Bakıda mövcud olan tikinti şirkətlərinin böyük əksəriyyətinin “yaşıl soyqırım”ı törətdiyi gizlin deyil. Dəfələrlə onların bu əməlləri ifşa olunsa da, hələ də bundan nəticə çıxaran olmayıb. Tikinti şirkətlərinin “yaşıl soyqırım” törətdiyi artıq rəsmi səviyyədə açıqlanıb.
“Yaşıllıqların kütləvi kəsilməsi və ya götürülməsi faktları daha çox tikinti şirkətlərinin payına düşür”. Bunu Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Dövlət Ekoloji Təhlükəsizlik Xidmətinin rəisi Hikmət Əlizadə “Ekspert saatı”nda çıxışı zamanı deyib.
Onun sözlərinə görə, tikinti şirkəti “maneçilik törədən ağaclar”ın kəsilməsində maraqlıdır: “Beləliklə, həmin ərazinin yaşıllığı itir. Qanunvericiliklə boş yeri alan tikinti şirkəti 40 % ərazini yaşıllaşdırmalıdır. Əgər binanı söküb və əvəzində nəsə tikəcəksə, 25 % həddində yaşıllıq təmin edilməlidir. Lakin təəssüf ki, tikinti şirkətləri aldıqları ərazidə ağacları bəzən gecə saatlarında, yaxud da ağacları qurudaraq məhvinə səbəb olurlar”.
Xidmət rəisi əlavə edib ki, bu kimi halların qarşısı dərhal alınır: “Keçən il tikinti şirkətləri barədə 25 belə fakt müəyyənləşib. Onlardan 18-i barədə prokurorluğa təqdimat olub və cinayət işləri açılıb”.
“...Cinayətin baş tutmasına şərait yaratmaq olmaz”
AMEA-nın Mərkəzi Nəbatat Bağının şöbə müdiri, bilogiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sadıq Qarayev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, tikinti şirkətlərinin Bakının yaşıllıq zolaqlarını öz korparativ maraqlarına qurban verməsi halları müşahidə olunur. S.Qarayevin sözlərinə görə, bir çox tikinti şirkətləri qazanc əldə etmək üçün yaşıllıqlara qənim kəsilirlər. “Paytaxtımızda “yaşıl soyqırım”ın böyük hissəsinin tikinti şirkətləri tərəfindən həyata keçirildiyi aşkardır. Tikinti şirkətlərinin yaşıllıqları məhv etməsinin səbəbləri məlumdur. Onlar öz korparativ, maddi maraqlarını təmin etmək üçün yaşıllıqları qırıb yerində binalar, obyektlər və sair tikirlər. Nazirlik də əgər bunu etiraf edirsə ki, yaşıllıqların kütləvi kəsilməsi və ya götürülməsi faktları daha çox tikinti şirkətlərinin payına düşür. Bu zaman tikinti şirkkətlərinin bu əməlləri ilə bağlı nazirlik ölçü götürməlidir. Digər tərəfdən, ümummilli liderimiz deyirdi ki, bir ağac kəsən mənim sanki qolumu kəsir. O, ağacların kəsilməsinə qarşı idi və deyirdi ki, Bakı şəhərində, Abşeron yarımadasında ağac yetişdirmək çox çətin işdir. Bakıdakı ağacları vaxtilə əkiblər, əziyyətlə onları yetişdiriblər. Yəni Bakının yaşıllığı öz-özünə yaranmayıb. Bakı, ümumiyyətlə Abşeron yarımadası təbii halda ağac və kol bitkilərindən kasad olub. Təbii halda burada ağac, kol bitkiləri çox az olub. Bakıda yaşıllıqlar çox çətin əmələ gəlib. Amma min zəhmətlə yaradılan yaşıllıqları “uf” demədən kütləvi şəkildə qırıb məhv edirlər, sağlam ağacların diblərinə müxtəlif maddələr töküb onları qurudurlar. Bu barədə biz tez-tez televiziyalardan, mətbuatdan məlumatlar alırıq. Bu məsələ haqda çox danışılır. Tikinti şirkətlərinin ağaclara, yaşıllıq zonalarına qarşı sui-qəsdi özbaşnalıqdır və bu cəzasız qalmamalıdır. Onlar təbiətə qəsd edirlər. Hesab edirəm ki, əlaqədar qurumlar, hüquq-mühafizə orqanları bu hallara qarşı daha kəskin mübarizə aparmalıdır”.
Yaşıllığı məhv edən şirkətlərin əməllərinə hüquqi müstəvidə qiymət verilsə də, onlar cərimələnsələr də, amma yenə də əməllərindən qalmırlar və cəzalarından dərs götürmürlər kimi məsələlərə gəlincə, S.Qarayev deyir ki, tikinti şirkətlərinin bu əməlləri bir gündə baş vermir, onlar bu mənfi prosesə hazırlaşırlar, bu səbəbdən də onlar hadisəni törətməzdən əvvəl tədbir görülməlidir: “Aidiyyatı qurumlar onlara nəzarət etməlidir. Yəni ehtimal edilən cinayətin baş tutmasına şərait yaratmaq olmaz. Bunun bəri başdan qarşısı alınarsa daha yaxşı olar, burada təkcə qurumlar yox, vətəndaşlar da aktiv olmalıdır ki, bu cinayət baş tutmasın. Hesab edirəm ki, qabaqlayıcı tədbirlərin gücləndirilməsinə ciddi ehtiyac var. Həmin sahəyə baxan hüquq-mühafizə işçiləri, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin müvafiq şöbələri bu məsələyə nəzarət etməlidir. Tikinti şirkətlərinin fəaliyyətinə ictimai nəzarət gücləndirilməlidir ki, onların “yaşıl soyqırım” törətmək cəhdlərinin qarşısı alınsın. Ola bilsin ki, Ekologiya Nazirliyi həqiqətən də haradasa baş verən hadisəni görməyib. Hər ağacın yanına bir polis, bir nəzarətçi qoymaq mümkün deyil. Fikrimcə, tikinti şirkətlərinin “yaşıl soyqırım” törətmək cəhdlərinin qarşısının alınması üçün xüsusi mexanizmə ehtiyac var. Hər bir vətəndaş bu məsələdə aktiv olmalıdır. Vətəndaşlar hansısa bir ərazidə ağacları kəsmək istəyirləri müşahidə edərsə dərhal aidiyyatı qurumlara müraciət etməlidirlər ki, ağacların məhv edilməsinin qarşısı alınsın. Amma ağaclar kəsiləndən sonra tikinti şirkətlərinin cərimələnməsinin heç bir faydası yoxdur. Qabaqlayıcı tədbirlər görülməlidir. Bu halın qarşısının alınması üçün vətəndaşlar və əlaqədar qurumlar vəhdət haldında işləməlidir. Biz ictimaiyyət olaraq tikinti şirkətlərinə ciddi nəzarət etməliyik ki, onlar yaşıllıqları müxtəlif vasitələrlə məhv etməsin. Tikinti şirkətlərimizi maarifləndirməkdən keçib, onlara cidd nəzarət edilməlidir. Çünki onlar maariflənsəydilər bu boyda yaşıllığı məhv etməzdilər ki” - deyə S.Qarayev bildirdi.
İradə SARIYEVA
