“The Times” Trampın Ukrayna ilə bağlı son tənqidi bəyanatlarını təhlil etməyə çalışıb – Araşdırmaçı müəllifin sözlərinə görə, Tramp - Zelenski münasibətlərindəki gərginlik çoxdankı mövzudur. O, Ukrayna liderini “diktator” adlandırdı, lakin dərhal Zelenskiyə şəxsi simpatiyasını bildirdi. Britaniyalı jurnalist Mark Bennetts “The Times” qəzetində dərc olunan məqaləsində xatırladır ki, Trampın Zelenskiyə və Ukraynaya olan düşmənçiliyi hələ onun Ağ Evdəki ilk müddətində müşahidə olunub. 2019-cu ildə Kiyev Co Bayden və oğlu Hunterlə bağlı araşdırma elan edənə qədər Tramp Ukraynaya 400 milyon dollarlıq hərbi yardımı gizlətməkdə ittiham olunaraq impiçmentə məruz qalıb. Tramp iddia edib ki, Bayden oğlunun əlaqəsi olduğu Burisma şirkətini qorumaq üçün Ukrayna hakimiyyətinə təzyiq edib. Lakin Baydenin qanunsuz hərəkətlərinə dair heç bir sübut tapılmayıb. Tramp hətta Zelenskini təhqiqat başlatmağa razı salmaq üçün vəkili Rudolf Giulianini Ukraynaya göndərib. Keçmiş iş adamı və Culianinin köməkçisi Lev Parnas da o fikirdədir ki,“Tramp Ukraynaya nifrət edir” "Tramp və onun ətrafı hesab edir ki, Trampın bütün problemlərinin səbəbkarı məhz Ukrayna olub", - deyə Parnas ötən il Politico-ya deyib. Tramp həmçinin 2016-cı ildə Demokratik Milli Komitəyə edilən kiberhücumun arxasında Rusiyanın deyil, Ukraynanın olduğu barədə sui-qəsd nəzəriyyəsini təsdiqlənməsini istəyib. Lakin Amerika kəşfiyyatı bu versiyanı təkzib edərək, günahı Kremlin üzərinə atıb. Məqalə müəllifinə görə,Zelenski üçün prezidentliyinin əvvəlində Baydenlərə qarşı təhqiqat tələb etmək dilemma idi. Çünki Kiyev Ukraynanın şərqində rusiyayönlü yaraqlılara qarşı mübarizəni maliyyələşdirmək üçün Vaşinqtonun köməyinə böyük ehtiyacı olub. ABŞ-ın hərbi yardımının gecikməsi və ya dayandırılması onun üçün fəlakətli ola bilərdi. Amerika siyasətinə çıxmaq Konqresdə güclü mövqe tutan demokratlarla onun münasibətləri korlaya bilərdi.Beləliklə də Zelenski və müşavirləri Demokrat Partiyasına qarşı risk etməmək qərarına gəliblər. Zelenski araşdırmanı CNN-də elan etməyi planlaşdırmışdı, lakin ABŞ-da yardımın dondurulması ilə bağlı qalmaqal yarandıqdan sonra planlar dəyişdi. Yardımın dondurulması tez bir zamanda aradan qaldırıldı, pul ödənildi və Zelenski də müsahibəni ləğv etdi. Lakin bir çox ABŞ rəsmiləri vurğulayıblar ki,Ukraynaya yardım yalnız Baydenlərə qarşı təhqiqat müqabilində buraxılacaq. ABŞ-ın o zamankı Aİ-dəki səfiri Qordon Sondland birbaşa bəyan edib ki, Ukraynaya təzyiq Trampın özü tərəfindəndir. O, həmçinin təsdiqləyib ki, Zelenskinin Ağ Evə dəvəti onun araşdırma elan etməsi ilə bağlı idi. İki həftə sonra BMT Baş Assambleyasında Trampla birgə mətbuat konfransı zamanı Zelenskiyə ona təzyiq olub-olmadığını birbaşa soruşublar. Onun cavabı isə çətin ki, Trampı qane etsin: "Məncə, yaxşı telefon danışığımız oldu... Hər şey qaydasında idi. Çox şeyi müzakirə etdik. Məncə, siz özünüz gördünüz ki, mənə heç kim təzyiq göstərmir". Bu yerdə Tramp dərhal öz şərhini əlavə etdi: “Başqa sözlə, təzyiq yoxdur”. İmpiçment dinləmələri zamanı ABŞ-ın Ukrayna üzrə xüsusi nümayəndəsi Kurt Uoker deyib ki, Tramp Ukraynanı dəhşətli insanlarla dolu korrupsionerlər ölkəsi adlandırırdı. Tramp 2020-ci ildə Senat tərəfindən sonda bəraət qazansa da, impiçment faktına görə, - o, ABŞ tarixində bu prosesdən keçən üçüncü prezident oldu – bu da onu çox narazı saldı. Trampın Zelenskini və Ukraynanı bəyənməməsi onun Rusiyada bütün siyasi müxalifəti məhv edən keçmiş KQB agenti Putinə heyranlığı ilə tamamilə ziddiyyət təşkil edir. Rusiya 2022-ci ildə Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxiləyə başladıqdan sonra Qərb Kiyevi dəstəkləmək üçün birləşsə də, Tramp açıq şəkildə Zelenskini ələ salmağa davam etdi. Kampaniya mitinqlərində o, Zelenskini yer üzündəki ən böyük şoumen adlandıraraq, Amerikadan hərbi yardım almaqda çox ağıllı olduğunu göstərirdi. Britaniyalı analitik yazır ki, 2019-cu ildə olduğu kimi, Tramp yenə də Zelenskini siyasi oyunlarında alver predmetinə çevirməyə çalışır.
Surxay Əliyev
