Pandemiya dövründə ölkəmizdə tibbi istehsal sənayesinin yenidən qurulması və inkişaf etdirilməsi zərurəti meydana çıxdı. Bu gün Azərbaycanda bir sıra tibbi istehsal müəssisələri qurulub və onlar müxtəlif tibbi ləvazimatlar istehsal etməyə başlayıblar. Məlum olduğu kimi, Azərbaycan əsasən tibbi vasitələri müxtəlif xarici dövlətlərdən alır.
Hazırkı dövrdə ölkəmizdə tibbi istehsal sənayesinin formalaşdırılması nəticəsində artıq bəzi aidiyyəti məhsullar ölkəmizdə istehsal edilməyə başlayıb.
Ölkəmizdə tibbi istehsal sənayesinin inkişafı, son iki ayda bu istiqamətdə görülən əsaslı işlər barədə Prezidenti İlham Əliyev mayın 12-də Sumqayıtda “Gilan Tekstil Park” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin tibbi maska fabrikinin və tikiş fabrikinin nəzdində fəaliyyət göstərən qoruyucu kombinezonların istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirakı zamanı çıxışında geniş bəhs edib. Prezident bildirib ki, koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar Azərbaycanda tibbi sənayenin inkişafı daha aktual mövzuya çevrilib. “Bildiyiniz kimi, bu sahə Azərbaycanda az inkişaf edib, bir çox hallarda biz idxaldan asılı idik və bu gün də bu davam edir. Ancaq koronavirus pandemiyası hər bir ölkə üçün gözlənilməz bir bəla oldu və bütün ölkələr, ilk növbədə, öz daxili resurslarını səfərbər etməyə çalışmış və pandemiyaya qarşı mübarizə üçün lazım olan tədbirləri görməyə başlamışdır, o cümlədən, Azərbaycan. Deyə bilərəm ki, Azərbaycan ilk qabaqlayıcı addımlar atan ölkələrdəndir. Məhz bu addımlar nəticəsində biz bu günə qədər vəziyyəti tam nəzarətdə saxlayırıq və yoluxanların sayı kifayət qədər azdır. Əlbəttə ki, indiki şəraitdə karantin rejiminin təmin edilməsi, gözlənilməsi pandemiyaya qarşı mübarizə işində əsas məqsədlərdən biridir. Hesab edirəm, bu müddət ərzində hər bir ölkə gördü ki, çətin vəziyyətdə, çətin şəraitdə bəzi ölkələr özlərinə qapanır, bəzi ölkələr ancaq öz daxili bazarlarını təmin etmək üçün çalışır. Əlbəttə, müəyyən çətinliklər də yarandı, xüsusilə tibbi ləvazimatların, tibbi avadanlıqların alınması və ölkəmizə gətirilməsi üçün. Bir daha gördük ki, tibbi sənayenin inkişafı böyük əhəmiyyət daşıyır. Son müddət ərzində bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılmışdır, Pirallahı adasında iki müəssisə fəaliyyətə başlamışdır, biri dərman preparatları müəssisəsi, digəri isə tibbi şprislərin istehsalı.
Tibbi maska istehsalı Azərbaycanda, ümumiyyətlə, yox idi, nəzərdə də tutulmurdu. Çox sevindirici haldır ki, özəl sektor böyük sosial təşəbbüs göstərərək, dövlətin çağırışına cavab verərək, qısa müddət ərzində bizim üçün lazım olan – həm həkimlər, həm də adi vətəndaşlar üçün lazım olan bu vasitələri istehsal etməyə başlamışdır. Bu gün bu müəssisədə fəaliyyətə başlamış tibbi maska fabriki ölkəmizdə ikinci istehsalat sahəsidir. Birinci müəssisə də Sumqayıt şəhərində yerləşir, Sumqayıt Kimya Sənaye Parkının ərazisində. Əlbəttə ki, əgər bizim inkişaf etmiş müasir sənaye potensialımız olmasaydı, bu istehsalat sahələrini yaratmaq mümkün olmazdı. Məhz sənayeləşmə siyasəti nəticəsində və xüsusilə Sumqayıt şəhərində yeni müasir sənaye müəssisələrinin fəaliyyətə başlaması nəticəsində qısa müddət ərzində fabriklər öz profilini dəyişdirərək, artıq tibbi maskaları və qoruyucu kombinezonları istehsal etməyə başlamışdır. Mən 7 il bundan əvvəl bu müəssisənin açılışında olmuşam və şadam ki, bu müddət ərzində bu müəssisə uğurla fəaliyyət göstərib. Bu müəssisənin məhsulları həm daxili bazarda tanınır və eyni zamanda, ixrac potensialı da mövcuddur. Bu onu göstərir ki, müəssisədə istehsal olunan mallar yüksək keyfiyyətə malikdir. Bu gün mənə verilən məlumata görə, kombinezon istehsalı gündə 6 min ədədə çatdırılacaq və həkimlərimizin qorunması üçün bunun xüsusi əhəmiyyəti var. Biz bu günə qədər qoruyucu kombinezonları xaricdən alırıq. Problem onda deyil ki, biz buna vəsait ayırırıq, valyuta xərcləyirik, məsələ ondadır ki, koronavirus pandemiyası dövründə lazım olan vasitələrin alınması problemə çevrilir. Hətta pul olan zamanda bu vasitələrin, avadanlığın gətirilməsi böyük problemdir və biz bu problemlə üzləşmişik. Buna baxmayaraq, biz bütün imkanları səfərbər edib ölkəmiz üçün lazım olan vasitələri gətizdiririk.
Ona görə hesab edirəm ki, bu gün çox əlamətdar gündür. Çünki həm birinci, həm də bu gün burada fəaliyyətə başlayan ikinci tibbi maska istehsalı müəssisəsi bizim daxili tələbatımızı tam ödəməlidir və qoruyucu kombinezonlar da həmçinin. Sənaye potensialının inkişafı, əlbəttə, imkan verdi ki, biz buna nail olaq” - deyə ölkə başçısı qeyd edib.
Azərbaycanda tibbi sənayenin koronavirus dövründə inkişaf etdirilməsi, əlbəttə, müsbət bir göstəricidir. Son iki ayda bu istiqamətdə görülən işləri şərh edən mütəxəssislər hesab edirlər ki, Azərbaycan bu sahədə də öz sözünü deməyi bacaran bir ölkə kimi özünü təsdiqləyib.
Musa Quliyev: “…görülən işlər də göstərdi ki, Azərbaycanın bu sahəni inkişaf etdirməyə həm elmi-texniki, həm də iqtisadi-mədəni potensialı var”
Millət vəkili, tibb üzrə mütəxəssis Musa Quliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycanda tibbi sənaye Sovet vaxtından o qədər güclü olmayıb, indi də güclü deyil. “Bu xüsusən kiçik dövlətlər üçün xarakterik deyil. Bunlar xüsusi təyinatı olan cihazlardır və özü də çox bahalıdırlar. Bu cihazları istehsal etmək o ölkələrə sərf edir ki, onun böyük bazarı olsun, satsın və öz daxilində də özü ondan istifadə edə bilsin. Azərbaycan üçün elə cihazların alınması iqtisadi cəhətdən daha ucuz başa gəlir. Azərbaycanda tibbi istehsal sənayesi o qədər də geniş yayılmayıb, o cümlədən, reabilitasiya və müalicə-diaqnostik vasitələri və s. Biz bunların hamısını xaricdən alırıq. İndi isə artıq ölkəmizdə tibbi istehsal sənayesinin formalaşdırılmasına başlanıb. Gördüyünüz kimi, pandemiya şəraitində qısa müddət ərzində biz həm maska istehsalını, həm dezinfeksiyaedici vasitələr istehsalını həyata keçirdik. Mayın 12-də də cənab Prezidentin Sumqayıtda açılışını etdiyi “Gilan Tekstil Park” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin nəzdində tibbi qoruyucu vasitələrin geniş çeşiddə istehsal edildiyini gördük. Burada həm maskalar, həm də tibb işçiləri üçün qoruyucu xalatlar və digər qoruyucu vasitələr istehsal edilir. Bu da göstərdi ki, Azərbaycanın həm iqtisadi potensialı, həm kadr potensialı, həm də mədəni-texniki potensialı bizə ölkəmizdə tibbi istehsal sənayesini inkişaf etdirmək imkanı verir”.
M.Quliyev hesab edir ki, Azərbaycanda pandemiya dövründə tibbi istehsal sənayesinin inkişafı nəticəsində yaradılan müxtəlif müəssisələrdə istehsal edilən məhsulların xarici bazarını tapmalıyıq. “İki il əvvəl də Azərbaycanda şpris istehsalı zavodu işə düşüb və burada kifayət qədər keyfiyyətli şprislər istehsal edilir. Azərbaycan, demək olar ki, ehtiyatlarının 50 faizdən çoxunu bu vasitə ilə ödəyir. Bundan başqa, dərman istehsalı da Azərbaycanda yavaş-yavaş qurulmaq üzrədir və artıq genişlənir. Daxili istehsalda hesablasaq, bunlar heç biri iqtisadi cəhətdən əlverişli olmayacaq. Biz gələcəkdə bu məhsulların bazarını da tapmağa çalışmalıyıq. Bu sahəni də inkişaf etdirmək mümkündür. Pandemiya dövründə bu istiqamətdə görülən işlər də göstərdi ki, Azərbaycanın bu sahəni inkişaf etdirməyə həm elmi-texniki, həm də iqtisadi-mədəni potensialı var” - deyə millət vəkili qeyd etdi.
Ruslan Atakişiyev: “Koronavirus pandemiyası dövründə Azərbaycanda tibbi istehsal sənayesi daha çox inkişaf etməyə başladı”
İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin sədri, tanınmış iqtisadçı Ruslan Atakişiyev bizimlə söhbətində pandemiya dövründə Azərbaycanda tibbi istehsal sənayesinin bu şəkildə genişlənməsini müsbət qiymətləndirdiyini bildirdi. R.Atakişiyevin sözlərinə görə, son dövrlərə qədər ölkəmizdə bəzi dərmanların və tibbi ləvazimatların istehsalı həyata keçirilib: “Koronavirus pandemiyası dövründə Azərbaycanda tibbi istehsal sənayesi daha çox inkişaf etməyə başladı. Hətta tibbi ləvazimatların istehsalı sahəsində regionlarda da müəssisələr fəaliyyət göstərir. O cümələdən də tibbi maskaların, tibb işçiləri üçün qoruyucu kombinezonların istehsalı artıq həyata keçirilir. Bunların da bir hissəsi ölkə daxilində ehtiyacların ödənilməsi üçün nəzərdə tutulub. Həmçinin də gələcəkdə ixrac məsələsi də aktualdır. Hesab edirəm ki, pandemiya şəraitində tibbi istehsal sənayesinin inkişaf etdirilməsi bu sahənin ölkəmizdə formalaşması baxımından çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Həmin müəssisələr də, təbii ki, ölkəmizdə yeni iş yerlərinin açılmasına gətirib çıxarır. O cümlədən də onların satışından əldə olunan gəlirlər də vergi şəklində dövlət büdcəsinə ödənilir ki, bu da iqtisadiyyata öz töhfəsini verəcək”.
İradə SARIYEVA
