Ukraynadakı vəziyyət bu ölkənin müxtəlif şəhərlərində ali təhsil alan tələbələrin də qarşısına problemlər çıxarıb. Söhbət təkcə onların təhlükəsiz təxliyəsindən getmir, həm də ali təhsillərini davam edirmələri sahəsində qarşıya çıxan problemlərdən gedir. Onlar da digər Azərbaycan vətəndaşları kimi dövlət xəttilə təxliyə olunurlar. Amma əsas problem, qeyd etdiyimiz kimi, onların təhsili ilə bağlıdır.
Ukraynada nə qədər Azərbaycan vətəndaşı təhsil alır? Mətbuatda yayılan qeyri-rəsmi məlumatlara görə, hazırda Ukraynada 20 mindən çox azərbaycanlı tələbə təhsil alır. Amma onların dövlət xətti ilə, yoxsa müstəqil şəkildə təhsil aldıqları barədə məlumat yoxdur.
Ukraynada təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin taleyi necə olacaq? Onları Azərbaycan ali məktəblərinə köçürmək mümkündürmü?
Elçin Əfəndi: “Orada təhsil alan tələbələri müvafiq şərtlərlə Azərbaycan ali məktəblərinə yerləşdirmək təmin olunarsa yaxşı olar”
Təhsil eksperti Elçin Əfəndi “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, faktiki olaraq azərbaycanlı tələbələrin Ukraynadan çıxarılması, təxliyəsi müzakirə olunur. “Hazırda Ukraynada təhsil alan tələbələrin oradan çıxarılmasına çalışılır. Amma onların Azərbaycan ali məktəblərinə köçürülməsi, burada təhsil alması haqda hələ ki, heç bir müzakirə aparılmır. Sadəcə, prosesin nə ilə nəticələnəcəyi gözlənilir. Amma düşünürəm ki, ən azından orada təhsil alan tələbələri müvafiq şərtlərlə Azərbaycan ali məktəblərinə yerləşdirmək təmin olunarsa yaxşı olar. Çünki istənilən halda, Rusiya-Ukrayana müharibəsinin hansı dövrə qədər davam edəcəyi bəlli deyil. Biz orada hər gün insan tələfatının şahidi oluruq. Tələbələrin təhlükəsizliyinin təmin olunması ilə bağlı zamana uyğun qərar vermək daha məqsədəuyğun olar. Hazırda kifayət qədər Azərbaycan vətəndaşı olan şəxslər var ki, Ukrayna universitetlərində təhsil alır. Onlar daha çox Xarkov, Kiyev istiqamətlərində olan universitetlərdə oxuyurlar. Bu gün ən çox raket zərbələrinə məruz qalan, müharibənin daha gərgin olduğu yerlər həmin şəhərlərdir. Hesab edirəm ki, Təhsil Nazirliyi və digər müvafiq qurumlar ümumi müzakirələr aparıb qərar qəbul edə bilərlər. Düzdür, Ukraynada dövlət xətti ilə təhsil alanların sayı çox azdır, əksəriyyəti şəhadətnamə (attestatla) qəbul olunub. Burada dövlətin müəyyən etdiyi qaydalar olmadığı üçün dövlət bu barədə qərar verməklə bağlı müzakirələrdə çətinlik çəkə bilər. Amma istənilən halda yenə də bir prosedur qaydası tətbiq edib o qayda əsasında Ukraynada təhsil alan tələbələrin Azərbaycandakı universitetlərə yerləşdirilməsinə müəyyən qədər imkan yaradıla bilər. Amma hələ bu barədə ilkin müzakirələr getmir...”
İlqar Orucov: “Hesab edirəm ki, bu məsələ ilə bağlı qərar vermək barədə düşünmək xeyli tezdir”
Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri İlqar Orucov isə bizimlə söhbətində bildirdi ki, Ukraynada ali təhsil alan Azərbaycan vətəndaşlarının sayının 20 min nəfər olması dəqiq deyil: “Bu tələbələr dövlət xətti ilə deyil, öz hesablarına, yaxud da ayrı-ayrı təhsil şirkətlərinin xətti ilə təhsil almağa gediblər. Onların böyük əksəriyyəti də orta təhsil haqqında şəhadətnamə ilə qəbul olunub. Yəni onlar dövlətlərarası tələbə mübadilə proqramı ilə getməyiblər. Mən o gənclərin vəziyyətini başa düşürəm. Amma burada köçürülmə məsələsindən danışılması hələ tezdir. Çünki şəhadətnamə ilə universitetə qəbul olunmuş bir tələbənin transferini düşünmək həqiqətən də çox çətindir. Bu adamlar şəhadətnamə ilə qəbul olublarsa onların transferində problem yaranacaq. Orada təhsil alan tələbələrin sayı az deyil. Əlbəttə, bu sayda tələbəni transfer etməyə bizim universitetlərin imkanı da yoxdur. Bu baxımdan da hesab edirəm ki, bu məsələ ilə bağlı qərar vermək barədə düşünmək xeyli tezdir. O səbəbdən də çox böyük ümid edirəm ki, vəziyyət yaxşılaşacaq və müharibə bitəndən, konflikt nizamlanandan sonra onlar öz təhsillərini orada davam etdirəcəklər. Buna çox böyük ümid edirəm”.
Təhsil Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri Cəsarət Valehovla da əlaqə saxladıq. C.Valehov orada təhsil alan tələbələrin Azərbaycan ali məktəblərinə transfer edilməsi ilə bağlı hər hansı bir fikir bildirmədi. Onu qeyd etdi ki, Ukraynada təhsil alan tələbələr də digər Azərbaycan vətəndaşları kimi dövlətin diqqətindədir və onlar da başqa vətəndaşlarımızla birgə müvafiq qaydada Azərbaycan XİN-in xətti ilə ölkəyə təxliyə olunurlar.
İradə SARIYEVA
