Xanımların avtomobil idarə etməsi hər zaman müzakirə, hətta mübahisə olunan məsələlərdən biri olub. Əksər insanlar qadınların maşın sürərkən daha diqqətli olduğunu söyləyir. Amma çoxları “maşın sürmək qadın işi deyil” kimi fikir bildirir. Bu fikir daha çox bəylərə məxsusdur desək, yəqin ki yanılmarıq.
Bəlkə də kişi sürücülərin yaralı yerlərindən biri qaydalara əməl etməyən xanım sürücülərdir. Əksər kişi sürücülər xanımların sükan arxasında oturarkən çox diqqətsiz olduğunu, onların heç bir güzgüdən istifadə etmədiklərini iddia edir. Hətta “biz kişilər olmasaq və durumu toparlamasaq, qadınlar dəhşətli qəza törədərlər” deyənlər də var.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, ötən il 40 qadın sərxoş vəziyyətdə sükan arxasında yaxalanıb. Yol hərəkəti qaydalarını pozan zərif cinsin nümayəndələrinin sayı isə 84 min nəfərdən çox olub. 2021-ci ildə qadın sürücülər tərəfindən 28 yol-nəqliyyat hadisəsi törədilib. Bu qəzalarda 17 nəfər həyatını itirib, 18 nəfər isə müxtəlif bədən xəsarəti alıb.
Spirtli içki qəbul etmək və bu vəziyyətdə sükan arxasında olmaq çox təhlükəlidir. Bütün dünya alimləri bunu deyir ki, qadınların sükan arxasında reaksiyası kişilərə nisbətən saniyənin üçdə biri qədər gecikir və bu, qəza baş verməsi üçün kifayət edəcək bir zamandır. Yəni qadınlar kişilərə nisbətən hadisələrə daha gec reaksiya verirlər. Tutaq ki, qəzadır, sən bunu görürsən, qavrayırsan, dərhal ayağını tormoza atırsan və kişilərə nisbətdə qadınlar bu funksiyanı yerinə yetirməkdə gecikirlər. Qadınlar daha tez panikaya düşür, özlərini itirirlər, situasiyadan çıxış üçün daha çevik ola bilmirlər. Bu məsələləri bilə-bilə spirtli içki, narkotik vasitə istifadə edib sükan arxasına keçmək isə o deməkdir ki, ümumiyyətlə, reaksiya sıfır vəziyyətindədir, çox aşağı həddədir və bu da yol-nəqliyyat hadisələrinə, kobud qayda pozuntularına gətirib çıxarır, başqaları üçün təhlükəyə səbəb olur.
“Xanımlar rəfiqələrilə yeyib-içdikdən sonra sükan arxasına oturur və düşünürlər ki, yol polisi onlara hörmət edəcək”
Nəqliyyat və yol hərəkatı qaydaları üzrə ekspert Elməddin Muradlı bildirdi ki, qadın sürücülərə bir halda qayda pozmağa icazə verilir, o da hamilə vaxtı təhlükəsizlik kəmərinin taxılmamasıdır: “Qalan hallarda qanunda elə bir müddəa yoxdur ki, pozuntuya yol verə bilsin. Təəssüflər olsun ki, Dövlət Baş Polis İdarəsinin yaydığı məlumatda da bildirilib ki, artıq qadın sürücülərin arasında da kobud qayda pozuntusuna rast gəlinir. Avtoxuliqanlıq əməlinə belə yol verilir. Ümumiyyətlə, sərxoş halda avtomobil idarə etmək çox həssas bir məsələdir. Özlərini bahalı maşında toxunulmaz hiss etməsinlər. Maşın metal konstruksiyadan qurulub. İstənilən halda qəza zamanı ölümə səbəb ola bilər.
Xanım sürücülərin ayaqqabları da onlara bəzən problem yarada bilir. Ayaqyalın sürənlər də var. Daban mütəmadi olaraq avtomobilin döşəməsində olduğu üçün keyimə baş verir. Mütəxəssislər də sübut edir ki, daban keyidikdə əyləci basıb-basmadığını hiss etmir. Onlar xanım olduqlarına görə bunu nəzərə almalıdırlar. Bəziləri təhlükəsizlik kəmərindən imtina edir. Onu sıxdığını bildirir. Belə qanun yoxdur. Mütləq taxılmalıdır. Çox zaman avtomoblii yüksək sürətlə idarə edirlər. Daha sonra da həyəcandan idarəetməni itirirlər. Ona görə də son dərəcə diqqət etməlidirlər”.
E.Muradlının sözlərinə görə, xanımlara maşın alanlar düşünməsin ki, bununla məsələ həll olundu: “Xanım olduqlarına görə onlara sərt cəza tətbiq edilmir. Son dərəcə diqqət və hörmət göstərilir. Xanımları maşınla təmin edənlərin əksəriyyəti kişilərdir. Almaq məsələni həll etmək deyil. Bu gün xanımlar rəfiqələrini götürüb gedirlər. Daha sonra da yeyib-içib sükan arxasında otururlar. Düşünürlər ki, yol polisi bizə hörmət edəcək. Buna nəinki yol polisi, heç vətəndaşlar da imkan verməməlidir. Dərhal qarşısı alınmalıdır. Bunlar hamısı qayda-qanunlara hörmətsizlikdən irəli gələn məsələlərdir”.
Günel CƏLİLOVA
