Azərbaycanda kənd təsərrüfatı təyinatlı pay torpaqları olan insanların həmin torpaqları birləşdirərək onlardan müasir tipli mülkiyyət formaları - kənd təsərrüfatı artelləri yaratması təklif edilir. Belə bir təklifi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Coğrafiya İnstitutunun Ekocoğrafiya şöbəsinin müdiri, kənd təsərrüfatı elmləri namizədi Ənvər Əliyev media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib.
O bildirib ki, rayonlarda pay torpaqları olan insanların əksəriyyəti ya onlardan istifadə etmir, ya da onları kiməsə ucuz qiymətə icarəyə verir. Amma həmin insanlar birləşərək pay torpaqlarının hesabına təsərrüfat birliyi yaradarlarsa, torpaqlarından daha səmərəli istifadə edə bilərlər. Bu, kəndlərdə yaşayan insanların məşğulluğunu təmin etməklə yanaşı, şəhərlərə axının da qarşısını alar: “Belə təsərrüfat birlikləri dünyanın bir çox ölkəsində mövcuddur. İvanovkada bu tipli təsərrüfat sistemindən olduqca gözəl nəticələr əldə edirlər. Kənddə hər kəsin vətəndaş olaraq mülkiyyət payları var və onlar bundan kifayət qədər gəlir əldə edə bilirlər. Belə artelləri Azərbaycanın coğrafi xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla, istənilən rayonda yaratmaq olar. Məsələn, Şamaxıda artellər yaratmaqla üzümçülük sahəsini inkişaf etdirmək olar. Vaxtilə Şamaxı rayonunda il ərzində 300 min tona yaxın üzüm istehsal edilib, Sovet dövründə Azərbaycanda büdcə gəlirlərinin 30 faizi üzümçülükdən əldə edilib".
Qadir Bayramlı: “Pay torpaqları birləşdirilsə, təsərrüfat sahələri böyüyər”
Pay torpaqlarının təyinatı üzrə istifadə olunmasının əhəmiyyəti barəsində danışan Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Qadir Bayramlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, pay torpaqlarının könüllü şəkildə birləşdirilməsi yaxın müddət ərzində real olmayacaq: “İnsanlar elə düşünürlər ki, ixtiyarında olan pay torpaq onun əlindən alınacaq və torpağı üzərindən səlahiyyətini itirəcək. Ancaq pay torpaqları ilə bağlı əhali arasında maarifləndirmə işi aparmaq lazımdır ki, bunun müsbət nəticəsi olacaq. Bu sahədə çoxlu sayda iş aparmaq lazımdır ki, əhali pay torpaqlarının birləşdirilməsində maraqlı olsun”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, pay torpaqları birləşdirilərək təyinatı üzrə istifadə olunarsa, bunun aqrar sahədə müsbət təsiri olar: “Pay torpaqları birləşdirilsə, təsərrüfat sahələri böyüyər. Nəzərə almaq lazımdır ki, böyük təsərrüfatlarda müasir təsərrüfat üsullarının tətbiqi daha asan olacaq. Böyük təsərrüfat sahələrinin olması aqrar sahənin inkişaf etməsinə səbəb olacaq”.
Günel CƏLİLOVA
