Ölkə gündəmin əsas mövzularından biri Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında (AMEA) baş verənlər və AMEA prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin istefa verib verməməsidir. R.Mehdiyevi istefaya çağıranların təşəbbüsləri AMEA-nı parçalayıb və hətta deyilənlərə görə, Mehdiyevçilərlə anti-Mehdiyevçilər arasında böyük problem yaradıb.
Çoxları hesab edir ki, Mehdiyev könüllü olmasa da, məcburi şəkildə istefaya göndəriləcək. Sosial şəbəkələrdə və mediada yayılan məlumatda görə, 8 fevral tarixinə AMEA Rəyasət Heyətinin toplantısı təyin edilib və iddia edilir ki, həmin gün Ramiz Mehdiyevin istefa verəcək. Yəni bu məlumatlarda həmin gün Mehdiyevin istefa verəcəyi iddia edilib. Onun yerinə isə akademiyanın birinci vitse-prezidenti Arif Həşimovun seçiləcəyi də bildirilib.
Məlum olduğu kimi AMEA prezidenti Rəyasət Heyətinin toplantısında deyil, AMEA Ümumi yığıncağında seçilir. Məlumatlarda qeyd edilir ki, bu baxımdan hətta R.Mehdiyev həmin gün istefa versə belə, A.Həşimov səlahiyyətlərin icraçısı ola bilər.
Arif Həşimov hazırda birinci vitse-prezident vəzifəsini də icra edəndir.
Mehdiyevin istefasının gündəmdə olduğu bir vaxtda mediada AMEA-da islahatlar məqsədilə komissiyalar yaradıldığı açıqlanıb.
Bu barədə Mərkəzi Nəbatat Bağının icraçı direktoru, biologiya elmləri doktoru Həsən Babayev bildirib və alim islahatların yalnız inkişafa xidmət etdiyini vurğulayıb.
H.Babayev aparılan islahatlarla bağlı bir neçə təklif də irəli sürüb:“İnstitutların rəhbərliyinə baş və icraçı direktorlar seçilən zaman baş direktorların daha çox idarəedici, lider xüsusiyyətlərinə sahib olması, iqtisadi sahədə böyük təcrübəyə malik olması, icraçı direktorların isə elmdə böyük uğur qazanmış şəxslərdən seçilməsi müəssisənin fəaliyyətinin daha səmərəli qurulmasına imkan verəcək. İkinci təklifim ondan ibarətdir ki, direktorlar müddətli seçilməli, onlara 2 dəfədən artıq direktor seçilmək imkanı verilməməlidir. Bundan başqa, mütəmadi olaraq elmi tədqiqatçıların fəaliyyətinin attestasiyası aparılmalı və attestasiya komissiyası öz işini ədalət prinsipi üzrə qurmalıdır. Həmçinin dissertasiya mövzuları dövlət tərəfindən müəyyən edilməli, uyğun istiqamətlərdə mövzular müvafiq institutlara yönləndirilməli, daha sonra bu istiqamətdə tədqiqat aparan şəxslər müəyyənləşdirilməlidir”.
İcraçı direktor vurğulayıb ki, qeyd olunan problemlər öz həllini taparsa, Azərbaycan elmində böyük nailiyyətlərə imza atmaq mümkündür.
H.Babayev Azərbaycan ikinci dəfə dövlət müstəqilliyini əldə etdikdən sonra bir çox sahələrdə olduğu kimi, elm sahəsində də müəyyən problemlərin özünü göstərməyə başladığını qeyd edərək bunun əsas səbəbinin həmin dövrdə yaranmış ictimai-siyasi vəziyyətlə əlaqədar olduğunu diqqətə çatdırıb. İcraçı direktorun sözlərinə görə, bu dövrdə alimlərimizin bir qismi maddi ehtiyac səbəbindən Akademiya əməkdaşları sırasından ayrılıb, bir qismi xarici ölkələrə üz tutub. Yanız az bir qismi AMEA-da fəaliyyətini davam etdirərək elmi tədqiqatlar aparıblar. Məhz bu səbəbdən uzun illər elmimizdə böyük irəliləyiş əldə olunmayıb, dünya elmi qarşısında böyük geriləmə müşahidə olunub. Bu da öz növbəsində AMEA əməkdaşları arasında böyük məyusluq yaradıb.
H.Babayev bildirib ki, aparılan islahatlar nəticəsində bir sıra müəssisələrdə aşkar olunan pozuntular aradan qaldırılıb, rəhbərlik dəyişdirilib.
AMEA-nın Rəyasət Heyətinin fevralın 8-nə təyin edildiyi və R.Mehdiyevin istefaya göndəriləcəyi iddia edildiyi iclasının gündəliyində nələr olacaq? Doğurudanmı, AMEA Mehdiyevlə vidalaşacaq?
Digər tərəfdəb, bu islahatlar komissiyaları niyə indi yaradılıb? AMEA sistemində özbaşnalıq, qanunsuzluqlar bu həddə çatmamışdan əvvəl yaradıla bilməzdimi?
Eksperetlər hesab edir ki, Mehdiyevin belə tezliklə istefa verəcəyini ehtimal etmək çətindir və onun bu addını bu günlərdə atmayacağı proqnozlaşdırılmır. Ekspertlər deyir ki, o istefa verəcək, amma belə tezliklə yox. İslahatlar komissiyasının yaradılmasına gəlincə, elm üzrə mütəxəssislər deyir ki, bu komissiya gözdən pərdə asmaq üçündür. 2019-cu ildən islahatlar haqda danışılır, amma nəticə yoxdur.
“İslahatlar komissiyaları yeni yaradılmayıb”
Məsələyə AMEA-nın özündən münasibət öyrəndik. AMEA-nın Rəyasət Heyətinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Azadə Balayeva “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclası keçiriləcək, amma iclasın keçirilməsi fevralın 8-də nəzərdə tutulmur: “AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclası ənənəvi olaraq hər həftə keçirilir. Amma fevralın 8-nə Rəyasət Heyətinin iclası təyin olunmayıb. İclas bu həftə ərzində baş tutacaq, amma ayın 8-də yox. Hər həftə bir bölmənin hesabatı dinlənilir. Bu həftə də fizika-riyaziyyat elminin 2021-ci il üçün hesabatı dinləniləcək”.
A.Balayeva R.Mehdiyevin istefa məsələsinə hər hansı bir şəkildə toxunmadı.
İslahatlar komissiyasının yaradılmasına gəlincə, A.Balayeva bildirdi ki, bu yeni deyil, R.Mehdiyev akademiyanın prezidenti kimi fəaliyyətə başladığı ilk vaxtlarda yaradılıb: “İslahatlar komissiyaları yeni yaradılmayıb, Ramiz müəllim akademiyanın prezidenti kimi fəaliyyətə başladığı ilk vaxtlarda yaradılıb və bu gün də fəaliyyətini davam etdirir”.
İradə SARIYEVA
