Emil Quliyev: “Bu iddia absurddur, gülməlidir”
2023-cü ilin yanvarında İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin (İTV kanalı) kanalında yayımlanan “Əqrəb mövsümü”(“İki dünya bir olsa da”) serialı ilə bağlı qalmaqallar səngimir. Ekrana çıxdığı ilk vaxtlardan daim bu serial barədə ayrı-ayrı şəxslər tənqidi fikirlər bildirib.
Hətta “Əqrəb mövsümü” serialında tütündən istifadə prosesi özünün kulminasiya nöqtəsinə çatmışdı” kimi fikirlər də səsləndirilib. İndi də serialda vəkillər haqqında səsləndirilən fikirlər qalmaqal yaradıb, təqdim edilən səhnə vəkillərin şərəf və ləyaqətinin alçaldılması kimi qiymətləndirilib. Vəkillər Kollegiyası “Əqrəb mövsümü” serialında vəkillərlə bağlı səsləndirilən fikirlərə görə qanunamüvafiq addımlar atacağını bildirib. “Təəssüf hissi ilə qeyd edirik ki, son günlər İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin (İTV kanalı) efirində yayımlanan "Əqrəb mövsümü (İki dünya bir olsa da)" serialında vəkillik peşəsinə qarşı kəskin ifadələr, hətta kobud səslənən sözlər işlədilməsinin şahidi oluruq". Bu, Vəkillər Kollegiyasını Mətbuat Xidmətinin yaydığı məlumatda əks olunub.
Bildirilir ki, serialın 08.02.2025-ci il və 15.02.2025-ci il tarixlərdə yayımlanan bölümlərində film personajının dili ilə vəkillik peşəsinə dair bəzi xoşagəlməz ifadələr işlədilib. “Sözügedən ifadələrin işlədilməsi cəmiyyətdə vəkillik peşəsinə, həmçinin Vəkillər Kollegiyasının nüfuzuna təsirsiz ötüşməyərək, vəkillərimizə qarşı mənfi fikir formalaşmasına xidmət etmək gücündədir. Odur ki, vəkillərimizin haqlı narazılığını başa düşür və onlardan vəkillik peşəsinin xüsusi özəlliklərindən biri olan səbr nümayiş etdirməyi xahiş edirik.
Bildiririk ki, İTV kanalının "Əqrəb mövsümü" serialında vəkillik peşəsinə qarşı səslənən fikirləri hər hansı bir maneə olmadan efirə verməsi "Media haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunun 14.1-ci, 39.1.3-cü maddələrinin tələblərinin pozulması deməkdir. Belə ki, Qanunun 14.1.6-cı maddəsinə görə, mediada dərc olunan və (və ya) yayımlanan informasiyada əxlaqdankənar leksik (söyüş) məzmunlu söz və ifadələrdən, jestlərdən istifadəyə yol verilməməlidir. Həmçinin, Qanunun 14.1.7-ci maddəsinə görə, mediada dərc olunan və (və ya) yayımlanan informasiyada şərəf və ləyaqətin alçaldılmasına, işgüzar nüfuzun ləkələnməsinə yol verilməməlidir.
İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin, "Media haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1.1.5-ci maddəsinə görə, audiovizual media olaraq, Qanunun 39.1.3-cü maddəsinə əsasən, 14.1-ci və 14.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş tələblərə riayət etmək kimi vəzifəsi mövcuddur.
Bildirmək istərdik ki, qeyd olunan məsələ ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Vəkillər Kollegiyası tərəfindən qanunauyğun addımlar atılacağı qərara alınıb və yaxın zamanda Azərbaycan Respublikasının Audiovizual Şurasına, İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinə, zərurət yarandığı təqdirdə digər qurumlara müvafiq müraciətlər ediləcəkdir.
Bir daha hər kəsdən xahiş edirik ki, vəkilliyə qarşı münasibətdə etik normalara riayət edilsin, qeyri-etik, əxlaqdan kənar ifadələr işlədilməsin. Əks halda tərəfimizdən qanunamüvafiq tədbirlər görüləcəkdir" - deyə kollegiyanın məlumatında bildirilib.
Məlumata görə, “Əqrəb mövsümü” serialında bundan əvvəl də vəkillərlə bağlı xoşagəlməz fikir səsləndirilib və bu, narazılığa səbəb olub. Bildirilənə görə, son seriyada dialoqda vəkil haqqında açıq şəkildə təhqir xarakterli ifadənin işlədilməsi vəkillərin kəskin etirazına səbəb olub. Məsələ o qədər böyüyüb ki, Vəkillər Kollegiyası da mövqeyini ortaya qoyub.
Mətbuata görə, birinci narazılıq serialın 8 fevralda yayımlanan seriyasında müstəntiqlə prokuror arasındakı söhbət zamanı vəkil peşəsi haqqında aşağılayıcı fikir səsləndirilməsilə yaranıb. Serialda söhbət zamanı prokuror köməkçisinə ehtiyac olmadığını söyləyir, qarşı tərəf isə ona “göndər, vəkildən zaddan işləsin...” deyir.
Azərbaycan Vəkillər Kollegiyasının “Əqrəb mövsümü” serialı ilə bağlı müvafiq addım atacağı barədə açıqlamasına filmin rejissoru absurd məsələ kimi yanaşır.
“Əqrəb mövsümü” serialının quruluşçu rejissoru Emil Quliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu məsələyə hər hansı bir şərh vermək niyyətində deyil. “Biz canlı yayımda nə lazımdır hamısını demişik, artıq sözlər qalmayıb. Bununla bağlı mən nə açıqlama verim? Absurd məsələlərə nə açıqlama vermək olar ki? Bu iddia absurddur, gülməlidir. Bu haqda nə danışım? Elə şey olar? Bədii əsərdir, onu necə müzakirə etmək olar? Bu sənədli filmdir, yoxsa xəbərdir, verilişdir, yoxsa nədir? Bu bədii filmdir, bədii əsərdir, burda əksini tapanlar müəllifin təxəyyülünün məhsuludur. Bədii əsərdə səsləndirilən fikirləri ciddiyə almağın özü qeyri-ciddidir”.
Vəkillər Kollegiyasının seriala qarşı hüquqi müstəvidə atacağı addımlara gəlincə, E.Quliyev “orda məhkəmə predmeti var ki, hüquqi müstəvidə də addım atsınlar? Atsınlar. Orda məhkəmə predmeti olacaq heç nə yoxdur. Yenə də deyirəm, bu, sənədli film deyil, bədii əsərdir, bədii filmdir, real hadisə deyil ki. Biri var sənədli filmin içində belə bir şey ola, deyəsən, hə, aydın məsələdir. Bədii əsəri müzakirə etmək gülməlidir”-deyə bildirdi.
Qeyd edək ki, serialın ssenari müəllifi Azər Aydəmir sosial media hesabında yazdığı postda onların ünvanına səslənən ittihamlarla razılaşmır. O hesab edir ki, vəkillər bədii materiala həssas, emosional yanaşır. Onun sözlərinə görə, vəkillik ədalət prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərən, qərarlarını soyuqqanlı və obyektiv şəkildə verən, hərəkətlərini təmkinlə idarə edən bir peşədir. “Azərbaycan kinosu uzun illər senzuradan, ifadə və bədii azadlığın məhdudlaşdırılmasından əziyyət çəkib. Biz cəmiyyəti maraqlandıran mövzuları, plüralizm və ifadə azadlığını kinomuza, televiziyamıza təzə-təzə gətirmək istəyirik ki, bu da müxtəlif qurumlar tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Bu, narahatlıq doğuran bir faktdır. Elə çıxır ki, siz buna inanmırsınız?! Bu da məyusluq doğurur. Onu da deyim ki, bu cür yanaşmanızla bir Azərbaycan vətəndaşı olaraq mənim gələcəyə olan ümidlərimi sarsıdırsınız. Çünki, nə də olmasa, siz məndən çox bilirsiniz axı...”
Serialın ssenaristi onu da qeyd edib ki, serialda özü də müstəntiq Rauf Eyvazov obrazını canlandırır. Həmin müstəntiq də istintaqı düzgün aparmır, hadisələrə obyektiv yanaşmır. Serialdakı polis personajı da düzgün qərarlar qəbul etmir:
“Çünki hər bir filmdə mərkəzi yerdə insan faktoru dayanır. İnsan talelərindən bəhs edilir. İnsan faktoru da hər zaman sovet propoqandasının təşviq etdiyi “Dyadya Styopa” ola bilməz. Əyər-əskiklərimizlə bir KİNO adında Ayna var. Və o ayna evdəki aynadan fərqlənir. Bu, sadəcə, bədii aynadır”.
“Əqrəb mövsümü” serialı hüquqşünas-yazıçı Ceyhun Hidayətlinin “Əqrəb” romanının motivləri əsasında dram, triller və detektiv janrlarında çəkilən serialdır.
Gördüyünüz kimi, filmin rejissoru və ssenaristi Azərbaycan Vəkillər Kollegiyasının iradları ilə razılaşmır və bədii əsərdə səsləndirilən fikirlərin sırf əsər müəllifinin təxəyyülünün məhsulu olduğunu, vəkillik peşəsinin alçaldılmadığını deyir.
Qarşıda serailla bağlı hansı addım atılacağını isə görəcəyik. Hələlik gündəmdə kollegiyanın ağır ittihamları və serialın yaradıcı heyətinin təkzibləri yer alır.
Leyla QARAXANLI
