ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ukrayna ilə Rusiya arasında sülhə nail olmaq üçün hazırladığı plan layihəsi Kiyev administrasiyası tərəfindən sərt tənqid olunub.
Ukrayna Prezidenti Zelenski bildirib ki, ABŞ-ın sülh planı 28 maddədən 20 maddəyə endirilib. Ancaq sənəddən konkret hansı maddələrin çıxarıldığı məlum deyil. Zelenski isə deyir ki ki, bunlar Ukrayna üçün ən mübahisəli maddələrdir.
Onun sözlərinə görə, tərəflər ərazi məsələsində kompromis əldə edə bilməyib. Zelenski, danışıqlar aparan tərəflər arasında ərazi güzəştləri məsələsində fikir ayrılığı olduğunu bildirib. ABŞ, Rusiya və Ukraynanın öz baxışları olduğunu deyən Zelenski, Donbas məsələsində razılığa gələ bilmədiklərini bildirib. O, bildirib ki, Ukrayna öz ərazisindən imtina etmək niyyətində deyil.
“Amerikalılar kompromis axtarırlar, amma ərazi məsələsinə gəldikdə isə, ortada heç nə yoxdur.
Trampın müharibənin necə bitməsi ilə bağlı Ukraynadan fərqli "öz vizyonu" var. Ukrayna ərazisinin təhlükəsizlik zəmanətləri qarşılığında dəyişdirilməsi barədə heç bir mülahizə yoxdur.
Amerikalılar Ukraynaya silah tədarük etməyə davam edəcəklər. Onlar bundan pul qazanırlar və bu, onların hazırkı siyasətinə uyğundur” – deyə Zelenski bildirib.
Rusiyanın müəyyən ərazilərin onlara verilməsini tələb etdiyini bildirən Ukrayna lideri deyib: "Bizim nə hüquqi, nə konstitusiyamıza, nə də beynəlxalq hüquqa görə... nə də mənəvi cəhətdən belə bir səlahiyyətimiz yoxdur. Rusiya ərazilərimizdən imtina etməyimizi istəyir, amma biz qətiyyən heç nədən imtina etmək istəmirik".
Zelenski təhlükəsizlik zəmanətlərinin də danışıqlarda mühüm yer totduğunu vurğulayıb. "Əldə edə biləcəyimiz ən güclü təhlükəsizlik zəmanətləri ABŞ-dan gələ bilər", - deyən Zelenski əlavə edib ki, bu, yalnız "boş Budapeşt Memorandumu deyil, ABŞ Konqresi tərəfindən səsverməyə çıxarılan real təhlükəsizlik sistemi" olduqda mənalı olardı.
"Politico" isə bir Avropa rəsmisinə istinadən bildirir ki, ABŞ-Ukrayna danışıqları faktiki olaraq dalana dirənib. Çünki Vaşinqton Kiyevi Donbası təslim etməyə inandırmağa çalışır, ancaq Ukrayna hakimiyyəti bundan imtina edir.
"Ərazi məsələsində amerikalıların sadə bir mövqeyi var: Rusiya Ukraynadan ərazilərini təhvil verməsini tələb edir və amerikalılar da buna necə nail olmağı düşünürlər", - deyə nəşr mənbəyə istinadən yazır.
Mənbə həmçinin vurğulayır ki, Amerika tərəfi Ukraynanın gec-tez Donbasdan çıxmasında israr edir.
Bundan əvvəl ABŞ prezidenti Tramp Ukraynanın ABŞ sülh planına münasibətindən narazılığını bildirmişdi.
Ötən həftə ABŞ nümayəndələri sülh planını müzakirə etmək üçün Rusiyaya səfər ediblər. Putinlə ABŞ nümayəndələrinin görüşündə əsasən ərazi məsələləri müzakirə olunub. Lakin heç bir kompromis əldə edilməyib və amerikalılar Moskvadan əliboş ayrılıblar.
Bunun ardınca Rusiya tərəfi Ukrayna ilə bağlı sülh planının hazırda "dörd paketdə" müzakirə olunduğunu açıqlayıb. Bunlardan biri Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin sayının məhdudlaşdırılması, ikincisi ərazi məsələləri, üçüncüsü Rusiya ilə ABŞ arasında iqtisadi əməkdaşlıq, dördüncüsü isə Avropada təhlükəsizlik məsələlərilə bağlıdır.
Tərəflərin anlaşa bilmədiyi Donbas bölgəsi Ukraynanın şərqində yerləşir, Rusiya sərhədinə yaxın Donetsk və Luqansk bölgələrini əhatə edir və sənaye cəhətdən zəngin olması səbəbindən hər iki ölkə üçün də böyük əhəmiyyət daşıyır. Bölgə əhalisinin əhəmiyyətli bir hissəsi rus mənşəli olduğundan və rus dilində danışdığından, Rusiya buradakı təsirini genişləndirmək və strateji maraqlarını qorumağa çalışır. Ukrayna isə öz ərazi bütövlüyünü qorumağı hədəfləyir. Bu vəziyyət Donbası həm müharibə, həm də diplomatik böhran meydanına çevirir.
Ötən həftə açıqlama verən Rusiya prezidenti Vladimir Putin Donbası və “Novorossiyanı” nə olursa olsun ələ keçirəcəklərini bildirib: "Ya bu bölgələri güclə azad edəcəyik, ya da Ukrayna qoşunları bu bölgələri tərk edəcək və orada müharibəni dayandıracaqlar".
TAHİR
