Rusiya Prezidenti Putin fevralın 12-də Suriyanın keçid dövrünün prezidenti Əhməd əl-Şara ilə ilk dəfə baş tutan telefon danışığında Rusiyanın Suriya ilə tarixən dostluq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq münasibətləri qurduğunu deyib.
O, Suriya xalqının rifahı naminə ölkənin yeni rəhbərliyinin qarşısında duran vəzifələrin həllində həmkarına uğurlar arzulayıb. Suriyadakı mövcud vəziyyətlə bağlı tərəflər hərtərəfli fikir mübadiləsi aparıb.
Bəs bu görüşü KİV-lər və ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Beynəlxalq politoloq və Yaxın Şərq üzrə ekspert Yelena Suponina qeyd edib ki, Putin Rusiya ilə Suriya arasında münasibətlərin inkişafı üçün yeni strategiya hazırlayır. Putinin Suriya lideri Əhməd Şaraa ilə telefon danışığı da məhz bununla bağlıdır. Suponina əmindir ki, Rusiya kimi, Suriya hakimiyyəti də Rusiya ilə əlaqələri saxlamaqda maraqlıdır.
Üstəlik, Rusiyanın Suriyada hələ də taleyi həll olunmamış hərbi bazaları var. Bu yöndə danışıqlar çətin olsa da davam edir. Politoloq hesab edir ki, Şaraaya “fiziki cəhətdən heç nə olmasa, uzun illər Suriyanın başçısı” olacaq. Rusiya hakimiyyəti də bunu başa düşür. Suriyanın yeni prezidenti üçün isə beynəlxalq münasibətləri şaxələndirmək vacibdir.
“Məlum olduğu kimi, Suriyada Türkiyəyə yaxın qüvvələr hakimiyyətə gəlib. Əhməd Şaraa uzun müddət Türkiyə xüsusi xidmət orqanlarının himayəsində olan və türk siyasətçiləri ilə yaxşı əlaqələri olan bir şəxsdir. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan da çox gözəl başa düşür ki, Suriyanın yeni hakimiyyəti çox şaxəli siyasət aparıb, beynəlxalq əlaqələr qurmalıdır, əks halda avropalılar və amerikalılar bu ölkəyə normal həyat yaşamağa imkan verməyəcəklər ”, - deyə Suponina fikrini yekunlaşdırıb.
Rusiyanın “Svobodnaya Press” nəşri isə qeyd edir ki, telefon danışığında Rusiyanın “Suriyada sosial-iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına, o cümlədən yerli sakinlərə humanitar yardım göstərməyə” hazır olması vurğulanıb. Lakin Rusiya hərbi bazalarının taleyinə dair heç bir eyham olmayıb. Hansı ki, bu günlərdə Xmeymim aviabazasından Tartusa raket daşıyan 30 yük maşınından ibarət karvan Suriyanın yeni hökumətinin hərbçiləri tərəfindən dayandırılıb və uzun müddət gözlədilib. Xüsusilə xoşagəlməz haldır ki, bu hadisə Suriyanın keçid hökumətinin müdafiə naziri Murhaf Əbu Kəsranın ölkədəki Rusiya bazalarının qorunub saxlanmasının yeni hakimiyyətə fayda verib-verməyəcəyindən asılı olacağı barədə son açıqlamaları fonunda baş verib.
Rusiya Beynəlxalq Məsələlər Şurasının eksperti Kirill Semenova görə, Moskva və Dəməşq tarixin səhifəsini çevirib sıfırdan əlaqələr qurmağa çalışacaqlar. Lakin bu, Suriyanın əvvəlki hökuməti ilə əldə edilmiş bir sıra razılaşmaların qorunub saxlanmasına mane olmur: “Bu, təkcə hərbi bazalara deyil, digər məsələlərə də aiddir. Ən əsası odur ki, münasibətlərdə heç bir pozulma olmayıb, çünki ölkələrimiz arasında əlaqələr təkcə siyasi məsələlərlə məhdudlaşmır. Onlar olduqca dərindir. SSRİ-nin hələ Əsəd klanı və Bəəs Partiyası hakimiyyətə gəlməmişdən əvvəl də Suriya ilə münasibətləri olub”.
Surxay Əliyev
