Artıq bir neçə ildir ki, Azərbaycanın avtoparkı yenilənmə mərhələsinə qədəm qoyub. Bir çox ölkələrdən idxal edilən müxtəlif markalı və istehsal ili yeni olan nəqliyyat vasitələrinə maraq gündən-günə artmaqdadır.
Məlumdur ki, “yeni nəsil” avtomobillər sayılan elektromobil və hibrid mühərrikli maşınlar isə daha çox Çindən idxal edilir. Onlar komfortlu olduqları kimi, yanacaq sərfiyyatı baxımından da əlverişlidir. Lakin bu tip avtomobillər bəzi xüsusiyyətlərinə görə alıcılar üçün əsl baş ağrısına çevrilə bilər. Belə ki, avtomobil şirkətlərinin özlərinin yaydığı məlumatda qeyd edilir ki, həmin maşınların batareyası maksimum 5-10 il istifadə olunur. Sonra yararsız hala düşür və yenilənməlidir. Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, həmin batareyaların qiyməti idarə olunan maşının yarı qiymətinədir. Bununla yanaşı, işlənmiş batareyaların utilizasiya problemi var. Həmin vasitələri hara gəldi, necə gəldi atmaq olmaz. Çünki o batareyalar ekologiyanı pozur. Artıq dünya ölkələri məlum problemlərdən narahat olmağa başlayıb. Bu kimi problemlər gələcəkdə elektromobil və ya hibrid maşınlardan imtinaya səbəb ola bilərmi?
Aslan Əsədov: “Elektromobillərin batareyalarının utilizasiyası ilə bərabər enerji saxlaya bilməməsi də problemdir”
Nəqliyyat eksperti Aslan Əsədov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, elektromobillərin batareyalarının utilizasiyası ilə bərabər enerji saxlaya bilməməsi də problemdir: “Bu da həmin nəqliyyat vasitəsi üçün əlavə problem yaradır. Bu avtomobillər benzin və dizel ilə işləyən avtomobildən qənaət baxımından daha güclü olmalıdır. Lakin belə olmadığı üçün daha çox xərc tələb edən avtomobillər sinfinə aid ola bilər. Bu batareyaların tərkibində olan radioaktiv maddələr təbiətdə çirklənmələrə səbəb olur. Bu problemlərin də aradan qaldırılması üçün uzun zaman və proses lazımdır. Bu da alternativ olaraq özünü doğrultmayan məsələdir. Ona görə də düşünürəm ki, gələcəkdə daha çox elektromobillərin batareya təminatının yenilənməsi üzrə iş gedəcək. Hazırda beyin institutları bu avtomobillərin batareyalarının təkmilləşməsi üzərində çalışırlar. Avtomobillərlə bağlı müxtəlif təkliflər var. Bu təkliflərdən ən ağlabatanı isə benzinlə işləyən avtomobillərin mühərrik sisteminin yenidən qurulmasıdır. Daha az yanacaq, daha çox məsafə. Çünki benzin və dizellə işləyən avtomobillər bizim həyatımızda hər zamankı tələbatı ilə qalacaq”.
Fərid Həşimov: “Ölkəmizdə istifadə müddəti bitmiş batareyaların utilizasiya proqramı yoxdur”
Nəqliyyat eksperti Fərid Həşimov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, elektromobillərin batareyaların utilizasiyası problemdir: “Ölkəmizdə istifadə müddəti bitmiş batareyaların utilizasiya proqramı yoxdur. Batareyaların sıradan çıxması utilizasiya ilə yanaşı ikinci bir problemi də ortaya qoyur. Söhbət avtomobilin yenidən batareya ilə təmin olunmasından gedir. Belə ki, batareya qiymətləri, demək olar ki, avtomobil qiymətinədir. Belə görünür ki, gələcəkdə batareyasının istifadə müddəti bitmiş avtomobillərin özü utilizasiya prosesi ilə üz-üzə qalacaq”.
Günel CƏLİLOVA
