, qiymətlərin ümumi səviyyəsi iyunda 0.5 faiz aşağı düşüb. 12 aylıq inflyasiya hədəf diapozonunun mərkəzindən aşağıda olmaqla 2.9 faiz təşkil edib. Ümumiyyətlə, inflyasiya səviyyəsinə başlıca təsiri ərzaq qiymətlərinin artımı (4.3 faiz) göstərir. Tərəvəz məhsullarının, aksizli malların qiymət artımları ərzaq inflyasiyasının səviyyəsini şərtləndirən başlıca amillərdir. Qeyri-ərzaq (1.3 faiz) və xidmətlər üzrə illik qiymət artımı (2.3 faiz) inflyasiya hədəfi diapozonunun mərkəzindən aşağıda formalaşıb.
Məcmu tələbin genişlənməsi şəraitində antiinflyasion monetar şərait, habelə ikitərəfli və çoxtərəfli məzənnələrin dinamikası inflyasiya təzyiqini səngidir. Bununla belə, aparılmış təhlillər inflyasiya gözləntilərinin həssas və asimmetrik olduğunu göstərir.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər inflyasiya ilə bağlı MB-nin proqnozunun dəyişməsini necə dəyərləndirirlər?
Fikrət Yusifov: “Əməkhaqqı artmamışdan əvvəl məhsulun qiymətini artırmaq yersizdir və əhalinin cibinə girmək deməkdir”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisad elmləri doktoru Fikrət Yusifov bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Mərkəzi Bankın inflyasiya proqnozlarının dəyişməsi müəyyən səbəblərlə bağlıdır. Bu, ilk növbədə, sosial artımlarla bağlıdır. Çünki sentyabr ayından etibarən bir sıra kateqoriyaya aid işçilərin əməkhaqları artacaq. Təbii ki, bu zaman dövriyyəyə əlavə pul kütləsinin buraxılması, istər-istəməz, inflyasiyanı şərtləndirən əsas amillərdən biridir. Ona görə də sentyabrdan sonra daxil olan vəsait inflyasiya ilə bağlı əvvəlki proqnozlaşdırılan göstəricinin müəyyən qədər dəyişməsinə yol açacaq. Bu baxımdan hesab edirəm ki, proqnozun dəyişməsi gözlənilən idi. Yəni burada qeyri-adi bir şey yoxdur. Ona görə ki, adətən əməkhaqları artarkən qiymətlərdə də dəyişiklik baş verir. Digər tərəfdən, hələ sentyabr ayına bir neçə ay qalmış bəzi işbazlar müəyyən məhsulların qiymətini artırdılar. Təbii ki, bütün bunlara ciddi nəzarət olunmalıdır. Əməkhaqqı artmamışdan əvvəl məhsulun qiymətini artırmaq yersizdir və əhalinin cibinə girmək deməkdir”.
Vidadi ORDAHALLI
