"Kirov"dan daha böyük və "istənilən gəmidən yüz dəfə güclü". Bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Ən Böyük Daşımayan Gəmiləri üçün Tikinti Proqramını açıqlayarkən deyib.
“Bunlar dünyanın ən yaxşı gəmiləridir. Onlar indiyə qədər tikilmiş ən sürətli, ən böyük və yüz dəfə daha güclü olacaqlar", - deyə ABŞ Prezidenti yeni "Qızıl Donanma" konsepsiyasını təqdim edərək bildirib.
“Euronews”in yaydığı məlumata görə, ilk iki gəminin iki il yarım ərzində hazır olacağı gözlənilir və maksimum proqrama 20-25 Tramp sinifli döyüş gəmisi daxildir.
D.Trampın sözlərinə görə, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin yeni, müasir gəmilərə "çox ehtiyacı var". ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri onsuz da Çin Hərbi Dəniz Qüvvələrindən, ən azı say baxımından geridədir: təxminən 370 Çin gəmisi və sualtı qayığı ilə müqayisədə 300-dən az ABŞ gəmisi və sualtı qayığı var.
Lakin Tramp "Qızıl Donanma" proqramının Pekinə qarşı yönəldiyini qəti şəkildə inkar edib: "Çindən başqa hər kəs; nə ilə qarşılaşacağınızı bilmirsiniz, amma biz güc vasitəsilə sülh istəyirik", - deyə Tramp bildirib.
O, ABŞ və Çin arasında, şəxsən özü ilə Çin prezidenti Si Cinpin arasında "əla münasibətlərin" olduğunu vurğulayıb.
Niyə döyüş gəmiləri?
Döyüş gəmiləri ənənəvi olaraq XX əsrin birinci yarısında tikilmiş ən ağır artilleriya və ən qalın zirehli böyük gəmilərin adıdır.
Sinifin ingiliscə adı olan Döyüş gəmisi, prinsipcə, sadəcə "döyüş gəmisi" kimi tərcümə edilə bilər; lakin Trampın çıxışında iştirak edən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri katibi Con Felan, Defiantı birbaşa 1940-cı illərdə tikilmiş son və ən güclü ABŞ döyüş gəmiləri olan Ayova sinfi ilə müqayisə etdi.
Müasir donanmalarda döyüş gəmiləri yoxdur: II Dünya Müharibəsinin əvvəlində ağır gəmilərin daşıyıcı əsaslı təyyarələrə və sualtı qayıqlara qarşı çox həssas olduğu aydın oldu. Müharibədən sonra, gəmi əleyhinə raketlərin meydana gəlməsi ilə bütün ölkələr döyüş gəmilərini donanmalarından çıxararaq onları dəmir-dümür emalı zavoduna göndərdilər.
Lakin ABŞ-da "Ayova" gəmiləri sökülmədi, əksinə 1950-ci illərin sonlarında konservasiya edildi. Dörd gəmidən biri Vyetnam müharibəsi zamanı müvəqqəti olaraq yenidən işə salındı və 1980-ci illərin əvvəllərində dörd döyüş gəmisinin hamısı kruiz raketləri, müasir elektronika və hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə əhəmiyyətli dərəcədə modernləşdirilərək yenidən istismara verildi. Lakin soyuq müharibənin sonu ilə bu cür bahalı texniki xidmət tələb edən gəmilərə ehtiyac yox oldu və nəhayət, 1990-cı illərin əvvəllərində istismardan çıxarıldılar.
İradə SARIYEVA
