Ramiz Mehdiyev uzun illər Azərbaycan hakimiyyət sisteminin sadəcə bir funksioneri yox, onun ideoloji onurğa sütunu kimi təqdim olunub. Mediaya görə, bu status ona formal səlahiyyətlərdən qat-qat artıq real təsir imkanları verib. Bu səbəbdən də hazırda onun adı çəkiləndə təkcə bir şəxsdən deyil, bütöv bir dövrün, qapalı idarəçilik fəlsəfəsinin və cəmiyyətlə ünsiyyətdən imtina edən siyasi elitanın simvolundan danışılır. İfşaedici publisistik mətnlərdə Mehdiyev artıq “keçmiş məmur” yox, ölkədə illərlə yığılıb qalmış problemlərin ideoloji memarı kimi təqdim edilir.
Media tənqidlərinin əsas xətti ondan ibarətdir ki, Ramiz Mehdiyev uzun illər hakimiyyətin daxilində qorxuya əsaslanan sabitlik modelinin qorunmasına xidmət edib. Bu modeldə azad fikir təhlükə, tənqid isə xəyanət kimi qəbul olunub. Bir çox publisistik yazılarda onun Prezident Administrasiyasında formalaşdırdığı mühit “səssiz itaət laboratoriyası” kimi təsvir edilir. Burada əsas meyar peşəkarlıq yox, sədaqət, düşünmək yox, tapşırığı icra etmək olub. Nəticədə isə idarəçilik intellektual baxımdan kasadlaşıb, dövlət aparatında təşəbbüs iflic vəziyyətinə düşüb.
Konkret misal kimi, uzun illər gənc və müstəqil düşüncəli kadrların sistemdən sıxışdırılması göstərilir. Media yazır ki, fərqli baxışı olan məmurlar ya marginalizə edilib, ya da ümumiyyətlə kənara çəkilib. Akademik və elmi mühitin də bu nəzarətdən kənarda qalmadığı vurğulanır. Mehdiyevin özünün fəlsəfi və ideoloji mətnlər yazdığı bir dövrdə universitetlərdə formal elm, konformist yanaşma və təhlükəsiz mövzuların dominant olması təsadüf kimi yox, məqsədli siyasət kimi təqdim olunur.
İfşaedici məqalələrdə ən çox vurğulanan paradokslardan biri onun yazdıqları ilə himayə etdiyi sistem arasındakı dərin ziddiyyətdir. Bir tərəfdən milli dövlətçilik, modern idarəetmə və intellektual elitanın məsuliyyəti haqqında pafoslu tezislər, digər tərəfdən isə real həyatda mediaya təzyiq, ictimai təşəbbüslərin boğulması və alternativ düşüncənin sistemli şəkildə sıradan çıxarılması. Publisistlər bu vəziyyəti açıq şəkildə ikiüzlülük kimi dəyərləndirir və sual edirlər: əgər ideologiya bu qədər güclü idisə, niyə nəticə bu qədər acınacaqlı oldu?
Onun adının korrupsiya müzakirələrində çəkilməsi də artıq dolayı yox, birbaşa siyasi məsuliyyət kontekstində aparılır. Media açıq şəkildə bildirir ki, illərlə hakimiyyətin mərkəzində olmuş bir şəxs ölkədə formalaşmış korrupsioner oliqarxiya sistemindən xəbərsiz ola bilməzdi. Xüsusilə son illərdə vəzifədən uzaqlaşdırılmış yüksək rütbəli məmurların ifşası fonunda Mehdiyevin səssizliyi daha da şübhəli görünür. Publisistik mətnlərdə bu susqunluq “bilmirdim” arqumentinin artıq işləmədiyi bir mərhələnin göstəricisi kimi təqdim olunur.
Ən çox diqqət çəkən məqam isə onun bu ittihamların heç birinə açıq reaksiya verməməsidir. İfşaedici yanaşmaya görə, bu susmaq təsadüfi deyil. Açıq danışmaq Mehdiyevi konkret qərarlar, kadr təyinatları, ideoloji göstərişlər və nəticələr qarşısında cavab verməyə məcbur edə bilərdi. Bu isə onu illərlə toxunulmaz sayılan statusdan çıxarıb ictimai mühakimə obyektinə çevirərdi. Susmaq bu mənada özünü qoruma instinktidir.
Bununla yanaşı, mediada daha geniş yayılan və daha real sayılan ehtimal ondan ibarətdir ki, Mehdiyev hələ də köhnə siyasi davranış modelinə sadiqdir. Bu modeldə keçmiş məmur cəmiyyətə hesabat vermir, mediaya açıqlamada özünü borclu saymır və hesab edir ki, zaman hər şeyi ört-basdır edəcək. Üstəlik, onun əlində mediadan kənar, görünməyən, amma hələ də işlək olan müdafiə mexanizmlərinin qalması ehtimalı açıq şəkildə vurğulanır.
Nəticə olaraq, ifşaedici publisistik yanaşmada Ramiz Mehdiyevin susqunluğu nə ləyaqətli təmkin, nə də arqument bolluğunun göstəricisi kimi qəbul edilir. Bu susqunluq illərlə formalaşdırılmış qapalı, hesabat verməyən və cəmiyyətlə dialoqu rədd edən siyasi mədəniyyətin açıq etirafıdır. Susmaq burada həqiqətin gücündən yox, cavab verməyin təhlükəsindən doğan bir seçim kimi oxunur.
Dəniz NƏSİRLİ
