Məhəmməd Əsədullazadə: “Avropa da bunu qəbul etmək istəmir”
Avropa Komissiyasının prezidenti fon der Leyen Trampın Avropa sivilizasiyasının yaxınlaşan tənəzzülü və Avropanın "zəif" liderləri ilə bağlı fikirlərini tənqid edib. O, eyni zamanda, vahid Avropanı müdafiə etmək üçün birlikdə çalışmaq barədə ABŞ-a çağırış edib.
Leyen ABŞ prezidenti Donald Trampın "zəif" liderlər tərəfindən idarə olunan "tənəzzülə uğramış Avropa" haqqındakı açıqlamalarına dekabrın 11-də Brüsseldə keçirilən Politico 28 tədbirindəki çıxışında cavab verib. Ağ Evin sahibinin müsahibəsini şərh edərkən o bildirib ki, Tramp Avropa demokratiyasına müdaxilə etməməlidir.
Fon der Leyenin sözlərinə görə, o, həmişə ABŞ prezidentləri ilə, o cümlədən indi də "çox yaxşı işgüzar münasibətlərə" malik olub. Eyni zamanda, o, Avropanın özünü başqaları ilə müqayisə etməkdənsə, özünə diqqət yetirməli olduğunu vurğulayıb.
"Seçkilərə gəldikdə, kimin bir ölkəyə rəhbərlik edəcəyinə qərar vermək bizdən deyil, həmin ölkənin xalqından asılıdır... Bu, seçicilərin suveren hüququdur və qorunmalıdır"-deyə Leyen bildirib.
Bir neçə gün əvvəl dərc edilmiş və Avropanın növbəti 20 il ərzində yaxınlaşan “sivilizasiya məhvi”ni iddia edən ABŞ Milli Təhlükəsizlik Strategiyasına şərh verən fon der Leyen “başqa heç kimin müdaxilə etməməli olduğunu” vurğulayıb. O, Avropanın, seçkilər də daxil olmaqla, xarici müdaxilə ilə mübarizə aparmaq üçün tədbirlər gördüyünü vurğulayıb.
Qeyd edək ki, rəsmi Vaşinqton Avropa siyasətini tənqid edir.
Belə ki, dekabrın 10-da "The Conversation" podkastının xüsusi bölümünün bir hissəsi olaraq yayımlanan "Politico"ya verdiyi müsahibədə ABŞ prezidenti Avropanı "çürüyən" ölkələr qrupu adlandırıb. Tramp qitənin prezidentləri və baş nazirlərinə istinad edərək, "Düşünürəm ki, onlar zəifdirlər" deyib. O, həmçinin iddia edib ki, Avropa liderləri "nə edəcəklərini bilmirlər".
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Strategiyası Avropanın ifrat sağçı partiyaların təsirini məhdudlaşdırmaq səylərini tənqid edir və bu hərəkətləri siyasi senzura adlandırır. Tramp administrasiyası Aİ ölkələrində hakimiyyət orqanlarının söz azadlığını və siyasi müxalifəti boğduğu iddia edilən "ciddi problemlər"dən narahatlığını bildirib.
Orada həmçinin qeyd olunur ki, Avropa rəsmiləri Ukraynadakı müharibənin nəticəsi ilə bağlı "qeyri-real gözləntilərə" malikdir. Sənəddə deyilir ki, "Avropalıların əksəriyyəti sülh istəyir, lakin bu istək siyasətdə əks olunmur, əsasən hökumətlər demokratik prosesi pozduğu üçün".
“Avropa Komissiyası rəhbərinin kəskin etirazları və çağırışları Trampın siyasətilə bağlıdır”
Politoloq Məhəmməd Əsədullazadə baki-xeber.com-a bildirdi ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsinə görə Avropa ölkələri ilə ABŞ arasında ciddi siyasi böhran davam edir, qarşılıqlı təniqdlər, ittihamlar mövcuddur. “ABŞ Avropaya siyasi və hərbi dəstəyini kəsib. Qəbul edilmiş Milli Təhlükəsizlik Strategiyasında, demək olar ki, Avropanın təhlükəsizlik və müdafiəsi məsələsi ABŞ tərəfindən qəbul edilmir. Həmçinin Trampın Avropa liderlərini tənqid etməsi və onları zəif adlandırması Aİ ölkələri rəhbərləri arasında narazılıqla qarşılanır. ABŞ-la Avropanın formalaşdırdığı təhlükəsizlik çəmbəri demək olar ki, deqradasiyaya uğrayıb. Avropa da bunu qəbul etmək istəmir. Çünki aralarında uzun illərin müttəfiqlik münasibətləri var, Avropanın təhlükəsizliyini ABŞ həyata keçirir. Amma indi Donald Tramp bu öhdəliklərdən imtina edir və Avropanı özü-özünün təhlükəsizliyini təmin etməyə çağırır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi ABŞ və Avropa arasında münasibətlərin bu şəkildə gərginləşməsində katalizator rolunu oynadı. Hazırda ABŞ Rusiya ilə daha yaxın münasibətdədir, nəinki Avropa və Ukrayna ilə. ABŞ Ukrayna böhranı ilə bağlı məsləhətləşmələri Avropa ilə deyil, Rusiya ilə keçirir. Aİ də ABŞ-ın bu siyasətindən nəticə çıxarır...”
M.Əsədullazadə düşünmür ki, bundan sonra ABŞ Avropa ilə təhlükəsizlik və siyasi əməkdaşlıq edəcək. O yeni dünya siyasi nizamının qurulduğunu bildirərək qeyd etdi ki, bu halda Avropa özü öz təhlükəsizliyini təmin etməlidir. “Leyenin də açıqlamaları, təbii ki, Aİ-nin mövqeyidir, onlar ABŞ-ın siyasətinə etiraz edirlər. Yəni Avropa Komissiyası rəhbərinin kəskin etirazları və çağırışları Trampın siyasətilə bağlıdır.
Eyni zamanda, Avropa Komissiyanın rəhbəri Amerikaya yönəlik “gəlin təhlükəsizlik müttəfiqliyini yenidən quraq” kimi çağırışlar da edib, amma bu, ABŞ tərəfindən qəbul edilməyəcək”-deyə M.Əsədullazadə bildirdi.
İradə SARIYEVA
