X sosial media platformasının sahibi İlon Mask İsraildə baş nazir Benyamin Netanyahu ilə görüşüb. Kritik səfərdən əvvəl İsrailin rabitə naziri Maska məxsus Starlink peyklərinin Qəzza və İsraildə işə salınmayacağı ilə bağlı prinsipial razılığa gəldiklərini bildirib. Bəs görəsən, niyə İsrail İlon Maskın "Starlink" peykindən istifadə olunmamasına bu qədər maraqlıdır?
Mövzu ilə əlaqədar "Bakı-Xəbər"ə açıqlama verən politoloq Kazım Kazımov bildirib ki, xüsusilə münaqişələrin olduğu zonalarda söz azadlığı və informasiya alma azadlığı ciddi şəkildə pozulur. "Belə ki, bu gün dünyanın fərqli nöqtələrində Afrikadakı münaqişə ocaqlarında, Cənubi-Şərqi Asiyadakı münaqişə ocaqlarında ciddi şəkildə bəzən böyük insan tələfatları ilə nəticələnən hadisələr yaşanır, lakin dünyanın bundan xəbəri olmur. Amma bu gün İsrail-Qəzza münaqişəsi qısa müddət ərzində dünyaya yayıldı. Çünki bu gün telekomunikasiya vasitələri çox inkişaf edib. Əlimizdəki telefon belə qısa müddətdə kameraya çevrilə bilir. Təbii ki, İsrailin bu qədər ciddi hücumu, mülki şəxsi hədəf alması bütün dünyada, İslam dünyasında, xüsusilə müsəlman ölkələrində qəzəblə qarşılandı. Müsəlman ölkələri və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ciddi şəkildə İsraili qınadı. Hətta Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Qətər İsrailə embarqo çağırışı etdi. Türkiyə prezidenti Almaniyadakı səfərində ciddi şəkildə Qərbi də qınadı. Qərb cəmiyyətlərində də Londonda, Stokholmda, Berlində, Parisdə, Vaşinqtonda Netenyahunun hərbi əməliyyatlarına qarşı mitinqlər gördük. Buna baxmayaraq İsrailin dünyada güclü lobbisi var. Belə olan təqdirdə İsrailə yaxın olan media quruluşları, xüsusilə sosial media platformalarında belə bir kompaniya başladı "Tik-tok", "İnstagram", "Facebook" Netenyahunu ittiham edən xəbərləri, sosial media vloqlarını bloklamağa, silməyə başladı. Bundan əlavə videolar görünməz hala gəldi, kanallar qapadıldı. Alqoritmik dəyişikliklə Fələstində gündəm olacaq videolar axıra düşdü. Amma burada "Starlink" xüsusilə Tviter indiki adı "X" plarforması bir qədər bu işdən kənarda qaldı. Fələstində, Qəzzada baş verən hadisələrlə bağlı sürətli şəkildə məlumatlar yayılırdı. Təbii ki, buna görə də Netenyahu zaman-zaman üstüqapalı şəkildə İlon Maskı tənqid etdi. Ondan əlavə İsrailə yaxın media quruluşlarından da tənqidlər gəldi. Nəticədə İlon Mask özünü basqı altında hiss etməyə başladı və nəsə məcbur etdi ki, İsrailə getdi. Ordakı səfərlərdə dedi ki, "yaxşı mən "Starlink"i bu məsələlərdən kənarda tutacam".
Kazım Kazımov qeyd edib ki, "Starlink" bir peykdir. "Starlink" peyki o işə yarayır ki, dünyada internetin əlçatmaz olduğu nöqtələrdə, məsələn Qəzzada bu gün İsrail yerli telekomunikasiya vasitələrini çox ciddi şəkildə bloklayır, lakin "Starlink"i bloklaya bilmir:"Çünki "Starlink" dünyadan çox uzaqda və kosmosda fəaliyyət göstərən bir peyk şəbəkəsidir. Və buna da İsrailin gücü çatmır. Burada ancaq İlon Maskın şirkəti özü fəlaiyyətini dayandıra bilərdi.
Bu gün təkcə Qəzzada deyil, Ukraynada da "Starlink"in peykləri fəaliyyət göstərir. Amma hər halda İlon Mask müəyyən basqı ilə qarşı- qarşıya qaldığına görə elan etdi ki, bundan sonra Qəzzada "Starlink" peyki olmayacaq".
Politoloqun sözlərinə görə, yəni biz bundan sonra Qəzzada baş verən humanitar fəlakəti və mülki şəxsə hədəf alınmasını artıq mediada daha az görəcəyik. Amma ədalət naminə bunu da demək lazımdır ki, niyə məhz Ukraynada fəaliyyət davam edərkən Qəzzada bunun fəaliyyətinə son verirlər? Düşünürəm ki, bu ədalətsizlikdir, buna görə də nə baş verirsə dünyanın bunların hamsını öyrənməsinə haqqı var.
Leyla SƏMƏNDƏR
