Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin (MİDA) tikib satışa çıxardığı Yasamal Yaşayış Kompleksinin ikinci mərhələsi başa çatıb. MİDA-nın güzəştli mənzillərlə bağlı keçirdiyi növbəti müsabiqənin iştirakçılarının əksəriyyəti bir neçə saniyə ərzində evlərin yoxa çıxmasından şikayət edir. Vətəndaşlar 500-ə yaxın mənzilin müəmmalı şəkildə 3-4 saniyədə satıldığını deyir.
Misal üçün, Amin Nəzərli adlı vətəndaş qeyd edir ki, onlayn yolla aparılan seçimdə bir insanın fiziki olaraq bunu bacarması mümkünsüzdür:
“Həmişəki kimi uzun illər müəllim işləyənlər, gənc ailələr, elm adamları və bir çox layiqli şəxslər layihədən uzaq və evsiz qaldı. Qurulan ədalətsiz seçim prinsipi davam etdi. Maklerlər işi biznesə çeviriblər, xüsusi yollarla evləri udub 10-15 min bahasına satırlar. MİDA-nın xəbəri yoxdur (bəlkə də var). Yəni qısaca, MİDA-ya bir NİDA!.
Bu gün baş tutan onlayn satışa müşahidəçi olaraq dəvət edilməmişik. Ümid edirəm, MİDA bu gün baş tutan satış haqqında, narazılıqlar haqqında ətraflı məlumat verəcək".
Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz bildirdi ki, MİDA-nın sözügedən onlayn satış prosesini xeyli sayda dövlət qurumları və beynəlxalq qurum izləyir:
"MİDA güzəştli mənzillərin növbəti onlayn satışını həyata keçirib. Satışdan öncə iddiaçıların onlayn satış prosesini test etməsi üçün bir ay müddətində DEMO versiya aktiv olub. Bu gün baş tutan onlayn satışın yekunu ilə bağlı sosial mediada müəyyən narazılıqlar müşahidə olunur.
Əvvəlkilərdən fərqli olaraq, satışın hətta 4 saniyə müddətində gerçəkləşdiyi, bəzi iddiaçıların xüsusi proqram təminatlarından istifadə etdiyi bildirilir".
Ekspert əvvəllər özünün də bu prosesə dəvət edildiyini xatırladıb: “Əvvəllər mən də bir neçə dəfə müşahidəçi olaraq bu prosesi izləmişəm. Prosesin təkmilləşdirilməsi və şəffaflığın artırılması üçün təkliflər təqdim etmişik".
MİDA-dan verilən məlumata görə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24.05.2017-ci il tarixli 1418 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş Əsasnaməyə uyğun olaraq satışa çıxarılan 442 mənzilin seçimi “Elektron hökumət” portalı (www.e-gov.az) üzərindən “Güzəştli mənzil” elektron sistemi vasitəsilə bərabər şəraitdə etibarlı, təhlükəsiz, şəffaf və fasiləsiz iş rejimində həyata keçirilib. “Güzəştli mənzil” sistemində elektron kabinet əldə etmiş şəxslərin sayı 24 761 nəfərdir. Satış zamanı 442 mənzilin seçimində iştirak edənlərin sayı 8 939 nəfər olub. Bu saata olan məlumata görə, seçilmiş 442 mənzilin 257-si vətəndaşlar tərəfindən uğurla imzalanaraq ərizələri təqdim edilib. Mənzillərin seçimi prosesi Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin inzibati binasında xüsusi karantin rejimi qaydalarına uyğun olaraq yaradılmış operativ qərargahda Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin, Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin nümayəndələrinin iştirakı ilə müşahidə edilib.
“Azərbaycan Respublikasının Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin sərəncamında olan mənzilləri vətəndaşların güzəştlə əldə etməsi Qaydası”na uyğun olaraq gözləmə qaydasında mənzillərin seçimi isə 04 aprel 2022-ci il tarixində saat 11:00-da başlayacaq və 08 aprel 2022-ci il tarixi saat 11:00-dək davam edəcək.
Qaydaya əsasən, satış müddətində seçilmiş bir mənzil həmin elan çərçivəsində daha iki şəxs tərəfindən də ardıcıl olaraq gözləmə qaydasında seçilə bilər. Bunun üçün istifadəçi müəyyən edilmiş müddət ərzində “Güzəştli mənzil” sistemində elektron kabinetində müvafiq bölməyə daxil olaraq ödəniş üsulu, mənzil seçimi üsulu və layihəni seçərək mənzili axtarır. Mənzilə baxış mərhələsində bir neçə istifadəçi eyni mənzilə baxış keçirə bilər və “Təsdiq et” düyməsini sıxan ilk 2 şəxs həmin mənzili gözləmə qaydasında seçə bilər. Daha sonra istifadəçi gözləmə qaydasında seçdiyi mənzilin ərizəsini imzalayıb təqdim etməlidir. Hər hansı bir səbəbdən mənzil onu seçmiş şəxs tərəfindən əldə edilmədikdə, ilk olaraq həmin mənzil gözləmə qaydasında birinci sırada seçmiş şəxsə təklif ediləcək. Eyni qaydada, əgər mənzil hər hansı bir səbəbdən birinci sırada seçmiş şəxs tərəfindən də əldə edilməsə, həmin mənzil gözləmə qaydasında ikinci sırada seçmiş şəxsə təklif ediləcək.
Sosial məsələlər üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, baş verən bu hadisə çox böyük sensasiyaya səbəb olub: “Bir çox İT mütəxəssisləri iddia edir ki, qısa müddətə də həmin mənzilləri almaq mümkündür. Qurumun saytı ciddi mühafizə edilir, heç bir haker ora müdaxilə edə bilməz. Mən isə hesab edirəm ki, mənzil satışı müsabiqəsi iştirakçısı olub, qısa müddətdə ordan nəsə əldə etmək mümkünsüzdür. Buna görə də proses narazılıqlar doğurub. Müsabiqədə ciddi nöqsanlara yol verilib. Təklif edərdim ki, bu layihənin mahiyyəti dəyişsin. İstənilən halda, belə müsabiqə narazılıq yaradır.. Sanki lotereya oyunu təşkil edilir. Həmin mənzillərin maya dəyərini aşağı salmaq üçün kifayət qədər imkanlar var. İpoteka Fondunun resurslarını artırmaqla bu prosesi birbaşa həmin qurum vasitəsilə reallaşdırmaq mümkündür. Belə olanda kriteriyalara uyğun gələnlər özlərinə mənzil ala biləcəklər. Bu cür məsələnin heç bir iqtisadi əsaslandırılması olmayan qumarabənzər proseslə həyata keçirilmısi, təbii ki, qənaətbəxş ola bilmız. Mənə elə gəlir ki, son nəticələr ləğv edilməlidir. Yeni mexanizmlər həyata keçirməklə mənzilləri layiq olanlara vermək lazımdır. Dövlət bu anormal vəziyyəti mütləq araşdırmalıdır. Əks təqdirdə bu sosial layihənin şəffaflığına zərrə qədər də inam qalmayacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ