Son illər ölkəmizdə məhkəmə qərarı ilə əmlakı müsadirə edilən vətəndaşların sayında artım müşahidə edilir. Belə ki, əksər hallarda barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilmiş şəxsin, eyni zamanda, əmlakının müsadirə olunması barədə qərar çıxarılır. Düzdür, bu addım bəzən təqsirləndirilən şəxslərin narazılığına səbəb olsa da, nəticə nadir hallarda dəyişdirilir.
Qeyd edək ki, xüsusi müsadirə yalnız cinayət törətmiş şəxsə qarşı tətbiq oluna bilər. İnzibati xəta törətmiş şəxsə xüsusi müsadirə deyil, inzibati xətanın predmeti olmuş alət və vasitənin müsadirəsi tətbiq edilir. Həm də orada bu, tənbeh növü sayılır. Lakin xüsusi müsadirə cəza növü kimi qəbul edilmir. Bəs görəsən, məhkəmənin qərarı ilə müsadirə olunan əmlakın sonrakı taleyi necə olur? Ümumiyyətlə, müsadirə hansı şəxslərə və necə tətbiq edilə bilər?
Hüseyn Axundov: İstənilən məbləğdə olan əmlak müsadirə edilə bilər, burada əmlakın azlığının və ya çoxunun fərqi yoxdur”
Hüquqşunas Hüseyn Axundov bildirdi ki, istənilən məbləğdə olan əmlak müsadirə edilə bilər: “Burada əmlakın azlığının və ya çoxunun fərqi yoxdur. Əgər şəxsin əmlakı varsa, o əmlak müsadirə edilə bilər. Söhbət şəxsin öz əmlakından gedir, qohumlarının, yaxınlarının əmlakından getmir. Burada məbləğin əhəmiyyəti yoxdur. Əgər borc azdırsa, müsadirə qanunla icazə verilən xırda əmlaka yönləndirilir. Qanunla hər əmlakın müsadirəsinə icazə verilmir. Şəxsi istehlak üçün olan, şəxsin yaşayışını təmin edən əmlaklardan söhbət getmir. Lakin yerdə qalan bütün əmlaklar məbləğindən asılı olmayaraq müsadilə edilə bilər. Əgər müsadirə olunacaq ev şəxsin yaşadığı yeganə evdirsə, bu zaman məhkəmə onu müsadirə etmir. Lakin zinət əşyaları, maşın və digər əmlaklar istənilən miqdarda müsadirə edilə bilər. Müsadirə edilən əmlak hərraca çıxarılır və oradan əldə edilən vəsaitlə şəxsin borcu ödənilmiş olur. Proses belədir ki, müsadirə edilən əmlaklar qiymətləndirilir, çıxarılır və satılır. Əgər borcdan artıq məbləğ əldə edilirsə, xidmət haqqı da çıxdıqdan sonra geridə qalan vəsait əmlak sahibinə qaytarılır. Əgər azlıq edirsə, icraçı şəxsin digər əmlakını müsadirə edir. Yəni müsadirə edilən əmlakın məbləği azdırsa, borclu elə borclu kimi də qalır”.
Xalid Kərimli: “Əmlakın müsadirəsi zamanı həyata keçirilən prosedurlar qeyri-şəffaf olur”
İqtisadçı ekspert Xalid Kərimli deyir ki, əmlakın müsadirəsi zamanı həyata keçirilən prosedurlar qeyri-şəffaf olur: “Prosesin həyata keçirilməsi zamanı bir sıra qaydalar pozulur. Belə ki, vətəndaşlar məlumatlandırılmır, qiymətləndirmə daha çox tələbkarın maraqlarına uyğun həyata keçirilir. Borclu vətəndaşların maraqları qorunmur, əmlak qiymətləndirilərkən bazar qiymətindən aşağı qiymət müəyyənləşdirilir. Hətta bəzən vətəndaşların ümumiyyətlə bu prosesdən xəbəri olmur”.
Günel CƏLİLOVA
