Paytaxt məktəblərində ikinci növbədə təhsil alan şagirdlər arasında II sinif şagirdləri də üstünlük təşkil edir. Onların günorta növbəsinə salınması həm uşaqlar, həm də valideynlər arasında ciddi narazılıqlar yaradır.
II sinif şagirdləri niyə ikinci növbəyə salınırlar? Olmazmı ki, onların da dərsləri digər ibtidai siniflərdə olduğu kimi səhər 8-də başlasın?
Bəzi mütəxəssislər deyir ki, əslində bu doğru deyil və onlar dərsə səhər növbəsində gəlməlidirlər. Ekspertlərin sözlərinə görə, uşaqlar axsama qədər məktəbdə olur və onlar dərsdən çıxanda əsasən hava tamamilə qaranlıq olur, bu da uşaqlara pis təsir edir. Bəzi iddialara görə, II sinif şagirdlərinin günorta dərsə gəlməsini Təhsil Nazirliyinin bəzi təhsildən xəbərsiz məmurları “icad” edib. Yəni bəzi təhsil məmurları və məktəb direktorları tədrisin planlaşdırılması məsələsində necə gəldi hərəkət edirlər, nə valideynləri, nə də şagirdləri nəzərə alırlar.
Kamran Əsədov: “İkinci növbə dərs həm uşaqlara, həm də valideynlərə xoş təsir bağışlamır”
Tanınmış təhsil mütəxəssisi Kamran Əsədov ilk növbədə qeyd etdi ki, şagirdlərin sayının çox olması iki növbəli təhsili zəruri edir. “Amma dünya təhsil təcrübəsinə görə deyə bilərəm ki, birinci növbədə təhsil almaq uşaqlar üçün daha faydalıdır.
Bu, həm də valideynlər səhər saatlarında işə gedir. Uşaqların dərsə təhlükəsiz aparılması və gətirilməsi kimi məsələlərə də təsir göstərir.
Pedaqoji araşdırmalara əsasən qeyd edim ki, səhər dərsə gedən uşaqlar müəllimin izah etdiyi dərs proqramını daha tez qavrayır, nəinki günorta vaxtı. İbtidai siniflər üzərindəki uzunmüddətli müşahidələrim əsasında deyə bilərəm ki, səhər növbəsində oxuyan uşaqların əlavə təlimə, məşğuliyyətə marağı olur. İkinci növbədə isə məktəbdə şagirdlər üçün müəyyən kurslar, təlimlər, valideyn və müəllim heyəti üçün iclaslar təşkil oluna bilər. Bu baxımdan tədris müəssisələrinin bir növbəli olması daha məqsədəuyğundur.
Ümumilikdə tədrisin iki növbəli olmasının mənfi tərəfləri çoxdur. Belə ki, şagird üçün gün yarıya bölünür. İkinci növbə dərs həm uşaqlara, həm də valideynlərə xoş təsir bağışlamır. Çünki valideynin iş qrafikində qarmaqarışıqlıq yaranır. Statistik göstəricilər əsasında deyə bilərəm ki, məktəbdən yayınma halları əsasən ikinci növbədə təhsil alan şagirdlər arasında müşahidə olunur.
Valideyn həmin ərəfədə işdə olur və övladına nəzarət edə bilmir.
Düzdür, uşaqların, əsasən də ibtidai siniflərdə təhsil alan şagirdlərin səhər saat 8- də dərsdə olması, onların oyanmasında çətinlikkır yaradır. Amma bu müvəqqəi olaraq baş verir. Şagirdlərin inkişafı üçün onların erkən oyanması vacibdir.
Hesab edirəm ki, sıxlıq yaşayan məktəblər bu problem illər üzrə növbəli etməklə həll edə bilərlər. Belə ki, bir tədris ilində səhər saatlarında oxuyan şagirdlər, növbəti ildə günota saatalrında dərsə getsinlər. Hesab edirəm ki, Azərbaycanın ümumtəhsil məktəbləri yeni məktəblərin tikilməsi hesabına iki növbəli təhsil sistemindən imtina etmək lazımdır. Düşünürəm ki, respublikanın bütün məktəbləri üzrə bir növbəli və beş günlük təhsil həftəsinə keçmək lazımdır. Bu həm şagirdlərin asudə vaxtlarının yaranmasına, həmdə vahid tədris müddətinin formalaşmasına gətirib çıxaracaq.
Qeyd etdiyim məsələnin həll olunması üçün bu sahədə uzun müdətdir ki araşdırma apardım. Və qeyd olunun problemin həll olunması üçün 6500 yeni məktəb, 730 məktəb üçün korpuslar, 2000 məktəbin isə təmir etdirilməsi lazımdır”.
K.Əsədovun sözlərinə görə, son 10 il ərzində 3 min məktəbin tikiləsi və ya təmir edilməsi şagird səxlığın kəskin şəkildə azaldıb.
Elşən Qafarov: “Nazirlər Kabinetinin 3 iyun 2012-ci il tarixli 171 saylı qərarı var ki...”
Digər təhsil eksperti Elşən Qafarov isə bizimlə söhbətində bildirdi ki, bu şagird sıxlığı çox olan ikinövbəli məktəblərdə olur: “Bu o məktəblərdə olur ki, orada şagird sıxlığı var. Bunlar isə ikinövbəli məktəblərdir. II sinif şagirdlərinin məktəbə günorta getməsini heç kəs "icad" etməyib.
Onların ikinci növbədə oxuması halları şagird sıxlığı olan iki növbəli məktəblərdə var. Nazirlər Kabinetinin 3 iyun 2012-ci il tarixli 171 saylı qərarı var ki, I siniflər, V və buraxılış sinifləri ikinci növbədə ola bilməz. Yerdə qalan bütün siniflər ikinci növbə oxuya bilərlər. Hər il məktəblərin iş rejimi müəyyən edilərkən pedoqoji şuranın qərarı ilə müəyyən olunur ki, hansı siniflər ikinci növbədə oxuyacaqlar. Burada qeyri-qanuni heç nə yoxdur”.
İradə SARIYEVA
