Azərbaycanda mehmanxanaların (hotellərin) “Turizm haqqında” Qanuna uyğun olaraq ulduz kateqoriyası müəyyənləşdirilmədən fəaliyyət göstərilməsinə görə 2 min manatdan 5 min manata qədər cərimə tətbiq olunacaq. Bu, Azərbaycan Prezidentinin bir neçə gün əvvəl imzaladığı İnzibati Xətalar Məcəlləsində (İXM) dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununda əksini tapıb.
“Turizm haqqında” qanun layihəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikası ərazisində fəaliyyət göstərən hər bir mehmanxana (hotel) fəaliyyətə başladığı tarixdən 6 (altı) ay ərzində ulduz kateqoriyası əldə etməlidir.
Maraqlıdır, hotellərin ulduz alması üçün qaydalar hansılardır və prosedur nə dərəcədə əlçatandır?
Samir Dübəndi: “Otellərin kateqoriyalara bölünməsi, yəni təsnif edilməsi ölkəmiz üçün yeni deyil”
Turizm üzrə ekspert Samir Dübəndi bildirdi ki, otellərin kateqoriyalara bölünməsi, yəni təsnif edilməsi ölkəmiz üçün yeni deyil. 90-ci illərdən etibarən AZS-745 "Mehmanxana və Mehmanxana tipli obyektlərin təsnifatı, ulduz kateqoriyalarının müəyyənləşdirilməsi və qiymətləndirilmədə meyarlarının tətbiq edilməsi" standartına uyğun olaraq, bu iş aparılırdı. 2015-ci ildə bu standart təkmilləşdirilərək, standartda 25 növ yerləşdirmə müəssisəsi növləri əlavə edilib: “Turist hotel seçərkən, onun üçün ilk meyarlar sırasında ulduz dərəcəsi durur. Hesab edirəm ki, ulduz olmadıqda və yaxud ulduz kateqoriyası düzgün göstərilmədikdə, istehlakçının (turist/qonaq) hüquqları pozulur. Məsələn, beynəlxalq aqreqatorlarda (Booking.com, TripAdvisor.com, Expedia.com və s.) hotellərin özlərinə ulduz çəkmələri, bunu digər reklam materiallarında, hotelin üzərində göstərilməsi və s. qonağın hüquqlarını pozur və o, aldadılır.
Azərbaycan Respublikasının “Turizm haqqında” qanunu təsdiqləndi və əlavələr edildi. Orada göstərilir ki, otellərlə bağlı qərar 1 iyul tarixindən qüvvəyə minəcək və otel yalnız 6 ay müddətində ulduz almadan fəaliyyət göstərə bilər, lakin sonradan ulduzun alınması mütləqdir. Burada 2000-5000 manat arası cərimələr də tətbiq ediləcək və bu o deməkdir ki, artıq ulduz məsələsi icbari xarakter dayışan proses olacaq. Bunu icbarı edərək kifayətlənməməliyik. Digər tərəfdən də bununla bağlı güclü təşviqat aparmalıyıq otellər anlasın ki, bu sistem nə üçün lazımdır və ilk növbədə biznesə lazım olan bir prosesdir. Düşünürəm ki, icbari xarakter daşıyan proses bir müddət olacaq və bir neçə ildən sonra bunu yenidən könüllü formaya qaytara bilərik. Çünki dünyanın əksər dövlətləri məhz bu prosesi könüllü həyata keçirir.
Digər bir məsələ isə odur ki, bu qaydalar otel, mehmanxana müəssisələrinə aiddir. Lakin mehmanxana tipli müəssisələr, yəni koteclər, apartmanlar, qonaq evləri və s. kiçik yerləşmə mərkəzləri üçün bizdə heç bir standart yoxdur. Düşünürəm ki, hazırkı vəziyyətdə bu tip yerləri də düşünməliyik”.
Elçin Rüstəm: “Belə bir fikir yayılıb ki, yeni qanundan sonra hotellərə ulduz verilmə qaydasında “rüşvət” olacaq, ancaq…”
Turizm sahəsi üzrə ekspert Elçin Rüstəm qeyd etdi ki, hotellərin ulduz olmadan fəaliyyət göstərə bilməməsi düzgün addımdır: “Məlumdur ki, 6 ay ərzində hotellər çalışacaq ulduz alsın. Ancaq həmin hotellər bilməlidir ki, ulduzun verilmə qaydası elə də asan deyil. Bunun üçün xüsusi qaydalar və normativlər var. Belə bir fikir yayılıb ki, yeni qanundan sonra hotellərə ulduz verilmə qaydasında “rüşvət” olacaq. Ancaq mən buna inanmıram. Çünki 4-5 ulduza layiq olmayan hotel qeyd olunan sayda ulduzu olduğunu iddia edir, ancaq xidmət bunun əksini göstərirsə, o zaman itirən hotel olacaq. həmin hoteldə olan xarici turist öz ölkəsinə qayıtdıqdan sonra Azərbaycanda olan hotelin göstərilən ulduz sayına görə xidmət göstərmədiyini paylaşarsa bu bizim ölkə üçün sərf etməz”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, qanunun diqqət yetirilməli müddəalarından biri də vahid turizm reyestrinin yaradılmasıdır. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bütün turizm subyektləri – hotellər, turizm şirkətləri özləri haqqında məlumatları bu reyestrdə yerləşdirməlidir. Bu məlumatları hər kəs görə biləcək ki, bu da həmin turizm müəssisələrinin keyfiyyət reytinqinin formalaşmasına səbəb olacaq.
Günel CƏLİLOVA
