Mətləb Salahov: “Aylıq 500-700 arası maaş alan ailə üçün təkcə bir uşağı 240 manata məktəbli avtobusu ilə yola salmaq ciddi məsrəf deməkdir”
Məlum olduğu kimi, oktyabrın 1-dən Bakıda "məktəb avtobusları” layihəsinin həyata keçirilməsinə başlanılıb. Layihə, ilkin mərhələdə 8 dövlət və 3 özəl məktəb olmaqla, ümumilikdə 11 təhsil müəssisəsini əhatə edir. Layihə çərçivəsində xidmət göstərilən məktəblər arasında Elitar Gimnaziya, 6, 8, 20, 23, 27, 132-134 və 189-190 saylı məktəblər yer alır.
Məlumat üçün bildirək ki, layihəyə əsasən, şagirdlərin daşınması üçün nəzərdə tutulan aylıq abunə haqqı məsafədən və gedişdən asılı olaraq 180-240 manat arasında dəyişir. Məsələn, bir şagirdi 5-10 km uzaqlıqda yerləşən məktəbə bir ay aparıb-gətirmək üçün valideyndən 180 manat ödəniş alınır. Bu isə o deməkdir ki, 5 günlük iş həftəsi olan məktəblərdə oxuyan şagirdlər üçün gündəlik yol pulu 8,2 manat (180/22 gün) təşkil edəcək. Müqayisə üçün bildirək ki, bu qiymət paytaxt ərazisində fəaliyyət göstərən taksi xidmətlərinin qiymətinə bərabərdir. Belə ki, əksər taksi xidmətlərində 1 km məsafə üçün gediş haqqı təxminən 70-80 qəpik arasında dəyişir.
“Layihənin əlçatanlığı və geniş sosial auditoriyanı əhatə dərəcəsi o zaman geniş olacaq ki, qiymətlər Azərbaycan reallığına uyğun şəkildə hesablansın”
Jurnalist-ekspert Mətləb Salahov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, məktəbli avtobusları əslində uzun illərdir ki, bütün inkişaf etmiş ölkələrdə, xüsusilə ABŞ, Kanada kimi ölkələrdə şagirdlərin hər gün istifadə etdikləri sərfəli layihədir. Bu layihə əslində şagirdlərin rahat şəkildə məktəbə yetişmələri, onların təhlükəsizliyi baxımından olduqca önəm daşıyan məsələdir: “Lakin ölkəmizdə neçə gündür fəaliyyətə başlayan məktəbli avtobusları layihəsi elə ilk gündən ictimai rəydə “axsamağa” başladı. Niyə? - qiymətlərin olduqca yüksək olması, əksər valideynlərin real sosial vəziyyətinə uyğun olmamasına görə. Əslində bunun təhsil müəssisələri, yaxud dövlətin başqa qurumları tərəfindən reallaşdırlması daha məqbul olardı. Çünki hazırda bunu reallaşdıran şirkət özəl iqtisadi qurumdur və bu layihə sırf biznes maraqları üçün qurulub. Amma dövlət tərəfindən bu iş görülsəydi, valideynlərin sosial yükü və maliyyə durumu nəzərə alınardı.
İndi məlum olur ki, bu məktəbli avtobuslarının aylıq abunə haqqı, demək olar ki, taksi qiymətlərinə bərabərdir. Məktəbli avtobuslarının aylıq abunə haqqının 100 manatdan başlandığı deyilsə də, əslində real rəqəmlər daha yüksəkdir. Aparılan kiçik araşdırma nəticəsində məlum olub ki, bir uşaq üçün qiymətlər məsafələr üzrə fərqlənsə də, ümumi halda bu xidmət baha başa gəlir.
Məsələn, Xırdalan şəhərindən 132-134 nömrəli məktəbə gediş-gəliş bir şagird üçün aylıq 240 manat təşkil edir. Ay ərzində şagirdlərin ortalama dərsə 20 dəfə gedib-gəldiklərini nəzərə alsaq, bu, Xırdalan şəhərində yaşayan bir şagird üçün günlük 12 manat yol xərci deməkdir. Yasamalda yaşayan bir şagird üçün isə günlük 8-9 manat arası xərc ortaya çıxır. Aylıq 500-700 manat maaş alan ailə üçün təkcə bir uşağı 240 manata məktəbli avtobusu ilə məktəbə yola salmaq ciddi məsrəf deməkdir. Məncə, layihə rəhbərləri orta statistik azərbaycanlının gəliri ilə real bazar qiymətlərini və aşağı təbəqənin cibinə daxil olan vəsaiti mütləq dəyərləndirməli idilər. Layihənin əlçatanlığı və geniş sosial auditoriyanı əhatə dərəcəsi o zaman geniş olacaq ki, qiymətlər Azərbaycan reallığına uyğun şəkildə hesablansın. Əlbəttə, artıq o başqa məsələdir ki, imkanı olan bu avtobuslardan istifadə edəcək, olmayan yenə marşrut avtobuslarda basabas halında yoluna davam edəcək”.
Günel CƏLİLOVA
