Martın 31-də hərraca çıxarılan nəqliyyat vasitələrinin siyahısı açıqlanıb. Belə ki, hərraca 16 nəqliyyat vasitəsi çıxarılıb.
Diqqəti çəkən məqam odur ki, müəyyən dövlət müəssisələrinə aid olan və kifayət qədər istismar olunan avtomobillərə yüksək qiymət qoyulur. Elə avtomobillər var ki, istismara demək olar yararlı deyil, amma hərraca çıxarılıb. Məsələn, 2001-ci ilin istehsalı olan VAZ 2106 markalı avtomobili 2 min start qiyməti olmaqla hərraca çıxarıblar. Halbuki, Rusiya istehsalı olan 22 ilin bu avtomobili kiyfiyyət göstəricilərinə görə çox geridə qalıb. Dövlət qurumunun balansında olan sözügedən avtomobil, necə deyərlər, nəyi var sürülərək istismar edilib. O zaman belə avtomobilə hərracda ilkin qiymət olaraq 2000 manat qoymaqda məqsəd nə ola bilər? Zatən 5-6 ilin Jiqulisini 4-5 minə almaq olur. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu hələ ilkin qiymətdir. Bilirik ki, hərracda iştirak edənlərin hər birindən ilkin qiymətin 10 faizi qədər beh alırlar. Həmin beh tender komissiyasının hesabına köçürülür və avtomobilin satılıb-satılmamasından asılı olmayaraq geri qayıtmır. Hərracda kim ilkin qiymətdən çox pul verərsə, avtomobi o əldə edir. Bu isə o deməkdir ki, alıcıların sayından asılı olaraq avtomobil ilkin qiymətindən 5 dəfə baha da satıla bilər. O üzdən, prosesi ilkin nöqtədən bu qədər baha başlamağın nə mənası var ki?
“Dərd orasındadır ki, bizdə belə avtomobillərə hələ də tələbat var”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov hərraclarda belə yüksək qiymət təklifini bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Müəyyən kateqoriyaya aid olan avtomobillər var ki, hərəkətdədirsə və istismara qismən yararlıdırsa, həmin avtomobillərin qiyməti müəyyən səviyyədən aşağı enmir. Belə baxanda, həmin avtomobillər tullantı poliqonlarına aparılmalıdır. Adətən, xaricdə o cür avtomobillər istismar olunmur, zibilxanaya atılır. Ancaq nə yazıq ki, bizdə bu belə deyil və hələ də sınıq-salxaq avtomobillərə təlabat var. Birincisi, nəzərə almaq lazımdır ki, o tipli avtomobillərin bizdə istehsalı yoxdur. İkincisi, 2006-cı ildən əvvəl istehsal olunan avtomobillərin ölkəyə gətirilməsi qadağandır. Bu o deməkdir ki, artıq bazara əlavə olaraq belə avtomobillər gətirilmir. Üçüncüsü, sözügedən avtomobillərin istismarı elə də pul tələb etmir. Ona görə də müəyyən təbəqələr arasında belə avtomobillərə tələbat var. O üzdən, belə hərraclar keçirmək mümkün olur. Tələbat olmasa, istismar müddəti ötmüş ocür avtomobillərə 2000 manat ilkin qiymət qoymaq olmaz. İş ondadır ki, regionlarda sovet tipli avtomobillərdən hələ də istifadə edilir. Belə avtomobillərdən kənd təsərrüfatı məhsullarının daşınmasında istifadə olunur. Hər hansı avtomobil satışa çıxarılmazdan əvvəl bazar araşdırması aparılır. Dərd orasındadır ki, bizdə belə avtomobillərə hələ də tələbat var. Baxmayaraq ki, belə avtomobillər beynəlxalq standartlara uyğun deyil”.
Bir sözlə, ekspert bunun səbəbini əsasən tələbatla əlaqələndirdi.
Vidadi ORDAHALLI
