Hərbi ekspert İqor Romanenko bəzi məqamları izah edir:- Getdikcə daha çox Avropa dövlətlərinin nümayəndələri və liderləri Ukraynada müharibənin davam etdirilməsindən danışırlar. Bu yaxınlarda Almaniya kəşfiyyatının rəhbəri Bruno Kahl demişdi ki, Ukraynada müharibə 2030-cu ilə qədər davam edərsə, bu Avropa üçün daha təhlükəsiz olar. Əvvəllər oxşar bəyanatlarla Polşa və Slovakiya siyasətçiləri çıxış edirdilər. Bu kimi bəyanatlar isə göstərir ki, Avropa Rusiyanın mümkün təcavüzündən qorxur və Rusiyaya fasilə, yeni güc və resurslar toplamaq üçün vaxt verilərsə, 2-3 ildən sonra onları nə gözləyə biləcəyini anlayırlar. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyenin Ukraynanın Avropanı Rusiyadan qoruyacaq “polad kirpiyə” çevirmək lazım olduğunu söyləməsi əbəs yerə deyil. Artıq avropalılar Ukraynaya hərtərəfli dəstəkdən və öz müdafiə potensialını gücləndirməkdən danışırlar. Məqsəd aydındır,müharibədə Ukraynaya kömək etmək,lakin iştirak etməmək... Hərbi ekspert İqor Romanenkonun fikrincə, avropalıların bu cür bəyanatları Ukraynaya münasibətdə müəyyən qədər məkrlidir, axı müharibə bizim torpağımızda davam edir və Rusiya ordusunun hücumları nəticəsində Ukrayna şəhərləri dağılır, çoxsaylı insan ölümləri baş verir, bir sözlə ukraynalılar müharibənin bütün dəhşətlərini yaşayırlar. “Ukrayna dördüncü ildir və əslində isə 2014-cü ildən bəri Avropanın sülhü üçün inanılmaz dərəcədə yüksək bədəl ödəyir. Amma bu məsələyə sırf praqmatik prizmadan yanaşsanız görərsiniz ki, avropalılar da öz-özlüyündə haqlıdırlar. Axı, bu qarşıdurmada onlar Ukraynaya pul, silah və hərbi təlimlərin keçirilməsi ilə bağlı yardım göstərirlər.
Bu yerdə belə bir göstərici diqqət çəkir ki, polyakların 80%-i Ukrayna ərazisində Polşanın maraqları üçün döyüşmək istəmir, buna görə də Avropalı siyasətçilərin bəyanatları ABŞ administrasiyasının daha əvvəl bəyan etdikləriylə üst-üstə düşür. Müttəfiqlərin məqsədi Rusiyanı zəiflətməkdir ki, o, yaxın gələcəkdə yenidən hərbi əməliyyat aparmaq gücündə olmasın. Mahiyyət etibarı ilə amerikalıların əvvəlki bəyanatları indi Almaniya kəşfiyyatının rəhbəri və ya digər Avropa dövlətlərinin nümayəndələrinin bəyan etdiyi bəyanatlardan heç də fərqlənmir. "Son üç ildə dinc yaşayan Avropadan fərqli olaraq, bu gün Ukrayna döyüşür. Müharibə Avropa dövlətlərinin ərazisində getmir, ölənlər də bu dövlətlərin vətəndaşları deyil. Bütün bunlar burada, Ukraynada baş verir. Ona görə də Ukraynanın maraqları avropalılar üçün prioritet olmalıdır. Onlar bunu açıq şəkildə başa düşməlidirlər.Biz Ukraynaya rəğbət bəsləyirik deməklə iş bitmir - bu yanaşma deyil, çünki biz çox şey itiririk”, - deyə İqor Romanenko bildirir. Bəs müttəfiqlər nə etməlidir? Hərbi ekspert qeyd edir ki, yaxın vaxtlara qədər Ukraynaya müxtəlif yollarla kömək edən əlliyə yaxın müttəfiqi olub. "Amma müttəfiqlərimizdən heç biri bizə Şimali Koreyanın Putinə kömək etdiyi kimi - raket və hərbi vasitələr və ya İranın Rusiyaya texniki və hərbi yardım göstərdiyi kimi kömək etməyib. Hətta Çin, guya Ukraynaya qarşı müharibədə iştirak etmir, əslində isə onu hərbi, siyasi və iqtisadi cəhətdən daim dəstəkləyən Putinə kömək edir. Ona görə də biz burada Avropanın gələcək prioritetlərini aydın şəkildə dəyərləndirməliyik deyə ekspert vurğulayır. Bəs Putinin gücü nə qədərdir? Hərbi ekspertin fikrincə, indiki rejimdə Rusiya daha 1 və ya 1,5 il müharibə apara bilər. Putinin həm canlı qüvvə, həm də zirehli texnika baxımından iki ilə kifayət edəcək qədər resursu var. "Rusiyadakı sovet ehtiyatları da tükənir. Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin hərəkətləri sayəsində hərbi potensialda strateji azalma müşahidə olunur. Amma bura başqa bir məqam əlavə olunur, çünki Rusiya iqtisadiyyatı müharibə vəziyyətinə gətirilib. Və Putini xeyli zəiflətmək üçün daha iki - üç il lazımdır. Avropa dövlətlərinin nümayəndələrinin də istədiyi budur: müharibə Ukrayna ərazisində “qaynasın”. Lakin bu düzgün yanaşma deyil. Axı biz onlara kifayət qədər vaxt vermişik – üç il, amma avropalılar bunu çox ləng edirlər.Və yalnız Münhendəki məzəmmətlər bu işi bir qədər gücləndirməyə kömək etdi - avropalılar indi pula sahib olduqları üçün yenidən vaxt tələb edirlər. Bu vaxt isə bizə çox baha başa gələcək, çünki Avropa bizə kömək etməyə hazırlaşarkən, Ukraynada insanlar ölür, şəhərlərimiz və kəndlərimiz dağıdılır”, - deyə İqor Romanenko fikrini yekunlaşdırır.
Surxay Əliyev
