Son illər siqaretdən imtina edə bilməyən insanlar çıxış yolunu elektron siqaretlərdə görürlər. Elektron siqaretin zərərsiz olduğunu düşünən şəxslər bu yolla sağlamlıqlarını qoruduqlarını, yaxud adi siqaretdən çəkinəcəklərini düşünürlər.
Qeyd edək ki, Səhiyyə Nazirliyi və Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi elektron siqaretlərlə bağlı vətəndaşlara müraciət edib. Müraciətdə qeyd edilir ki, elektron siqaretlərin istifadəsi zamanı havaya buraxılan buxar yalnız istifadəçi üçün deyil, ətrafdakı insanlar üçün də təhlükə yaradır: “Passiv veyp istifadəsi nəticəsində ətrafda olan şəxslər də nikotin və digər kimyəvi maddələri inhalyasiya edirlər. Bu isə xüsusilə uşaqlar, hamilə qadınlar və tənəffüs xəstəlikləri olan şəxslər üçün ciddi təhlükə yaradır”.
Qeyd edək ki, elektron siqaret çəkənlər adətən siqaretdən imtina etmək üçün bundan istifadə edir. Lakin zamanla istifadəçi elektron siqaretin aludəçisi olur.
Eyyub Hüseynov: “Elektron siqareti təbliğ edənlər səhv təbliğat aparırlar və istehlakçıları aldadırlar”
Mövzu ilə bağlı fikir bildirən Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə şərhinə bildirdi ki, elektron siqaret Birliyin və istehlakçı hüquqlarını qoruyan bütün dünya təşkilatlarının diqqət mərkəzindədir: "Elektron siqaret birmənalı şəkildə tütün asılılığını ləğv etmir. Elektron siqareti təbliğ edənlər səhv təbliğat aparırlar və istehlakçıları aldadırlar. Siqaret istifadəçiləri özlərini guya nikotindən azad edirlər, amma ağ ciyər xəstəliklərinə məhkum olurlar. Elektron siqaretdə yaranan buxar insanların ciyərində ciddi xəstəliklərə, o cümlədən ağ ciyər xərçənginə səbəb ola bilər”.
Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycana da elektron siqaretlər gətirilir və siqareti tərgitmək adı ilə təbliğ olunur. Ölkədə qeyri-infeksion xəstəliklərin azaldılmasına dair 2025-ci ilə qədər dövlət proqramı mövcuddur. Həmin proqramda nəzərdə tutulur ki, cari ilə qədər ölkədə siqaret çəkilməsi 10%-dək azaldılmalıdır”.
Adil Qeybulla: “İnsanları zərərli və yabançı vərdişlərdən çəkindirmək üçün çoxsaylı üsullar düşünülüb, ancaq…”
Tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, insanları zərərli və yabançı vərdişlərdən çəkindirmək üçün çoxsaylı üsullar düşünülüb: "Yəni bu barədə həm elmi cəhətdən əsaslanmış, həm də xalq təbabətinin nailiyyətlərini nəzərə alınmaqla ciddi şəkildə işlər gedir. Bu, əslində yaranmış reflekslərin aradan qaldırılmasıdır. Siqaret çəkmə də bu asılılıq vərdişlərindən biridir. Siqareti tərgitmək xeyli çətin görünür, yəni bizim müşahidələrimiz göstərir ki, insanların siqaret tərgitmək qarşısında sanki iradələri zəifdir. Buna görə də bütün dünyada siqaret çəkmə ilə bağlı müxtəlif preparatlar, üsullar hazırlanıb. Hələlik onların içində birmənalı problemi həll edən üsul yoxdur. Onlardan biri də elektron siqaretlərdir. Elektron siqaretlər siqaret çəkmənin imitasiyasıdır. Yəni insan bu vərdişi, refleksi sanki davam edir, yəni siqaret çəkmədən və siqaret tüstüsündən olan o asılılıqdan yavaş-yavaş azad olmağa başlayır. Elektron siqaret siqareti xatırladan xüsusi elektron qabdır. İçərisində maye tökmək, buxarlanmaq üçün qab olur, həmin maye elektron qızdırıcıya damcı şəklində tökülür və ordan buxar şəklində xaric olur. Sanki tüstü effektini verir. Bədənə daxil olan yanmış buxarın içərisində müxtəlif komponentlər var, qliserin, propilen-qlikol, nikotin, disillə suyu. Şəxs həmin tüstünü ciyərinə çəkərkən nikotinin effektini hiss edir, sanki sakitləşir. Elektron siqaret buna əsaslanıb ki, getdikcə isifadə olunan mayedə nikotinin miqdarı azalmalıdır, tədricən nikotinsiz maye qəbul edilməli və nikotindən asılılıq aradan qaldırılmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
