Rayon icra hakimiyyətlərinin bir çoxunun öz fəaliyyətini qeyri-şəffaf qurduğu barədə illərdir ki, məlumatlar dolaşır. Bildiyimiz kimi, qeyri-şəffaf fəaliyyətə, yol verdiyi nöqsanlara, korrupsiya əməllərinə görə bir neçə rayonun icra başçısı həbs edilib. Amma çox təəssüflər olsun ki, baş verənlər başqalarına dərs olmur və bəzi digər icra başçıları da onların yolu ilə getməkdə davam edir.
Son günlər bəzi rayon icra hakimiyyətlərində yoxlamalara başlanıldığına dair məlumat yayılıb. Məlumatlara görə, Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsi Göyçay Rayon İcra Hakimiyyətində yoxlamalara başlayıb. Yoxlamalar İcra Hakimiyyətində yol verilmiş bəzi qanun pozuntuları ilə bağlıdır. Göyçay Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini İkram Vəliyev mətbuata bildirib ki, qurumun bütün vəzifəli şəxsləri dindirilir: “Bütün vəzifəli şəxslər idarədə dindirilir. Bura bələdiyyələr, icra nümayəndələri, müəssisə və təşkilat rəhbərləri də daxildir. Yoxlamalar əsasən torpaq, tikinti və subsidiya məsələsi ilə bağlıdır. Hazırda bütün bu məsələlərlə bağlı istintaq gedir”.
Qeyd edilənə görə, Göyçay Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Mehdi Səlimzadə bir neçə gün əvvəl vəzifəsindən azad edilib.
Ekspertlərin fikrincə, Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin araşdırmaları Göyçay Rayon İcra Hakimiyyəti ilə məhdudlaşmayacaq və başqa rayonların da icra hakimiyyətlərində bu səpkili yoxlama əməliyyatları aparılacaq. Bəzi rayon icra hakimiyyətlərinin “boğazlarına qədər” korrupsiyaya bulaşdığını deyən ekspertlər hesab edir ki, aidiyyəti qurum onların bütün nöqanlarını araşdırmalıdır.
“Əmin deyiləm ki, icra hakimiyyətində başlanan bu yoxlamalar müsbət bir nəticə ilə sonuclanacaq”
Sosial-iqtisadi sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bütün rayon icra hakimiyyətləri konkret bir korrupsiya sxemi ilə fəaliyyət göstərir: “Azərbaycanda qurulmuş siyasi sistem, icra hakimiyyəti sisteminin indiyə qədər müşahidə etdiyimiz fəaliyyətləri göstərir ki, demək olar, bütün rayon icra hakimiyyətləri konkret bir korrupsiya sxemi ilə fəaliyyət göstərir. Ümumiyyətlə, indiyə qədər də rayon icra hakimiyyətlərində bu tipli yoxlamalar aparılıb. Hansısa bir məqamda bir-iki rayonun icra hakimiyyəti orqanlarında ciddi şəkildə korrupsiya halları aşkarlanır və xüsusi qrup halında onlar həbs olunurlar. Lazım olanda belə sistemli görüntü yaradılır. Amma çox təəssüflər olsun ki, baş verən həbslər həmin o konkret sxemin dağılmasına gətirib çıxarmır. Hətta nəzəri cəhətdən yenilənmə baş verir, yeni icra hakimiyyəti başçıları təyin olunur. Amma yenə də dövlət büdcəsinin dağıdılmasının, müxtəlif infrastruktur layihələrinin "icrası" adı altında xərclənməsinin şahidi oluruq. Nə baş verir? Təzə gələn icra başçısı baxır ki, büdcəyə pul daxil oldu, rayon icra hakimiyyətinin büdcəsində vəsait var. Neynəmək lazımdı? Səkini bir az genişləndirmək, üzlük daşını dəyişmək, prospektlərin ortasında zolaq yaradıb orada elektrik dirəkləri "əkmək" lazımdı. Yeni icra başçılarının göstərişi ilə həmin işin smeta xərclərini şişirtməklə dövlət büdcəsinin talan olunmasının davamını müşahidə edirik. Bunlar baş verir. İndi o pullar kiminlə bölünür, hara gedir, hansı istiqamətlərdə mənimsənilir, onunla işimiz yoxdur”.
Konkret olaraq rayon icra hakimiyyəti orqanlarında başlanan yoxlamalara gəlincə, İ.Hüseynlini sözlərinə görə, dövlət orqanlarında üç-beş ildən bir maliyyə yoxlamaları həyata keçirilir. “Amma bu maliyyə yoxlamaları onunla nəticələnmir ki, həmin o maliyyə yoxlamalarını aparan müfəttişlər hansısa böyük, iri həcmli yeyinti faktları, qanun pozuntuları aşkarlayırlar. Bunun aşkarlanmamasının da həlli yolları var. O mənada demək istəyirəm. Əmin deyiləm ki, İcra Hakimiyyətində başlanan bu yoxlamalar müsbət bir nəticə ilə sonuclanacaq. Çünki indiyə qədər ortada olan yoxlamalar, tendensiyalar, həbslər, baş verənlər, gəlinən nəticələr onu göstərir ki, hələ də sistemdə hər hansı bir dəyişiklik baş verməyib. Nə vaxta qədər ki, bu icra hakimiyyətləri bu formada fəaliyyət göstərəcək, o qədər dövlətin büdcəsi də yeyiləcək, talanacaq. Ona görə də, bizim təklifimizin əsas mahiyyətində o dayanır ki, seçkili meriya institutlarına keçid etmək lazımdır, rayon icra hakimiyyətlərini və onun kənd, qəsəbə nümayəndəliklərini ləğv edib onların bütün səlahiyyətlərini bələdiyyələrə vermək lazımdır. İkili idarəetmə institutundan nəhayət imtina etməyin vaxtı çatıb. Bələdiyələr də o bələdiyyələr olmalıdır ki, ədalətli şəkildə xalq tərəfindən seçilmiş olsunlar. Biz doğrudan da siyasi islahat istəyiriksə, icra hakimiyyəti orqanlarının faəliyyəti dayandırılmalıdır. O institut tamamilə ləğv olunmalıdır, hər rayon mərkəzində, hər bir şəhərdə seçkili valiliklər yaradılmalıdır. Məsələn, Göyçay şəhərində, İmişli şəhərində, Lənkaran şəhərində və başqa şəhərlərdə bu kimi idarəetmə institutunu formalaşdırmaq olar”.
İ.Hüseynli hesab edir ki, icra hakimiyyətləri tərəfindən təyin olunmuş şəkildə deyil, seçki vasitəsilə xalqdan səs alan nümayəndələrin təmsilçiliyi ilə bələdiyyələr formalaşdırılmalı, icra hakimiyyətlərinin səlahiyyətləri isə bələdiyyələrə ötürülməlidir və bələdiyyələr də seçkili, hesabatlı orqan olduğu üçün 6 aydan bir xalq qarşısında bütün məqamlarla bağlı hesabat verməlidir. Məhz bələdiyyələrin fəaliyyəti nəticəsində korrupsiyanın azalmasına nail olmaq mümkündür: “Bu şəkildə korrupsiyanın səviyyəsini kifayət qədər azaltmaq olar”.
İradə SARIYEVA
