Tural İrfan: "Nazirlər Kabinetinin qəbul etdiyi qərara görə, qəbir yeri üçün qiymət, rüsum nəzərdə tutulmayıb"
Bakının müxtəlif yerlərindəki qəbiristanlıqlarda qiymətlər hər kəsə bəllidir. İslam şəriətində qəbir yerlərinin satılması haram buyurulsa da, işbazlar buna məhəl qoymur. Qanunla da qəbir yerləri vətəndaşlara pulsuz verilməlidir.
Belə ki, Bakıda bir çox qəbiristanlıq bələdiyyələrin balansına verilib. Yəni məzarlıqlara rəhbər təyin etmək, qəbir yerlərinin sıralanması, dəfn və dəfnlə bağlı digər işləri bələdiyyələr həyata keçirir. Bu, Nazirlər Kabinetinin (NK) təsdiq etdiyi "Qəbiristanlıqların salınması və idarə olunması Qaydaları"nda öz əksini tapıb. Dəfnlə bağlı bir çox məqamların yer aldığı Qaydalarda qəbir yerlərinin ayrılması və dəfnin təşkili məsələsi də vurğulanıb. Ancaq ölən şəxsin yaxınları meyiti dəfn etmək üçün müəyyən məbləğə qəbir yeri aldığını deyirlər. Yəni ölən şəxsin yaxınlarına məzar üçün yer ərazidən asılı olaraq müxtəlif qiymətə təklif olunur. Hətta təklif edilən məbləğ bir evin qiymətinə qədər gedib çıxır.
"Hər bir vətəndaşın yaşamaq haqqı olduğu kimi, eyni zamanda öləndə öz vətənində dəfn olunmaq haqqı da var, özü də pulsuz"
Ilahiyyatçı Tural İrfan "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Nazirlər Kabinetinin qəbul etdiyi qərara görə, qəbir yeri üçün qiymət, rüsum nəzərdə tutulmayıb. Ancaq əsasən paytaxtda baha qiymətlərə qəbir yerləri satılır: "Hətta bunun alveri ilə məşğul olanlar var. Bələdiyyələr ya bu alverin içindədir, ya da göz yumurlar. Qəbir satanlar bəhanə edir ki, vətəndaş rayon qeydiyyatındadır, aparsın ölüsünü öz rayonunda dəfn etsin, ya da pul verib buradan alsın. Naçar qalan vətəndaş da pulla qəbir yeri alır. Hər bir vətəndaşın pulsuz dəfn edilmə hüququ var. Hər bir vətəndaşın yaşamaq haqqı olduğu kimi, eyni zamanda öləndə öz vətənində dəfn olunmaq haqqı da var, özü də pulsuz. Tutaq ki, birinin pulu yoxdur, nə etməlidir? Ölünü yandırıb külünü Xəzərə səpməlidir? Yandırmaq üçün də yerlər nəzərdə tutulmayıb axı. Yəni vətəndaşı dalana dirəmək, çarəsiz qoymaq olmaz. Ümumiyyətlə, məzarlıqlarda problem həddən artıq çoxdur. Xaotik vəziyyətdir. Kimin pulu var, vəzifəsi varsa lap əla yerdən, özü də böyük ərazi zəbt edir, yaxud aidiyyəti qurum ona qəbir yerlərini peşkəş edir. Kimin də pulu yuxdur, ona künc-bucaqda balaca bir yer verirlər, özü də pulla. Bu isə yolverilməzdir. Bu məsələ ilə bağlı ya qanunda boşluq var, ya da icrasına nəzarət olunmur. Kimin kefi necə istəyir elə də qəbir daşı qoyur, məqbərə tikir, böyük əraziləri zəbt edir. Hərə öz yaxının məzarına hasarlar çəkir ki, bu da kifayət qədər ərazini hədər edir".
İlahiyyatçının sözlərinə görə, mərkəzi yerlərdə qəbir yerləri həddən artıq bahadır. Qəbir alveri böyük bir inhisara, biznes sahəsinə çevrilib. Məzarlar sıra ilə olmalıdır, onların xəritəsi olmalıdır: "Standart daşlar olmalıdır. Pərakəndə şəkildə olmaz. Bunu da tənzimləyən qurumlar düz işləməlidir. Qəbir yeri satmaq haram və böyük günahdır. Böyük yerləri də zəbt etmək həmçinin. Başqasına yer saxlamadan varlı məmurlar öz nəsli-nəcabəti üçün böyük yerləri alıb bron edirlər. Belə olmaz".
Günel CƏLİLOVA
