Fikrət Yusifov: "Xarici ticarət dövriyyəmizin strukturunda əvvəllər mövcud olmuş mənzərə dəyişməyib"
Azərbaycan Mərakeşdən plastik qab alışını bərpa edib. Ötən ilin yanvar-oktyabr aylarında Azərbaycan 5,54 milyon dollar dəyərində 1 min 727 ton plastik qab (yemək və mətbəx qabı) idxal edib.
Maraqlıdır ki, plastik qab neftin emalından alınır, amma bunu da Mərakeşdən idxal edirik. Halbuki, neft emal edildikdən sonra ondan 100 cür məhsul istehsal etmək olur. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda neft zavodu da var. Eyni zamanda Sumqayıtda bir sıra kimya zavodları var. Üstəlik, neft emalından əldə edilən məhsullar hesabına bu cür məmulatların hazırlanması iqtisadiyyatda əlavə dəyər yaradır və yeni iş yerləri açılar. Nəzərə almaq lazımdır ki, neçə illərdir ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi prioritet elan edilib. Plastik qabların istehsalı nə çətin şeydir ki, biz onu Azərbaycanda istehsal edə bilmirik, baha qiymətə kənardan, özü də Mərakeş kimi ölkədən idxal edirik?
"Əgər biz buna nail ola bilsək, o zaman bu kimi məhsulları idxal yox, özümüz istehsal edəcəyik"
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən sabiq maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında belə vəziyyətin yaranmasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: "Son 20 ildə ölkədə iqtisadiyyatın real sektorunun inkişafı istiqamətində çox işlər görülüb. İyirmi il ərzində real sektordan ixracımızın həcminin 260 milyon dollardan 3,4 milyard dollara qədər arta bilməsi dediklərimizin sübutudur. Lakin bu yetərlidirmi? Bu suala rəqəmlərin dili ilə cavab verməyə çalışaq. Bu gün ümumi ixracımızin 88 faizə qədəri neft və qaz sektorunun payına düşür. Yəni 20 il ərzində qeyri-neft sektorundan ixracımızın həcminin 13 dəfəyə qədər artmasına baxmayaraq, bütövlükdə xarici ticarət dövriyyəmizin strukturunda əvvəllər mövcud olmuş mənzərə dəyişməyib. Rəsmi statistika keçən ilin 11 ayı ərzində 18,8 milyard dollarlıq idxalımızın olduğunu təsdiq edir. Əgər illik idxalımızı orta hesabla müəyyən etməyə qalxsaq, o halda 2024-cü il üzrə idxalımızın 20,5 milyard dollar (18,8:11x12) səviyyəsində olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, real sektordan ixrac hesabına əldə etdiyimiz 3,4 milyard dollar vəsait cəmi idxalımızın 16-17 faizini örtə biləcək səviyyədədir. İdxalın qalan hissəsi neft və qaz satışından daxil olan valyuta gəlirləri hesabına örtülür. Neft erasının bitdiyi indiki dönəmdə biz ölkədə real sektorun indikindən dəfələrlə yüksək sürətlə inkişafına nail olmalı və bu sektordan ixrac hesabına ölkəyə daxil olan valyuta gəlirlərinin həcmini ilkin mərhələdə ümumi idxalımızın ən azından 50,0 faizi səviyyəsinə, ikinci mərhəllədə isə 80 faizi səviyyəsinə yüksəltməyə çalışmalıyıq. Bunu etmək üçün ölkənin yetərincə təbii resursları, əmək ehtiyatları və maliyyə imkanları mövcuddur. Əgər biz buna nail ola bilsək, o zaman bu kimi məhsulları idxal yox, özümüz istehsal edəcəyik".
Vidadi ORDAHALLI
